Tarıhta alǵash ret Qytaı, Reseı jáne AQSh kóshbasshylarynyń kezdesýi ótti

ASTANA. KAZINFORM — Qytaıdyń Shenchjen qalasynda ATEY sammıti aıasynda QHR tóraǵasy Sı Tszınpın, Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın jáne AQSh prezıdenti Donald Tramp arasyndaǵy alǵashqy úshjaqty kezdesý ótti, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń Beıjińdegi menshikti tilshisi.

Pervaıa v ıstorıı vstrecha glav Kıtaıa, Rossıı ı SShA sostoıalas v Shenchjene
Foto: vıdeodan alynǵan skrın

Sammıt taýǵa salynǵan «Tsılın Shanchjýan» vıllasyndaǵy memlekettik rezıdentsııada boldy. Bastapqyda jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 14:30-ǵa josparlanǵan is-shara saǵat 16:27-de bastalyp, shamamen bir jarym saǵatqa sozyldy.

Kezdesý aldynda úsh memleket basshysy birlesip sýretke tústi. Kelissózderdiń ashyq bóligi 10 mınýttan astam ýaqytqa sozyldy, sodan keıin áńgime jabyq esik artynda jalǵasty.

QHR tóraǵasy Sı Tszınpın sóz bastap, úshjaqty kelissózderdiń tarıhı mańyzyn atap ótti.

— Osy formattaǵy alǵashqy úshjaqty sammıt shyn máninde mańyzdy kezeń. Búgingi talqylaýdyń basty taqyryby — álemdik beıbitshilikti saqtaý jáne iri elder arasyndaǵy qarym-qatynasta strategııalyq turaqtylyqty nyǵaıtý. Beıbitshilik — adamzat qoǵamynyń máńgilik arman-úmiti, — dep atap ótti ol.

Sı Tszınpın úsh alpaýyt eldiń jahandyq turaqtylyqty qamtamasyz etýdegi erekshe róline toqtaldy.

— Osy jyldar ishinde biz jańa dáýirde Qytaı men Reseıdiń jan-jaqty strategııalyq úılestirý seriktestigin nyǵaıtý, sondaı-aq syndarly, strategııalyq jáne turaqty Qytaı-AQSh qarym-qatynastaryn qurý úshin belsendi jumys istep kelemiz. Biz tek úsh elge ǵana emes, búkil álemge paıda ákeletin beıbit ómir súrý, jalpy turaqtylyq jáne teńgerimdi damý rýhynda iri elder arasyndaǵy qarym-qatynas arhıtektýrasyn qalyptastyrýdy alǵa tartyp kelemiz, — dep jalǵastyrdy Qytaı tóraǵasy.

Onyń aıtýynsha, álem sońǵy júzjyldyqta buryn-sońdy bolmaǵan jahandyq ózgeristerdi bastan keshirip jatyr jáne belgisizdiktiń artýyna tap bolyp otyr.

— Qıyn-qystaý kezeńde adam boryshyn sezinedi. Jetekshi elder jáne BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty músheleri retinde bizdiń úsh el laıyqty úlgi kórsetýi, jahandyq syn-qaterlerge birlesip jaýap berýi, álemdik beıbitshilik pen turaqtylyqty qoldaýy jáne adamzattyń progresine odan da úlken úles qosýy kerek, — dep málimdedi Qytaı tóraǵasy.

Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın úsh eldi Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy jeńimpaz elderdiń mártebesi ǵana emes, sonymen qatar, eń bastysy, halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti saqtaýdaǵy ortaq jaýapkershiligi biriktiretinin málimdedi.

— Biz BUU-nyń bastaýynda boldyq, sondyqtan biz osy biregeı ámbebap qurylýymen birge paıda bolǵan halyqaralyq quqyq júıesin, sonyń ishinde BUU Jarǵysyn jáne onda bekitilgen qaǵıdattardy saqtaý jáne nyǵaıtý mindetin óz moınymyzǵa alamyz, — dedi ol.

Reseı Prezıdenti jahandyq jáne aımaqtyq ekonomıkalyq baılanystardy, sondaı-aq azyq-túlik jáne energetıkalyq qaýipsizdik máselelerin talqylaý qajettiligin atap ótti.

