Tarıfter qalaı baqylanady: tekserýler, aıyppuldar jáne qaıtarylǵan mıllıardtar
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstanda kommýnaldyq qyzmetter tarıfteri tek bekitilip qana qoımaı, olardyń oryndalýy turaqty baqylaýda ustalady. Bul baǵytta tekserýler júrgizilip, quqyq buzýshylyqtar anyqtalyp, aıyppul salýdan bastap tutynýshylarǵa qarajatty qaıtarýǵa deıingi naqty sharalar qoldanylady.
Tabıǵı monopolııa sýbektileriniń qyzmetin Tabıǵı monopolııalardy retteý komıteti men onyń aýmaqtyq bólimsheleri baqylaıdy. Tekserýler profılaktıkalyq negizde de, jospardan tys túrde de júrgiziledi, onyń ishinde azamattardyń ótinishteri men quqyq buzýshylyq belgileri boıynsha.
- 2026 jyldyń birinshi toqsanynda 58 tekserý júrgizilip, onyń 20-synda zań buzýshylyqtar anyqtalǵan. Nátıjesinde 25 ákimshilik is qozǵalyp, 63,7 mln teńgeden astam aıyppul salynǵan.
Al 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha 123 tekserý ótkizilip, 62 jaǵdaıda quqyq buzýshylyqtar tirkelgen. Osyǵan baılanysty 535 ákimshilik is qozǵalyp, 922,9 mln teńgeden astam aıyppul salynǵan, - dep jazdy komıtetten.
Baqylaý tek tekserýlermen shektelmeıdi, naqty jaýapkershilik sharalarymen jalǵasady. Mysaly, Pavlodar oblysynda tarıftik smetanyń oryndalýyn taldaý barysynda «Pavlodar-Vodokanal» JShS-niń shyǵyndarynda aýytqýlar anyqtalyp, kásiporyn 3,46 mln teńge kóleminde aıyppul tóledi.
Semeı qalasynda kommýnaldyq kásiporyn tarıf esebinen tabys alǵanymen, ınvestıtsııalyq baǵdarlamanyń bir bóligin oryndamaǵan. Sonyń saldarynan tutynýshylar 478 mln teńgeden astam qarajatty artyq tólegen. Bul jaǵdaı boıynsha kásiporynǵa aıyppul sanktsııalary qoldanyldy.
Tekserýler barysynda retteletin qyzmetterdi zańnama talaptaryn buza otyryp kórsetý faktileri de anyqtalady. Osyndaı jaǵdaılardyń birinde qyzmet tıisti túrde rásimdelmeı kórsetilgeni úshin sýbekt jaýapkershilikke tartylyp, aıyppul salynǵan.
- Jalpy alǵanda, bul sharalar tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Tekserý jáne ótinishterdi qaraý nátıjesinde azamattardyń buzylǵan quqyqtary qalpyna keltirilip, tólemder qaıta eseptelip, negizsiz alynǵan qarajat qaıtarylady.
Sonymen qatar tabıǵı monopolııa sýbektileriniń mindettemelerin oryndaýyna turaqty monıtorıng júrgiziledi. Osy jumystardyń nátıjesinde tutynýshylarǵa shamamen 14 mlrd teńge kóleminde qarajatty qaıtarýǵa múmkindik beretin ýaqytsha ótemdik tarıfter bekitilgen, - delingen aqparatta.
Mysaly, Qaraǵandy oblysynda júrgizilgen tekserýler nátıjesinde tarıftik mindettemelerdiń bir bóligi oryndalmaǵany anyqtalyp, ótemdik tarıfter arqyly tutynýshylarǵa 3,1 mlrd teńgeden astam qarajat qaıtarylady.
Jylýmen jabdyqtaý salasynda da naqty nátıjeler bar. 2024–2025 jyldardaǵy jylytý maýsymynyń qorytyndysy boıynsha esepke alý quraldary joq qyzmet kórsetetin tabıǵı monopolııa sýbektileri qosylǵan qun salyǵyn eskere otyryp, 1 554,68 mln teńge kóleminde jylý energııasy úshin tólemderdi qaıta eseptegen.
Osylaısha, tarıftik retteý júıesi tek tarıfterdi bekitýmen shektelmeı, olardyń oryndalýyn tolyq baqylaýdy qamtıdy. Árbir anyqtalǵan quqyq buzýshylyq naqty jaýapkershilikke ákeledi, al tutynýshylardyń múddesi memleket tarapynan qorǵalady.
Aıta keteıik, bul baǵyttaǵy baqylaý jumystary júıeli túrde jalǵasady.
