Tarbaǵataı ulttyq parkinde janýarlardyń jańa túrleri anyqtaldy
ShYǴYS QAZAQSTAN OBLYSY. QazAqparat – Tarbaǵataı memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń mamandary ǵylymı zertteý júrgizý kezinde fotoqaqpannyń kómegimen janýarlardyń jańa túrleri – amerıkalyq sarykúzen men qarakúzendi anyqtaǵan, dep habarlaıdy QazAqparat.
Bul týraly Facebook-tegi paraqshasynda QR Ekologııa mınıstrligi Orman sharýashylyǵy komıtetiniń baspasóz hatshysy Sáken Dildahmet jazǵan bolatyn.
Amerıkalyq qarakúzen – aqqulaq pen kúzen tuqymdastarynyń bir túri. Kúzender men aqqisterden taraǵan derbes tuqymdas ókili de bolýy múmkin. Onyń dene bitimi ortasha: atalyqtarynyń salmaǵy 0,5 kg - 1,5 kg, analyqtary 0,4 kg - 0,8 kg, atalyqtarynyń dene uzyndyǵy - 34-45 sm, analyqtary - 31-37,5 sm, atalyqtarynyń quıryǵy
15,6-24,7 sm, analyqtarynyń quıryǵy 14,8-21,5 sm.
Bul janýar qarakúzenge uqsaıdy, denesi uzyn, aıaqtary qysqa. Terisiniń túsi qara qońyr, astyńǵy erininde, tamaǵy men qarnynda túrli kólemdegi aq tústi daqtar jıi kezdesedi.
Taralý aımaǵy – Coltústik Amerıka. Eýrazııaǵa da beıimdelgen. Burynǵy KSRO aýmaǵyna beıimdelýi 1933 jyly bastaldy. Sýy tuşy sý qoımalary, kólderdi mekendeıdi. Polıgam. Kóbine jalǵyz turady. Sý mańyn mekendeıtin janýarlar, soqyrtyshqan, baqa, shaıan, usaq balyq jáne sý jándikterimen qorektenedi.
Sarykúzen – aqqulaq pen kúzen tuqymdastarynyń bir túri. