Táýelsizdik alǵannan keıingi romantıka alǵashqy jyldardaǵy qıyndyqtardy eńserýge kómektesti — Baımenov

ASTANA. KAZINFORM — Pikirtalas bolmaǵandyqtan pikir almasý mádenıeti de semip qalady. Mundaı pikirdi Kazinform agenttiginiń BIZDIÑ ORTA podkastynda Memlekettik qyzmet haby basqarýshy komıtetiniń tóraǵasy Álıhan Baımenov aıtty.

Álıhan Baımenov BIZDIÑ ORTA podkastynda
Foto: Vıktor Fedıýnın / Kazinform

— Kez kelgen azamattyq bastama memlekettiń qoly jetpeı, kózi túspeı, ne bolmasa durys ıgere almaı júrgen suraqtardy kóterip, sony sheshýge úles qosýǵa, sheshý joldaryn kórsetýge nemese ózi júzege asyrýǵa baǵyttalady. 80-jyldardyń ortasynan bastap qoǵamymyzda romantıkalyq sezim boldy. Gorbachevtyń qaıta qurý saıasatynan bastap, Jeltoqsan kóterilisi qoǵamdaǵy úlken úderisterdi qaınata bastady. Ol Táýelsizdik alǵannan keıin romantıkaǵa ulasty. Óıtkeni, qoǵamnyń bir bóligi «Táýelsizdik aldyq, endi bári ózi sheshiledi» degen úmitte boldy. Taǵy bir bóligi «demokratııany jarııaladyq, endi halyqtyń pikirimen bılik sanasady» degen senimde boldy. Taǵy bir bóligi «naryqtyq ekonomıkaǵa kóship jatyrmyz, endi tapshylyq bolmaıdy, barlyq qajetti zat tabylady, ekonomıka damıdy» degen senimde boldy. Bul romantıka shyn máninde sol kezdegi, alǵashqy jyldardaǵy qıyndyqtardy eńserýge moraldyq turǵydan úlken negiz boldy, kómektesti, — dedi komıtet tóraǵasy.

Degenmen, onyń aıtýynsha, ýaqyt óte kele olardyń barlyǵyn júzege asyrý úshin qajyrly eńbek kerek ekeni belgili bola tústi. Munan bólek, bul bastamalarǵa qarsy kúshterdiń bıliktiń ishinde de bolatyny, bılikti óziniń qaltasyn qampıtýǵa jumsaǵysy keletin toptardyń shyǵatyny baıqaldy.

— Osy romantıka 90-jyldardyń sońyna qaraı sóne bastady. Sol ýaqytta memlekettik qyzmette bolǵan bizder — jas azamattar túrli deńgeıdegi saıası, qoǵamdyq pikir almasýǵa qatysyp júrgenimizde birneshe qajettilikke kózimiz jetti. Onyń biri — qoǵamymyzda pikir almasý mádenıetin damytý. Óıtkeni, Alash qaıratkerlerin qurtqannan keıin 70 jyl boıy qoǵamymyzda balama pikirge jol berilgen joq. Kezinde Álıhan Bókeıhan: «Aıyr pikir — aıyp emes, aıyr pikirsiz ómir — abaqty», — dep aıtyp ketken. Biraq, sol qaǵıdatty keńes úkimeti jaýyp tastady. Sodan pikirtalas bolmaǵandyqtan pikir almasý mádenıeti de semip qaldy, — dedi ol.

Álıhan Baımenovtiń aıtýynsha, 60-70 jyldary Іlııas Esenberlın, Muhtar Maǵaýın, Sopy Sypataev, Dúkenbaı Dosjan, Oljas Súleımenov syndy aqyn-jazýshylarymyz tarıhymyzdyń tereń ekenin kórsetken eńbekter jazdy. Sol eńbekterdiń áserinen buqara halyqtyń kókireginde túrli sezim oıanyp, uly mádenıettiń murageri ekenin sezine bastady.

— Osy kókiregi oıaý azamattardyń birazynyń kózi ashylmaǵanyn, al kózi ashyq, bilimdi azamattardyń birazynyń kókiregi oıanbaǵanyn kórdik. Sol sebepti «Temirqazyq» qory men «Zerde» qoǵamynyń basty maqsaty azamattyq aǵartýǵa, ekonomıkalyq aǵartýǵa, sonymen qatar pikir almasý, pikirtalas mádenıetin damytýǵa úlesý qosý boldy, — dedi komıtet tóraǵasy.

Budan buryn Álıhan Baımenov Ulttyq quryltaı — Qazaqstannyń memlekettik basqarýyndaǵy jańa qubylys ekenin aıtqan edi.