Taıaý Shyǵystaǵy shıelenis álemdik naryqtarǵa qysymdy kúsheıtti
ASTANA. KAZINFORM – Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaıdyń ýshyǵýy saldarynan álemdik qarjy naryqtary joǵary paıyzdyq mólsherlemelerdiń uzaq saqtalýyna daıyndala bastady, dep habarlaıdy Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵyna silteme jasap.
Qaýymdastyq sarapshylarynyń málimetinshe, 16 shildede AQSh dollarynyń baǵamy ósimin jalǵastyryp, aptanyń basyndaǵy deńgeıge birtindep jaqyndaı tústi. Saýda qorytyndysy boıynsha USDKZT juby bir dollar úshin 472,07 teńgeni (+1,54 teńge) qurady. Saýda kólemi 428,8 mln dollar bolyp, aldyńǵy kúnmen salystyrǵanda 10,2 mln dollarǵa artty.
Sarapshylar ulttyq valıýtanyń álsireýin negizinen ishki faktorlarmen baılanystyrady. Atap aıtqanda, bıýdjet qarajatynyń ıgerilý qarqynynyń artýy, ımporttyq tólemderdiń kóbeıýi, syrtqy boryshqa qyzmet kórsetý, memlekettik baǵaly qaǵazdar naryǵyndaǵy beırezıdentterdiń belsendiligi jáne Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynyń shetel valıýtasyn satyp alýy teńgege qysym túsirgen.
Aqsha naryǵynda ındıkatıvtik mólsherlemeler bazalyq mólsherleme dáliziniń tómengi shegine jaqyn deńgeıde saqtaldy. TONIA mólsherlemesi 16,79%-dan 16,76%-ǵa tómendese, SWAP-1D kiristiligi 12,53%-dan 12,87%-ǵa deıin ósti. Jalpy saýda kólemi 631,1 mlrd teńgeni qurap, 44 mlrd teńgege azaıdy.
Sonymen qatar Ulttyq banktiń depozıttik aýktsıonynda suranys 0,8 trln teńgeden 1,1 trln teńgege deıin ósip, jyldyq 17% mólsherlememen tolyq qanaǵattandyryldy. Ótimdilikti iri kólemde naryqtan alý nátıjesinde Ulttyq banktiń ashyq pozıtsııasy 8 trln teńge deńgeıinde saqtaldy.
KASE ındeksi tómendedi
Beısenbi kúni KASE ındeksi 0,47%-ǵa tómendep, 7 663,9 tarmaqqa tústi. Eń úlken tómendeý «Qazatomónerkásip» aktsııalarynda tirkeldi (-3%). Sarapshylar muny ınvestorlardyń paıdasyn tirkeýimen baılanystyrady.
Aldaǵy kezeńde ishki qor naryǵyna birinshi jartyjyldyqtyń operatsııalyq jáne qarjylyq esepteri yqpal etýi múmkin.
Munaı arzandady
Apta basynan beri shamamen 11%-ǵa qymbattaǵan munaı baǵasy beıresmı kelissózder týraly aqparat aıasynda 0,9%-ǵa tómendep, barreline 84,2 dollarǵa tústi.
Naryq qatysýshylary Qatar, Mysyr jáne Pákistannyń Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵysty retteý jónindegi deldaldyq áreketterin jiti baqylap otyr. Alaıda teńiz tasymalyna qatysty qaýip-qater áli de joǵary kúıinde qalyp otyr.
Iran AQSh eldiń energetıkalyq ınfraqurylymyna soqqy jasaǵan jaǵdaıda ıemendik hýsıtterden Bab ál-Mandeb buǵazyn jabýǵa daıyn bolýdy suraǵan. Sarapshylardyń pikirinshe, dıplomatııalyq áreketter munaı baǵasyndaǵy geosaıası ústemeni tolyq tómendete alǵan joq.
AQSh qor naryǵyna qysym kúsheıdi
AQSh-tyń negizgi qor ındeksteri 0,2–1,5% aralyǵynda tómendedi. Buǵan geosaıası táýekelderdiń kúsheıýi jáne jartylaı ótkizgish óndirýshiler aktsııalarynyń arzandaýy áser etti.
Soǵan qaramastan AQSh-ta jarııalanǵan makroekonomıkalyq kórsetkishter oń nátıje kórsetti. Maýsym aıynda bólshek saýda kólemi 0,2%-ǵa ósti, al jumyssyzdyq boıynsha alǵashqy ótinimder sany 208 myńǵa deıin azaıdy.
Birqatar kompanııa jaqsy qarjylyq esep jarııalady. UnitedHealth Group aktsııalary 1,2%-ǵa, U.S. Bancorp – 1,6%-ǵa, Abbott Laboratories – 10,7%-ǵa qymbattady.
Alaıda tutynýshylyq suranys pen eńbek naryǵynyń turaqtylyǵy AQSh Federaldyq rezerv júıesiniń bazalyq mólsherlemeni jaqyn arada tómendetetinine qatysty úmitti álsiretip otyr.
Qorǵanys aktıvteri de qysymǵa ushyrady
Sarapshylardyń aıtýynsha, ınvestorlar AQSh-ta joǵary paıyzdyq mólsherlemeler uzaq ýaqyt saqtalady degen boljamǵa basymdyq berip otyr.
Osynyń aıasynda altyn baǵasy 1,5%-ǵa tómendep, ýntsııasyna 3 989 dollardy qurady. AQSh-tyń 10 jyldyq memlekettik oblıgatsııalarynyń kiristiligi 4,56%-ǵa deıin kóterilse, dollar ındeksi 100,8 tarmaqqa (+0,3%) jetti.
Qaýymdastyq sarapshylarynyń pikirinshe, qazirgi kezde ınflıatsııa men AQSh FRJ-nyń aqsha-nesıe saıasatyna qatysty kútýler qorǵanys aktıvteriniń qozǵalysyna geosaıası faktordan da kóbirek yqpal etip otyr.
Osyǵan deıin álemdik ekonomıkanyń ósimi 2026 jyly 2,8 paıyzǵa deıin baıaýlaıtyny týraly jazdyq.
