Taıaý Shyǵystaǵy ahýal: OPEK qazaqstandyq munaıǵa suranysty qalaı baǵalaıdy
ASTANA. KAZINFORM – Taıaý Shyǵystaǵy jetkizilimderdiń irkilisi álemdik munaı naryǵyndaǵy tapshylyqty kúsheıtip, baǵanyń ósýine áser etti. Osy jaǵdaı Qazaqstan munaıyna degen qyzyǵýshylyqtyń artýyna yqpal etýde, dep habarlaıdy Kazinform tilshisi.
OPEK derekterine sáıkes, naýryz aıynda munaı baǵasy aıtarlyqtaı ósken. Uıymnyń munaı qorjyny 48,46 dollarǵa qymbattap, bir barreldiń ortasha baǵasy 116,36 dollardy qurady. Bul geosaıası shıelenis pen usynystyń qysqarýyna baılanysty.
Sarapshylardyń aıtýynsha, qazirgi tańda naryqta tapshylyq baıqalady.
Sonymen qatar suranys joǵary deńgeıde saqtalyp otyr. 2026 jyly álemdik suranys táýligine 1,4 mln barrelge artýy múmkin. Negizgi ósim Qytaı men Úndistan esebinen kútiledi. Ásirese jaz mezgilinde janarmaı, dızel jáne avıatsııalyq otynǵa suranys artady.
Usynys tarapynan ósim baıaý júrýde. Munaı óndirisiniń artýy negizinen AQSh, Brazılııa, Kanada jáne Argentına elderinde bolýy múmkin. Al OPEK+ elderi naryqtaǵy tepe-teńdikti saqtaý úshin óndiristi shekteýdi jalǵastyryp otyr.
Osy jaǵdaıda Qazaqstan óz pozıtsııasyn nyǵaıtyp keledi. Sońǵy aılarda elde táýligine shamamen 1,5-1,6 mln barrel munaı óndirilip, onyń 80%-dan astamy eksportqa jiberilýde. Eksporttyń basym bóligi Kaspıı qubyr konsortsıýmy arqyly júzege asady.
Taıaý Shyǵystaǵy jetkizilimderdiń buzylýy balamaly baǵyttarǵa, sonyń ishinde Kaspıı óńirine degen qyzyǵýshylyqty arttyrdy. Qazaqstandyq munaıdyń ortasha kúkirtti quramy dızel jáne avıatsııalyq otyn óndirýge qolaıly bolǵandyqtan, onyń naryqtaǵy suranysy joǵary.
Eýropa naryǵyndaǵy Qazaqstannyń róli de kúsheıip keledi. Aqpan aıynda EYDU elderinde munaı ımporty sońǵy bes jyldaǵy ortasha deńgeıge qaıta oralyp, bul kóbine Qazaqstannan jetkizilimderdiń qalpyna kelýimen baılanysty boldy. Sonymen qatar avıatsııalyq otyn sııaqty munaı ónimderiniń ımporty artty.
Sarapshylardyń baǵalaýynsha, Qazaqstan álemdik munaı óndirisiniń shamamen 1,5-2%-yn qamtamasyz etedi. Alaıda qazirgi tapshylyq jaǵdaıynda bul kólemder jekelegen óńirler, ásirese Eýropa úshin mańyzdy bolyp otyr.
Buǵan deıin Ońtústik Koreıa Ormýz buǵazyndaǵy táýekelderge baılanysty munaı jetkizýdiń balamaly baǵyttaryna, onyń ishinde Qazaqstanǵa qyzyǵýshylyq tanytqany habarlanǵan. 8 sáýirde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bul máseleni Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdentiniń arnaıy ókili Kan Hýn Shıkpen talqylady.
Sondaı-aq 30 naýryzda japondyq INPEX kompanııasy Qazaqstannan jetkiziletin munaı kóleminiń bir bóligin qaıta bólý josparlary týraly málimdedi.
