Taıaý Shyǵystaǵy daǵdarys óńirden tys gýmanıtarlyq kómekke qysym jasap otyr – BUU
ASTANA. KAZINFORM – BUU Bosqyndar isi jónindegi Joǵarǵy komıssary basqarmasynyń ókili Karlotta Volf Taıaý Shyǵystaǵy turaqsyzdyq «domıno áserin» týdyryp, óńirden tys jerlerdegi gýmanıtarlyq operatsııalardy qıyndatyp otyrǵanyn málimdedi. Bul týraly Anadolý agenttigi jazdy.
Jenevadaǵy BUU bólimshesinde ótken brıfıngte sóz sóılegen Volf óńirdegi shıelenistiń kúsheıýi, sonyń ishinde AQSh pen Izraıldiń Iranǵa qarsy áreketteri aıasynda, jahandyq gýmanıtarlyq kúsh-jigerge áser ete bastaǵanyn atap ótti.
Onyń aıtýynsha, kólik shyǵyndarynyń ósýi men júk tasymalyndaǵy irkilister BUU Bosqyndar isi jónindegi basqarmasyn kómekti taratý strategııasyn ózgertýge májbúr etken, bul óz kezeginde jahandyq jetkizý tizbekterine barǵan saıyn aıqyn yqpal etip otyr.
Volf Parsy shyǵanaǵyndaǵy negizgi baǵyttar tóńiregindegi turaqsyzdyq, sonyń ishinde Ormýz buǵazy mańyndaǵy jaǵdaı teńiz tasymalyn buzyp, janarmaı, azyq-túlik jáne fraht baǵasynyń ósýine ákelip, ómirlik mańyzy bar júkterdi jetkizýdi keshiktirip otyrǵanyn atap ótti.
Onyń sózinshe, joǵary kólik jáne otyn shyǵyndary shuǵyl kómekke muqtaj mıllıondaǵan bosqyndar men qonys aýdarǵan adamdarǵa disproportionaldy túrde aýyr soqqy bolyp otyr.
Sondaı-aq ol bul jaǵdaı ómirlik mańyzy bar qoldaýdyń qysqarýy men keshigýine ákelip, eleýli qarjylyq shekteýler jaǵdaıynda gýmanıtarlyq uıymdardyń kómekti ýaqytyly jetkizý múmkindigin tómendetetinin aıtty.
Volftyń aıtýynsha, BUU Bosqyndar isi jónindegi basqarmasy jaǵdaıǵa beıimdelip, teńiz júkterin Akaba aımaǵy arqyly qaıta baǵyttap, sondaı-aq Dýbaı arqyly Arab túbegi men Túrkııa baǵytyndaǵy balamaly qurlyq joldaryn belsendi paıdalanýdy kúsheıtip jatyr.
Ol negizgi teńiz baǵyttarynyń jabylýy uzaq ári qymbat marshrýttardy qoldanýǵa májbúrleıtinin, bul jetkizý merzimin uzartyp, operatsııalardy qıyndatatynyn qosty.
BUU derekterine sáıkes, qaqtyǵys bastalǵaly negizgi jetkizýshi elderden tasymal tarıfteri shamamen 18%-ǵa ósken, al jahandyq logıstıkalyq seriktesterdiń qoljetimdi kólik qýaty 2026 jyldyń basynan beri 97%-dan 77%-ǵa deıin qysqarǵan. Jekelegen jaǵdaılarda jetkizý quny eki eseden astam artqan.
Mysal retinde Volf Dýbaı qalasyndaǵy BUU-nyń jahandyq qoımalarynan Sýdan men Chad elderine gýmanıtarlyq júkterdi tasymaldaý shyǵyndarynyń shamamen 927 myń dollardan 1,87 mln dollarǵa deıin óskenin keltirdi.
Ol ásirese Afrıka elderindegi halyqtyń jappaı qonys aýdarý daǵdarystary alańdaýshylyq týdyratynyn, al Taıaý Shyǵystaǵy uzaqqa sozylǵan turaqsyzdyq gýmanıtarlyq operatsııalardy odan ári shekteýi múmkin ekenin atap ótti.
– Eger óńirdegi turaqsyzdyq saqtalsa, shyǵyndardyń ósýi men logıstıkalyq qıyndyqtar kómekti jetkizý aýqymy men jyldamdyǵyn odan ári qysqartyp, búkil álem boıynsha mıllıondaǵan bosqyndar men qonys aýdarǵan adamdar úshin aýyr saldarǵa ákelýi múmkin, – dep málimdedi Volf.
Eske sala ketsek, buǵan deıin BUU Ormýz buǵazy jahandyq azyq-túlik daǵdarysyn týdyrýy múmkin ekenin málimdedi.
