Tájikstan Ǵylym akademııasyna 75 jyl: Qanysh Sátbaevtyń róli
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Tájikstanda Ǵylym kúni atalyp ótýde. Týra 75 jyl buryn, 1951 jylǵy 14 sáýirde Tájik KSR Ǵylym akademııasy quryldy. Onyń qurylýy burynǵy Keńes Odaǵynyń kóptegen ǵalymy eńbeginiń nátıjesi boldy. TR Ulttyq Ǵylym akademııasynyń Geologııa, seısmologııalyq qurylys jáne seısmologııa ınstıtýtynyń burynǵy dırektory ıÝnýs Mamadjanov Kazinform agenttiginiń Dýshanbedegi menshikti tilshisine bergen suhbatynda kórnekti qazaq ǵalymy Qanysh Sátbaevtyń tájik ǵylymynyń ortalyǵyn qurýǵa qosqan úlesi týraly baıandady.
Tájik KSR Ǵylym akademııasynyń ashylýyna arnalǵan saltanatty otyrys 1951 jyly 14 sáýirde ótti. Tájikstan ǵylymy men mádenıetiniń kórnekti qaıratkeri Sadrıddın Aını onyń tuńǵysh prezıdenti bolyp saılandy. Jańadan qurylǵan Akademııanyń quramyna úsh qurmetti akademık — A. N. Nesmeıanov, E. N. Pavlovskıı jáne Q. I. Sátbaev, on bir akademık jáne on tórt korrespondent-múshe kirdi. Osy kúnnen bastap tájik ǵylymy tarıhynda damýdyń jańa kezeńi bastalǵan.
— Eki eldiń geologteri arasyndaǵy tyǵyz baılanystyń aıqyn mysaly — 1999 jyldyń naýryz aıynda Tájikstannyń Geologııa ınstıtýtynda akademık Q.Sátbaevtyń 100 jyldyǵyna arnalǵan mereıtoılyq konferentsııa. Qanysh Imantaıulyn jaqsy biletin tanymal tájik geologteriniń osy konferentsııadaǵy baıandamalary qyzyqty jáne áserli boldy, — dedi ıÝnýs Mamadjanov.
Spıker Qanysh Sátbaevtyń Tájikstan ǵylymynyń damýyna eleýli úles qosqanyn atap ótti. 1950 jyly KSRO Ǵylym akademııasynyń tóralqasy kórnekti geolog jáne qazaq halqynyń uly perzenti Qanysh Imantaıuly Sátbaevty Tájikstan KSR Ǵylym akademııasyn uıymdastyrýǵa jaýapty tulǵa etip taǵaıyndady.
— Bul taǵaıyndaý basshylyqtyń kezdeısoq sheshimi bolǵan joq. Tájirıbeli basshy jáne talantty ǵalym Sátbaev 1946 jyly Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy ulttyq ǵylymı ortalyq — Qazaq Ǵylym akademııasyn quryp, onyń tuńǵysh prezıdenti jáne eń bastysy, KSRO Ǵylym akademııasynyń joǵary basshylyǵy Keńestik Shyǵystyń baýyrlas halyqtary arasynda ǵasyrlar boıy qalyptasqan tatý kórshilik qarym-qatynastardy da eskerdi, — dep atap ótti ol.
Marqum akademık Raýf Baratov Q.Sátbaevtyń metallogenııalyq kartalardy qurastyrý máselesin negizdep, ázirlep, sheshken álemdegi alǵashqy adam bolǵanyn atap ótti. Keıinnen Geologııa kafedrasy men Geologııa ınstıtýty Qaramazar, Ortalyq Tájikstan jáne Pamırdiń metallogenııalyq kartalaryn qurastyrý jumystaryn bastady.
— Akademık Qanysh Imantaıuly Sátbaevtyń akademııalyq ǵylymnyń damýyna qosqan úlesi orasan zor, sol kezde Odaqtyq Ǵylym akademııasynyń ókili, Tájikstan Ulttyq Ǵylym akademııasynyń uıymdastyrýshysy jáne qurmetti akademık retinde ol tájik ǵylymyn damytý úshin qoldan kelgenniń bárin jasady, — dep túıindedi ıÝnýs Mamadjanov.
Eske salsaq, qazaqtyń kórnekti ǵalymy Qanysh Sátbaevtyń 127 jyldyq mereıtoıy qarsańynda Dýshanbede ony eske alý rásimi ótti.
Al Qanysh Sátbaev Qytaı ǵalymdaryn qalaı tańǵaldyrǵanyn myna materıaldan oqı alasyz.