«Táýlik boıy qazaqsha habar taratatyn úsh telearna ashylady» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

«Ana tilinde aqparat pen baǵdarlamalarǵa sýsap, aqıqaty jarymaı kele jatqan qazaq tildi aýdıtorııanyń «kóz jasy» joǵaryǵa jetken syndy. Qudaı qalasa, taıaý bolashaqta Qazaqstanda táýlik boıy tek memlekettik tilde, ıaǵnı 24 saǵat boıy tynbastan habar taratatyn 3 birdeı telearna ashý kózdelip otyr. Keshe aqjoltaı habar Memlekettik tildi damytý prezıdenttik qory qamqorshylyq keńesiniń ekinshi otyrysynda jarııa etildi. Jıynǵa tóraǵalyq etken Memlekettik hatshy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev atalǵan ıgi istiń sandyq telearnaǵa kóshý aıasynda júzege asyrylatynyn, sony arnalalardyń aqparattyq-tanymdyq, áleýmettik-mádenı jáne tarıhı-patrıottyq baǵyttaǵy telearnalar bolatynyn jaıyp saldy», dep jazady «Aıqyn» basylymy. Bul maqala gazettiń búgingi sanynda «Táýlik boıy qazaqsha habar taratatyn úsh telearna ashylady» degen taqyryppen jarııalanǵan.

Osy alqaly jıynǵa oraı «Nur Astana» basylymynda jarııalanǵan maqala «Qordyń degeni bolsa, qazaq tili qor bolmaıdy» degen taqyryppen berilgen. Gazettiń jazýynsha, qazirgi tańda 25 myńnan astam ózge ulys ókilderi qazaqsha mektepterde bilim alyp jatsa, ulty basqa 20 myńnan astam búldirshin qazaq balabaqshalaryna baryp júr eken. Sonymen qatar elimizde memlekettik tildi úıretetin 64 ortalyq jumys isteıdi. 2011 jyly olardyń sany 2 esege ulǵaımaq.
Alqaly jıynǵa oraı jaryq kórgen maqalalarmen «Lıter», «Kazahstanskaıa pravda» basylymdarynan da egjeı-tegjeıli tanysa alasyzdar.

Osy aptanyń basynda el Úkimeti aǵymdaǵy jyldyń 11 aıynyń áleýmettik-ekonomıkalyq qorytyndylaryn shyǵarǵan bolatyn. Osy jaıtqa oraı «Aıqyn» gazetiniń beısenbilik nómirinde «Ońdy bolǵan on bir aı» atty kólemdi maqala jaryq kórdi. Jarııalanymda Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń  «Úkimette, mınıstrler, ákimder, sondaı-aq memlekettik jáne jeke kásiporyndar basshylary arasynda qalyptasqan úılesimdi jumystyń nátıjesinde biz memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaı aldyq jáne 11 aıdyń qorytyndylary boıynsha oń nátıje tirkelip otyr. Muny sandar men statıstıka kýálandyrady. Sonyń ishinde bizdiń ındýstrııamyzdyń, aýyl sharýashylyǵynyń oń ósimi atap ótýge laıyq», degen sózi keltirilgen.

 «Ulttyq biryńǵaı testileý ózgeriske ushyraı ma?». Osy taqyryppen «Aıqyn» gazetinde aldaǵy ýaqytta Ulttyq biryńǵaı testileý taǵy da reformaǵa ushyraýy múmkin ekendigi aıtylǵan. Basylymnyń jazýynsha, bul joly bolatyn ózgeris biryńǵaı testileýdi  túbegeıli ózgertetin sekildi. Óıtkeni bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri Aıdar Jaqypov jaqynda baspasózge bergen bir suhbatynda UBT-ny reformalaýdyń túrli nusqasy qarastyrylyp jatqandyǵyn aıtypty. Sondaı nusqanyń biri retinde ulttyq biryńǵaı testileýdi mektep bitirý emtıhany men joǵary oqý ornyna qabyldaıtyn synaq retinde ekige bólý talqylanyp jatyr eken. Osy jaıtqa oraı Pedagogıka ǵylymdary akademııasynyń prezıdenti Asqarbek Qusaıynovtyń, Joǵary oqý oryndary qaýymdastyǵynyń prezıdenti Rahman Alshanovtyń jáne № 173 fızıka-matematıka gımnazııasynyń dırektory Ábdimájıt Qońyrbaıulynyń pikirleri berilgen.

