Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵynda 20 myń dombyrashy bir mezgilde birneshe kúı oryndamaq - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý
ASTANA. Shildeniń 13-i. QazAqparat - Qazaq aqparat agenttigi respýblıkalyq basylymdarda shildeniń 13-i, seısenbi kúni shyqqan ózekti materıaldarǵa sholýdy usynady.
«Egemen Qazaqstan» basylymynyń búgingi sanynda «Jastar paryzy nemese «Elbasymen kezdesýden keıingi paıym» atty maqala jarııalandy. Onda kelesi jyly elimizdiń táýelsizdik alǵanyna 20 jyl tolýyna baılanysty «Zańǵar» shyǵarmashylyq birlestigi toıǵa daıyndyq sharalarynyń aıasynda 20 myń dombyrashynyń bir mezgilde úsh, tórt kúı tartýyn uıymdastyrýdy kózdep otyrǵandyǵy aıtylǵan. Maqala avtorynyń sózine qaraǵanda, osy shara arqyly ony uıymdastyrýshylar Gınnnestiń rekordtar kitabyna enip qalý múmkindiginen de dámeli. Elimizdiń jastarynyń memlekette júrgizilip jatqan saıasat pen Elbasynyń jastardy qoldaý baǵytyndaǵy jumystaryna degen kózqarasyn bilgińiz kelse, «Egemen Qazaqstan» basylymynyń búgingi sanyn oqyńyz.
Sondaı-aq atalmysh basylymnyń osy sanynda Úkimet basshysynyń birinshi orynbasary Ómirzaq Shókeevpen arnaıy suhbat jarııalanypty. Ó.Shókeev myrza basylym ókilderine elimizdiń ekonomıkasyna, jańadan qurylǵan júıe - Kedendik Odaqqa jáne onyń aıasynda munaı, gaz, aýyl sharýashylyǵy, saýda, áleýmettik máselelerge qatysty kóptegen túıtkildi máseleler jóninde keńinen baıandaıdy. Sondaı-aq ol Úkimettiń atalmysh máseleler tóńireginde aldyǵa qoıyp otyrǵan maqsattary men josparlary jóninde de oı bólisedi. Suhbat «Egemen Qazaqstan» basylymynyń búgingi sanynda «Keden Odaǵy kókjıegimizdi keńeıtedi» atty taqyryppen jarııalanǵan.
***
Al «Aıqyn» basylymy «Biz «qazaq jeriniń qoınaýy qazynaǵa toly» dep qýanamyz, «Mendeleev kestesindegi barlyq elementter salynǵan sandyqtyń ústinde otyrmyz» dep masattanamyz. Biraq sol sandyqtyń kiltteri qazaq halqynyń emes, jatjurttyqtardyń qolynda júrgendigin kórmegendeı boldyq. Munyń qatelik ekendigin bılik sońǵy jyldary túsine bastady. Sosyn úkimettiń strategııalyq nysandardy memleket menshigine qaıta satyp alýǵa, mańyzdy ken oryndaryndaǵy el enshisin ulǵaıtýǵa baǵyttalǵan qımylǵa qarqyndy kirisken», deı kele elimizdegi eń iri altyn óndiretin mekeme «Kazakhgold Group Ltd» kompanııasynyń bolashaq taǵdyryna qatysty qalyptasyp otyrǵan ózekti másele jóninde baıandaıdy. Úkimettiń atalmysh kompanııanyń bolashaǵyna nelikten alańdap otyrǵandyǵyn jáne qazaqstandyq kompanııa men reseılik kompanııa arasynda jasalǵan kelisimniń buzylýyna ne sebep bolǵandyǵyn bilgińiz kelse «Aıqynnyń» búgingi sanyn qarańyz. Maqala «Qazaq altynynyń aýqymy 70 tonnadan asady» degen atpen jarııalanǵan.
Sondaı-aq osy basylymnyń búgingi sanynda sot salasy qyzmetikerleriniń jarty jyldyq jumysyna baılanysty «Jalqaý bıler baqylaýǵa iligedi» atty maqala jarııalanypty. Onda Joǵarǵy sot tóraǵasy Musabek Álimbekov elimizdegi keıbir sot qyzmetkerleriniń bıylǵy jyldan bastap qoldanysqa engen jańa zańdy oqýǵa moıyndary jar bermeı otyrǵandyǵyn aıtady. Sonyń kesirinen birqatar sot ókilderi áli kúnge deıin kónergen zańdar negizinde úkim shyǵaryp júrgenge de uqsaıdy. «Elimizdiń aımaqtarynda qoldanysqa engen jańa zań talaptaryn bilýge yntaly emes azamattar bar. Bul oblystaǵy keıbir sot tóraǵalarynyń jalqaýlyqqa moıynsunyp otyrǵandyǵynyń kórinisi. Bul keshirilmeıtin jaǵdaı», deıdi M.Álimbekov. Onyń aıtýynsha, mundaı sýdıalar bolashaqta «qara tizimge» engiziletin bolady. Sondaı-aq zańdy bilýge yntasyz sot ókilderiniń aty-jónderi arnaıy málimetter bankine engizilmek», dep jazady maqala avtory.
