Tarıhshy Ilber Ortaılynyń Túrki áleminiń máselelerine arnalǵan konferentsııasy ótedi
ASTANA. QazAqparat - 2018 jyldyń 26 sáýirinde Astanadaǵy Nazarbaev Ýnıversıtetinde belgili ǵalym, tarıhshy, túrkolog, professor Ilber Ortaılynyń qatysýymen «Túrki álemi jáne túrkologııanyń máseleleri» taqyrybynda konferentsııa ótedi. Sharany ıÝnýs Emre túrik mádenı ortalyǵy uıymdastyrady, dep habarlaıdy QazAqparat.
Ilber Ortaıly - túrkolog, tarıhshy ǵalym, Reseı Ǵylym Akademııasy shyǵystaný ınstıtýtynyń qurmetti professory, Halyqaralyq Osmanly zertteýler komıtetiniń, Eýropadaǵy Iran zertteýleri qoǵamynyń, Avstrııa-Túrkııa ǵylymı forýmynyń, Bosnııa-Gertsogovına, Makedonııa men Chernogorııa ǵylym jáne óner akademııasynyń múshesi.
Astanadaǵy konferentsııanyń maqsaty qazirgi tańdaǵy túrkologııa máselelerine sholý, ózekti máselelerdi anyqtap, baýyrlas eki el arasyndaǵy ǵylymı akademııalyq baılanystardy, sonymen qatar Túrki álemine qatysty ortaq qundylyqtardy nasıhattaý bolyp tabylady. Bul rette ǵalym Ilber Ortaıly Túrkııanyń tarıhyn tereń zertteýmen qatar qalyń kópshiliktiń nazaryn Túrkııanyń tarıhyna aýdartyp, jastardyń tarıhqa qyzyǵýshylyqtaryn arttyrýda úlken eńbek atqarǵan tulǵa retinde tanymal.
Sharaǵa qazaqstandyq zııaly qaýym ókilderi ǵalymdar men túrkologtar, osy sala boıynsha bilim alatyn stýdentter, sondaı-aq baýyrlas Túrkııa Túrkııa keletin bir top ǵalymdar qatysatyn bolady.
Konferentsııa 26 sáýirde Astanada, 27 sáýirde Eýrazııa ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń uıymdastyrýymen Almaty qalasynda ótkiziledi.
Tarıhshy professor Ilber Ortaıly Avstrııanyń Bregents qalasynda Qyrym tatary januıasynda dúnıege kelgen. Eki jasynda áke-sheshesi Túrkııaǵa kóshken. Bastaýysh jáne orta mektepti Ystanbuldaǵy Avstrııa lıtseıinde oqyǵan. 1965 jyly Ankaradaǵy Atatúrik lıtseıin bitirgen. 1970 jyly Ankara ýnıversıtetiniń Til jáne tarıh-geografııa fakýltetiniń tarıh bólimin bitirdi. Ýnıversıtette Sherıf Mardın, Halıl Inaldjyk, Múmtaz Soısal, Ilhan Tekeli, Múbedjel Kyraı sııaqty tanymal ustazdardyń stýdenti boldy.
Vena ýnıversıtetinde slavıan jáne Shyǵys Eýropa tilderin meńgerdi. Chıkago ýnıversıtetinde álem deıgeıinde tanymal tarıhshy Halıl Inaldjyktyń jetekshiligimen bitirdi. 1974 jyly Ankara ýnıversıteti saıası bilimder salasynda «Tanzımattan keıingi jergilikti basqarý oryndary» atty doktorlyq dıssertatsııasyn qorǵap shyqty. «Osmanly ımperatorlyǵy kezindegi nemisterdiń yqpaly» atty ǵylymı eńbegimen 1979 jyly dotsenttik ataqqa ıe boldy.
1982 jyly ýnıversıtetterdegi qyzmetinen óz erkimen ketti. Osy kezeńde ol Vena, Kembrıdj, Berlın, Ierýsalım, Oksford Parıj, Prınston, Máskeý, Rım, Mıýnhen, Strasbýrg, Ianııa, Sofııa, Kıl jáne Týnıste dárister, semınarlar men konferentsııalar ótkizdi.
1989 jyly Túrkııaǵa oralyp professor ataǵyna ıe boldy. 1989-2002 jyldary aralyǵynda Ankara ýnıversıteti saıası ǵylymdar fakýltetiniń basqarý tarıhy kafedrasynyń meńgerýshisi bolyp qyzmet etti. 2002 jyly ol Galatasaraı ýnıversıtetinde, eki jyldan keıin Bılkent ýnıversıtetinde qonaq oqytýshy retinde qyzmet istedi. Qazirgi ýaqytta Galatasaraı ýnıversıtetiniń zań fakýlteti men Bılkent ýnıversıtetiniń zań fakýltetinde sabaq beredi. Galatasaraı ýnıversıteti Senatynyń múshesi. Ulttyq jáne shetel ǵylymı jýrnaldary 16-shy jáne 19-shy ǵasyrlardaǵy Osmanly tarıhy men Reseı tarıhy týraly maqalalaryn jarııalady. 2005-2012 jyldary aralyǵynda Topkapy Saraıynyń dırektory qyzmetin atqardy.
Ortaıly aǵylshyn, nemis, orys, frantsýz, parsy jáne latyn tilderin meńgergen. Ol 2017 jyly 29 qazandaǵy Respýblıka kúni qarsańynda bolatyn Prezıdenttik qabyldaýda tarıhı saladaǵy Prezıdenttik mádenıet jáne óner Gran-prı syılyǵyna ıe boldy.
