Tehnıkalyq mamandyqtarǵa qyzyǵýshy stýdentter sany da, bul baǵyttaǵy problemalar da artyp keledi - QazUÝ professory
ALMATY. Jeltoqsannyń 25-i. QazAqparat /Názıra Eleýhan/ - Sońǵy jyldary elimizde tehnıkalyq mamandyqtar boıynsha oqıtyn qazaq tildi stýdentter sany artqan. Mysaly Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń hımııa fakýlteti, katalız jáne koloıdtyq jáne munaı hımııasy kafedrasynyń professory Ázimbek Qoqanbaevtyń aıtýynsha, qazaq bóliminde oqıtyn stýdentter sany 75 paıyzǵa ósken.
«Elimidegi barlyq JOO-da mamandardy daıarlaý negizinen eki tilde júzege asatyny belgili. JOO-da qazaq jáne orys bólimderinde oqıtyn stýdentterdiń qarym-qatynasy, qazaq tilinde oqytylý deıgeıi egemendik alǵannan keıingi ýaqyttan beri jyldan-jylǵa ózgerip keledi. Mysaly, burynǵy Keńes kezinde mamandardyń basym kópshiligi orys tilinde daıarlanatyn. Elimiz egemendigin alǵaly beri eki bólimdegi stýdentter sanynyń ara salmaǵy ózgergenin aıryqsha baıqaýǵa bolady. Alǵashqy jyldary eki bólimdegi oqıtyn stýdentter sany teńesip, hımııa fakýltetindegi 2008-2009 oqý jylynda bakalavrıattaǵy qazaq bólimindegi jalpy stýdentter sany 70 paıyzdan 85 paıyzǵa deıin, ortasha eseppen alǵanda 75 paıyzdy qurap otyr. Osyndaı úrdister respýblıka JOO-ry boıynsha da baıqalýda», deıdi professor.
Jalpy qazirgi kezde tehnıkalyq mamandyqtarǵa qazaq tildi stýdentterdiń sanynyń artýyna memlekettiń tehnıkalyq mamandyqtarǵa grant sanyn arttyrýy basty sebep. Sonymen qatar, jyl saıyn oralmandardyń da sany ósip jáne shet elderdegi qazaqtardyń elimizdegi JOO-na túsýi de artyp keledi. Tehnıkalyq mamandyqtarǵa qazaq tildi stýdentter sanynyń artýy óz kezeginde taǵy bir máseleni týyndatyp otyr. Ol JOO-ǵy qazaq bóliminde oqıtyn stýdentterdi qazaq tilinde oqýlyqtarmen, oqý-ádistemelik quraldarymen qamtamasyz etý problemasy.
«Bul problemany sheshý birneshe máselelerdiń basyn qamtıdy. Birinshiden, kredıttik júıeniń erekshelikteriniń biri - oqytýshylardyń stýdentterge beretin aýdıtorııalyq sabaqtar sanynyń azaıyp, kerisinshe stýdenttiń ózindik jumysyna beriletin saǵattyń kóbeıýine ákelýde. Sondyqtan, stýdentterdiń bilim alýynyń basty kózi olardyń oqý-ádistemelik quraldarmen, ǵylymı ádebıettermen kóbirek jumys isteýi kerek. Orys tobyndaǵy shet tilin meńgergen jáne qazaq tobynda orys, shet tilderin meńgergen stýdentter ınternetti paıdalanyp birneshe tilde jazylǵan ádebıettermen jumys isteýine týra keledi. Buǵan stýdentterdiń basym kópshiligi, ásirese qazaq tobyndaǵylar, daıar emes. Al qazaqsha oqýlyqtar men oqý quraldary barlyq pánnen daıarlanyp bitken joq. Olardy jazý, baspadan shyǵarý biraz ýaqytty qajet etedi. Al elimizde orys tilinde shyqqan oqýlyqtar jetkilikti», deıdi ǵalym.
Bul jerde aıta ketetin bir nárse, sózdikterdi tek oryssha-qazaqsha shyǵaryp qoımaı, basqa tilderde bolýynyń qajettiligi bar. Óıtkeni ol orys tilin múldem bilmeıtin, Qytaı, Monǵolııa jáne taǵy da basqa shet elderden kelgen oralman stýdentter úshin qajet», deıdi Á.Qoqanbaev.