***
«Alash aınasy» basylymy búgingi sanynda «Barsakelmes» qoryǵynyń búgingi jaı-kúıi jóninde tyń derekter negizinde «Barsakelmes qulan túzge aınalyp barady» atty qyzyqty maqala jarııalapty. Onda maqala avtory atalmysh qoryqta buryn qazaq qulany bolǵandyǵy jóninde jazady. Atalmysh ańnyń sońǵy tuıaǵy 30-shy jyldary mergenniń oǵyna ilingen. Odan beride munda Túrkimenstannyń Badhyz qoryǵynan 13 bas qulan jetkizilip, 80-shi jyldardyń basynda olardyń sany 300-ge deıin jetipti. Alaıda teńizdiń tabany qurǵaǵan ýaqyttan bastap, qoryqta tuşy sý kózderi tapshy bolypty. Sonyń saldarynan qulandar sýat izdep, basqa aımaqtarǵa aýa bastaǵan. Ǵalymdar bul jaǵdaıdan shyǵýdyń jolyn izdep, olardy elimizdegi ózge óńirlerdegi qoryqtarǵa jersindirýge kúsh salǵan. Qulandardyń odan keıingi taǵdyrynyń ne bolǵandyǵyn jáne Barsakelmes qoryǵyna qatysty qalyptasyp otyrǵan másele men ony sheshý baǵytyndaǵy mamandardyń oı-pikirlerin bilgińiz kelse basylymnyń búgingi sanyn qarańyz.
Sondaı-aq atalmysh basylym tilshileri búgingi sanynda elimizdegi bala-baqshalardyń jaı-kúıi men onda oryn alyp otyrǵan ózekti máseleler jóninde sóz qozǵaıdy. «Kishi Kenbaılar týraly úlken áńgime» atty maqala avtory «Bala-baqshada balalary bar ata-analardan jınalatyn aqshanyń negizi - ǵımarattyń jóndeý jumystaryna, sosyn tárbıelenýshilerdiń oıynshyqtaryna jumsalady eken. Al biz memlekettik mekemeler haqynda sóz etip otyrǵandyqtan, osy aıtylǵan maqsattarǵa ákimdik tarapynan arnaıy aqsha bólinip otyratyny beseneden belgili. Biraq ony mise tutpaıtyn mekeme basshylary ata-analardan «jylý» jınaýdy qoıar emes», dep jazady. Bala-baqshadaǵy osy sııaqty qordanalyp qalǵan ózekti máseleler jóninde basylymnyń búgingi sanynan oqýǵa bolady.
***
«Pavlodarda sibir jarasynyń paıda bolýyna baılanysty aımaqta et pen sút saýdasyna engizilgen karantın aıaqtaldy», dep jazady. «Kazahstanskaıa pravda» basylymy «Ochag raspostranenııa sıbırskoı ıazvy lokalızovan» atty maqalady. Avtordyń Pavlodar oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Aleksandr Verbnıaktyń sózine súıene otyryp keltirgen málimetterine qaraǵanda, ınfektsııanyń taraýy aýrý buzaýdyń ólimimen baılanysty bolǵan. Atalmysh mal ıesiniń odan keıin de birneshe maly ólgen. Alaıda ol veterınarlyq qyzmet ókilderine eshteńe habarlamaǵan. Qalyptasqan jaǵdaıdyń mán-jaıyn egjeı-tegjeıli bilgińiz kelse, basylymnyń búgingi sanyn oqyńyz.
***
«Lıter» basylymy osy sanynda fýtboldan Ispanııa quramasynyń tarıhta alǵash ret álem chempıony ǵana atanyp qoımaı, bóten eldiń aımaǵynda eń úlken jetistikke qol jetkizgen memleketterdiń biri bolyp otyrǵandyǵyn jazady. «Atalmysh oıyndy álemniń júzdegen elderiniń jankúıerleri tamashalap, olar oıyndy sońǵy mınýttaryna deıin ynta-yqylaspen qyzyqtap otyrdy. Bul ýaqytta qyzýqandy Ispanııa halqy qýanyshtan jarylardaı shattanyp jatty. Fýtbol toıyn Astana halqy da qyzyqty toılady. Mundaǵy fınalǵa shyqqan komanda elderiniń elshilik ókilderi de aqtyq oıyndy tamashalady. Oıyn aıaqtalǵan soń álem chempıony atanǵan Ispanııa elshisi qonaqtaryna áıgili ıspandyq «Sangrııa» sharabyn sýdaı aǵyzdy. Chempıondyq ataqtaryn ıspandyqtar elordada qalaı atap ótkendigi jóninde oqyp bilgińiz kelse, «Lıter» basylymynyń búgingi sanyndaǵy «Korolevskaıa bıtva» atty maqalany qarańyz.