«Taza Qazaqstan»: Jetisý oblysynda 300-ge jýyq aýla abattandyryldy

Oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń málimetinshe, 2023–2025 jyldary oblysta 289 aýla abattandyrylyp, 233 balalar jáne sport alańy salyndy, sondaı-aq 249 kópqabatty turǵyn úıdiń shatyrlary men qasbetteri jóndeldi. Al 2026 jylǵa 25 aýlany abattandyrý, 17 balalar jáne sport alańyn salý, sondaı-aq 148 kópqabatty turǵyn úıdiń shatyrlary men qasbetterin jóndeý josparlanyp otyr.

Máselen, búginde Tekeli qalasy men Panfılov aýdanynda turǵyn úılerdiń qasbetteri jańartylyp jatyr. Atap aıtqanda, Tekeli qalasyndaǵy Áýezov kóshesinde ornalasqan, turǵyndar arasynda «japon úıleri» dep atalatyn kópqabatty turǵyn úıler ótken ǵasyrdyń ortasynda salynǵan. Olar qanshalyqty berik bolǵanymen, ýaqyt óte kele jańartýdy qajet etetin jaǵdaıda jetken. Qazirgi tańda bul ǵımarattardyń qasbetterine júrgizilgen kúrdeli jóndeý jumystarynyń arqasynda úıler jańa kelbetke enýde.

Qurylys ýchaskesiniń basshysy Nurbol Bekkarımovtyń aıtýynsha, joba aıasynda úılerdiń tek syrtqy kelbetin jańartýmen shektelmeı, qurylymdary da nyǵaıtylady.

— Biz jumysty irgetasynan bastaımyz: irgetasty kúsheıtip, jańa sylaq uzaq turýy úshin armatýralyq torlardy qoldanamyz. Qazir bes úıde qurylys satylary ornatyldy, al eki úıde sándik suıyq travertındi paıdalana otyryp, árleýdiń sońǵy kezeńi júrgizilip jatyr. Bul materıal bizdiń klımatqa óte qolaıly, uzaqqa shydaıdy, kúnge óńin bermeıdi jáne ǵımarattarǵa kórkem, sándi óń beredi, — dedi ol.

№ 4 úıdiń turǵyny, 1954 jyldan beri osynda turatyn, qurylys salasynda kópjyldyq tájirıbesi bar Tatıana Zagýmenkonyń aıtýynsha, jumystar kásibı deńgeıde júrgizilip jatyr.

— Men mundaı jumystarǵa mamannyń kózimen qaraımyn, sondaǵy baıqaǵanym — qurylysshylar óz jumysyna jaýapkershilikpen qaraıdy. Bul jaı ǵana jeńil jóndeý emes, eski jabyndary tolyqtaı alynyp, zamanaýı, aıazǵa tózimdi materıaldar qoldanylyp jatyr. Endi jetpis jyl bolǵan úılerimiz jańaratyn boldy, bul bizdi qýantady, — dedi ol.

Sondaı-aq balkondardyń syrtqy kelbeti birizdendirilip, irgeles aýmaqtar abattandyrylyp jatyr. Jumystarǵa 27 maman jáne qajetti arnaıy tehnıka tartylǵan. Jobany úsh-tórt aı ishinde aıaqtaý josparlanyp otyr.

Osyndaı qasbetterdi jańartý jáne aýmaqtardy abattandyrý jumystary Panfılov aýdanynda da júrgizilip jatyr. Munda da negizgi nazar turǵyn úılerdiń syrtqy kelbetin jaqsartýǵa, olardyń jylý ustaý tıimdiligin arttyrýǵa jáne turǵyndar úshin qolaıly jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan.

Atap aıtqanda, Jarkent qalasyndaǵy Jibek joly dańǵylynda 1985–1993 jyldary salynǵan kópqabatty 12 turǵyn úıdiń qasbetteri men shatyrlaryn kúrdeli jóndeý jumystary bastaldy.

Osy aýdannyń shyǵys bóligin qaıta jańǵyrtý jumystarynyń 40%-y oryndaldy: jol jıegi keńeıtilip, arka ornatyldy, trotýarlar salyndy, aǵashtar otyrǵyzyldy. Aldaǵy ýaqytta sport alańyn jáne balalar oıyn aımaqtaryn salý kózdelgen.

— Bizdiń úılerge 40–50 jyl boldy, árıne ýaqyt óte olardyń syrtqy kelbeti de eskirdi, keıbir jerlerde shatyrlary tozdy. Sondyqtan qasbetter men shatyrlardy jóndeý jumystarynyń bastalǵanyna qýanyshtymyz. Jańarǵan úıde turǵanǵa ne jetsin. Jumystardyń bári sapaly ári belgilengen merzimde aıaqtalsa eken deımiz, — dedi turǵyn Dınara Zakırova.

Aıta keteıik, sońǵy eki jylda oblys ortalyǵy Taldyqorǵanda da 39 aýla abattandyrylyp, «Ulan», «Juldyz» jáne «Jetisý» shaǵynaýdandaryndaǵy 20 kópqabatty turǵyn úıdiń qasbetteri jóndeldi. Atap aıtqanda, «Ulan» shaǵynaýdanynda 14 aýla jańa keıipke endi, olardyń barlyǵy 1990-jyldardan beri jóndeý kórmegen. Jańǵyrtý nátıjesinde turǵyndardyń ómir súrý jaǵdaıy edáýir jaqsaryp, aýlalar zamanaýı ári qolaıly bola tústi.

Jalpy, «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasynyń júzege asyrylýy arqyly ınfraqurylymdy jańartyp, estetıkalyq turǵydan tartymdy orta jasaýmen qatar abattandyrýǵa júıeli kózqaras qalyptastyrýǵa múmkindik berip otyr.