Taıaý Shyǵystaǵy turaqsyzdyq saldarynan munaı baǵasy kóterilip, aktsııalar quldyrady
ASTANA.KAZINFORM - Dúısenbi kúni munaı baǵasy kóterilip, Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵys birneshe aptaǵa sozylýy múmkin degen qaýip qor naryqtaryna qysym jasady, bul álemdik ekonomıkanyń qalpyna kelýine kedergi keltirip, ınflıatsııany qaıta jandandyrýy múmkin.
Saýda-sattyq basynda Brent markaly munaı baǵasy 13%-ǵa ósip, barreli 82 dollarǵa jetti, bul 14 aıdaǵy eń joǵary kórsetkish.
Azııadaǵy treıderler demalys kúnderi bolǵan oqıǵalarǵa degen reaktsııasyna baılanysty Tokıoda Nikkei 225 ındeksi shamamen 2,4%-ǵa tómendedi.
Sıdneıde ASX 200 ındeksi kúrt tómendedi, biraq keıin shamamen 0,4%-ǵa deıin tómendedi.
Shanhaıda CSI 300 ındeksi 0,6%-ǵa tómendedi.
Eýropada EUROSTOXX 50 ındeksiniń fıýchersteri 1,3%-ǵa, al DAX ındeksiniń fıýchersteri 1,4%-ǵa tómendedi. FTSE ındeksiniń fıýchersteri 0,6%-ǵa tómendedi.

The Guardian gazetiniń habarlaýynsha, naryq saýdasynyń aldyn ala kórsetkishteri Ýoll-strıttegi saýda dúısenbi kúni quldyraı túsetinin kórsetedi.
Taıaý Shyǵysta BAÁ men Kýveıt «erekshe jaǵdaılarǵa» silteme jasap, qor naryqtaryn ýaqytsha japty.
Daǵdarys kezinde ınvestorlar kóbine qorǵanys aktıvi sanaıtyn altyn 2,8%-ǵa ósip, ýntsııasyna 5 397,10 dollarǵa jetti.
Qazir barlyq nazar Ormýz buǵazyna aýdarylyp otyr, ol arqyly álemdegi teńiz munaı saýdasynyń shamamen besten bir bóligi jáne suıytylǵan tabıǵı gazdyń 20%-y ótedi. Bul mańyzdy sý joly áli jabylmaǵanymen, teńiz baqylaý júıeleri shabýyldan qorqyp nemese saqtandyrýdy qamtamasyz ete almaı, buǵazdyń eki jaǵynda da tankerlerdiń jınalyp qalǵanyn kórsetti.
- Munaı naryqtaryna áser etetin eń jedel jáne naqty faktor - Ormýz buǵazy arqyly júk tasymaldaýdyń vırtýaldy túrde toqtatylýy, táýligine 15 mıllıon barrel shıki munaıdyń naryqtarǵa jetýine kedergi keltirip otyr. Eger jaqyn arada jaǵdaı rettelmese, biz munaı baǵasynyń aıtarlyqtaı ósýin kútemiz, - dedi Rystad Energy kompanııasynyń geosaıası taldaý bóliminiń basshysy Horhe Leon.
Jeksenbi kúni OPEK+ sáýir aıynda munaı óndirisin táýligine 206 000 barrelge arttyrýǵa kelisti, biraq bul ónimniń aıtarlyqtaı bóligi áli de Taıaý Shyǵystan tankerlermen tasymaldanýy kerek, dep habarlaıdy Reuters.
- Bizdiń oıymyzsha, eń jaqyn tarıhı analog - 1970 jyldardaǵy Taıaý Shyǵys munaı embargosy, ol 1974 jyly munaı baǵasynyń shamamen 12 dollarǵa deıin 300%-ǵa ósýine ákeldi. Búgingi naryqta, jetkizilimniń aıtarlyqtaı joǵalýyna qatysty alańdaýshylyq týyndaǵan kezde, osy deńgeıden qalpyna kelý tolyǵymen múmkin bolyp kórinedi», - dedi Wood Mackenzie kompanııasynyń munaı óńdeý, hımııalyq zattar jáne munaı naryqtary jónindegi aǵa vıtse-prezıdenti Alan Gelder.
Buǵan deıin AQSh pen Izraıldiń Iranǵa qarsy júrgizgen aýqymdy áskerı operatsııasynan keıin álemdik energetıkalyq naryqtar munaı baǵasynyń kúrt qubylatynyna daıyndalyp jatqany habarlanǵan bolatyn.
Sondaı-aq, biz AQSh pen Izraıldiń Iranǵa shabýylynan keıin munaı baǵasy barreline 100 dollarǵa deıin kóterilýi múmkin ekenin jazdyq.