***

«Qazaqstanda búkil dúnıeni aıaǵynan tik turǵyzǵan dońyz tumaýy men qus tumaýy dertine qarsy qoldanylatyn dári oılap tabyldy. Refluvac atalatyn A(H1N1) tumaýyna qarsy jáne Kfzfluvac atalatyn A(H5N1) tumaýyna qarsy vaktsınalardy resmı túrde qabyldaıtyn Sankt-Peterbordaǵy tumaý ortalyǵyna jiberildi», dep jazady «Nur Astana» basylymy. Bul jaıynda gazettiń beısenblik sanynda jaryq kórgen «Tumaýǵa qarsy otandyq vaktsına tabyldy» degen maqalada egjeı-tegjeıli jazylǵan. Basylymnyń jazýynsha, Bilim jáne ǵylym mınıstri Janseıit Túımebaev otandyq ónimniń sheteldik balama vaktsınalardan baǵasy 40-50 paıyzǵa tómen ekendigin, ishki naryqqa qajetti, eksporttaýǵa baǵyttalǵan dári jasalǵanyn baıandaǵan.

«Qazaq Úkimeti qandastaryna qyryn qaraı ma?». Osy taqyryppen «Nur Astana» basylymynda jarııalanǵan maqalamen beısenbilik nómirden tolyq tanysa alasyzdar. Jarııalanym «álde, tilimiz jetim, ózimiz ógeı bolyp júrý elde de, syrtta da qazaqstandyqtardyń mańdaıyna jazylǵan ba? Tilimizdiń (búginde bul til tek qazaqtardyń ǵana emes, búkil qazaqstandyqtardyń tili ǵoı) órkendeýine atsalysaıyq, bul áńgimeler sóz júzinde qalmaı ómirde iske asýy úshin bir kisideı eńbektený kerek. Eline janashyr árbir qazaqstandyq osy maqalada jazylǵan jaılarǵa qulaq asar, degen nıettemiz», dep qorytyndylanǵan.

1997 jyly jeltoqsannyń 10-ynda eldiń Memlekettik týy, Eltańbasy, Prezıdenttiń shtandarty Qazaqstannyń jańa astanasy Astana qalasyna ákelingen bolatyn. Osy tarıhı kúnge oraı «Astana aqshamy» gazetiniń búgingi nómirinde «Bul - bir tarıhı kún» degen taqyryppen maqala jarııalandy.

Osy basylymnyń «Aınalaıyn» atty balalarǵa arnalǵan qosymshasynda birqatar qyzyqty áńgimeler berilgen.

 Al «Áleýmet saýaly - ákim jaýaby» atty turaqty aıdarynda elorda ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetov qala turǵyndarynyń saýaldaryna tuşymdy jaýap bergen.

«Keshe QR Parlamenti Senatynyń plenarlyq otyrysynda depýtattar QR UQK tóraǵalyǵyna Ádil Shaıahmetovtiń taǵaıyndalýyna óz kelisimderin berdi», dep jazady «Kazahstanskaıa pravda» gazeti. Onyń kandıdatýrasyn Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Prezıdent Ákimshiliginiń jetekshisi Aslan Mýsın tanystyrǵan.

QR Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń  jańa tóraǵasyn taǵaıyndaý týraly maqalalardy «Izvestııa», «Komsomolskaıa pravda», «Aıqyn» basylymdarynan da oqı alasyzdar.

«Astanada qalalyq turǵyn úı komıssııasy 2008-2010 jyldarǵa arnalǵan QR Memlekettik turǵyn-úı qurylysy baǵdarlamasyna qatysýshylardyń baldaryn bekitti», dep jazady «Vechernıaıa Astana» gazeti. Basylymnyń jazýynsha, «memlekettik qyzmetshiler», «memlekettik mekeme», «memlekettik kásiporyn qyzmetkerleri» jáne  «jas otbasy» sanattary boıynsha  2008-2010 jyldarǵa arnalǵan QR Memlekettik turǵyn-úı qurylysy baǵdarlamasy sheńberinde Astanadan turǵyn úı alýǵa úmitkerlerdiń tizimi qalalyq ákimdiktiń  www.astana.kz resmı saıtyna ornalastyrylǵan.