— Elderimizdiń aımaqtyq qaqtyǵystardy sheshýde, árıne, Ýkraınadaǵy qaqtyǵysty qosa alǵanda, kóptegen ortaq múddeleri bar. Biz bul máseleni keshe QHR tóraǵasymen talqyladyq, al búgin AQSh prezıdentiniń bastamasymen ekijaqty kezdesýde buǵan aıtarlyqtaı nazar aýdardyq, — dep qosty ol.

Vladımır Pýtın Reseı, Qytaı jáne AQSh ózara qurmet, teńdik jáne múddeler tepe-teńdigi negizinde syndarly yntymaqtastyq ornatqan jaǵdaıda jahandyq qaýipsizdik pen turaqtylyqty nyǵaıtýǵa aıtarlyqtaı úles qosa alatynyna senim bildirdi.

AQSh Prezıdenti Donald Tramp alǵashqy úshjaqty kezdesý kezinde úsh eldiń kóshbasshylary shynymen tarıh jazyp otyrǵanyn atap ótti jáne ol bar problemalardy sheshý jáne kelispeýshilikterdi jeńý úshin birlesip jumys isteýge shaqyrdy.

Amerıka kóshbasshysy ıadrolyq qarýsyzdanýǵa erekshe nazar aýdardy.

— ıAdrolyq qarý bolǵan kezde, olardan bas tartý óte qıyn. Men ıadrolyq qarýy bar eldiń ókilimin, jáne bul týraly aıtý óte qıyn. Ómirdiń ózi osylaı. Myńdaǵan oqtumsyqtar bar jáne biz olardan bas tartý nemese ıadrolyq oqtumsyqtar sanyn azaıtý týraly aıtyp otyrmyz. Bul ońaı emes. Biraq ıadrolyq qarýdyń taralý qaýpin azaıtý úshin yntymaqtastyq jasaý, birlesip jumys isteý óte mańyzdy, — dep atap ótti ol.

Donald Tramp sonymen qatar kezdesýdiń kún tártibinde Reseı-Ýkraına qaqtyǵysyn sheshý jáne memleketterdi halyqaralyq uıymdardyń áreketterinen qorǵaýdaǵy yntymaqtastyq máseleleri bar ekenin atap ótti.

— Yntymaqtastyq pen memleketterimizdi jahandyq esep bermeıtin uıymdardan, mysaly, ózin-ózi basqara almaıtyn Halyqaralyq qylmystyq sottan qorǵaýdyń taǵy bir nusqasy. Meniń oıymsha, ol óz ıýrısdıktsııasynan tolyǵymen aýytqyp ketti, — dedi AQSh prezıdenti.

Sodan keıin úshjaqty kelissózder jeke kezdesýlerde jalǵasty. Kezdesýden keıin Qytaı, Reseı jáne AQSh memleket basshylary Beıbitshilik deklaratsııasyn qabyldady.

Birlesken qujatqa sáıkes, úsh memleket basshysy BUU-ny reformalaýdy jaqtaıtynyn bildirdi, óńdelgen munaı ónimderin óndirý men jetkizýdi arttyrý josparlaryn jarııalady jáne ıadrolyq táýekelderdi azaıtý jáne ıadrolyq qarýdyń taralýyna jol bermeý úshin dıalog júrgizetinin málimdedi.

Taraptar sondaı-aq memleketterdiń kelisim qaǵıdaty jáne memlekettik laýazymdy tulǵalardyń ımmýnıtetterin qurmetteý prıntsıpi mańyzdy ekenin atap ótti jáne Halyqaralyq qylmystyq sot pen basqa da osyǵan uqsas qurylymdar óz ókilettikterin teris paıdalanbaýy kerek degen pikirmen kelisetinin jetkizdi.

Buǵan deıin Qytaı tóraǵasy Sı Tszınpın men AQSh prezıdenti Donald Tramp Shenchjen qalasynda kelissóz ótkizip, eki el arasyndaǵy qarym-qatynasty turaqtandyrý máselesin talqylaǵanyn habarlaǵan edik.