Tasmanııada adamzat tarıhyn saqtaıtyn «Jerdiń qara jáshigi» ornatylady
ASTANA. KAZINFORM — Aýstralııanyń batysyndaǵy Tasmanııa aralynda Earth’s Black Box jobasy júzege asyrylýda, dep habarlaıdy BILD.
Uzyndyǵy shamamen 10 metr bolatyn bolat monolıt adamzat tarıhyn jáne onyń yqtımal joıylý sebepterin tirkeýge arnalǵan.
Qalyńdyǵy 7,5 santımetrlik bolattan jasalǵan qurylym granıtti negizge, geologııalyq turǵydan turaqty ári shalǵaı aımaqqa ornatylady. Jobanyń bastamashylary — Tasmanııa ýnıversıteti, Clemenger BBDO agenttigi jáne The Glue Society art-tobi.
Qurylǵy kún energııasymen jumys isteıdi jáne júzdegen jyl boıy avtonomdy qyzmet etýge eseptelgen. Іshinde derekterdi saqtaý júıeleri ornatylyp, olar atmosferadaǵy CO₂ kontsentratsııasyn, aýa men muhıt temperatýrasynyń ózgerisin, teńizderdiń qyshqyldaný deńgeıin, energııa tutynýdy, sondaı-aq saıası sheshimder, jańalyqtar men áleýmettik jelilerdegi jarııalanymdardy úzdiksiz tirkep otyrady.
Joba avtorlarynyń aıtýynsha, jahandyq apat bolǵan jaǵdaıda «qara jáshik» bolashaq urpaqqa ne bolǵanyn túsinýge múmkindik beredi. Júıeni tolyq iske qosý 2026 jyldan keshiktirilmeı josparlanyp otyr.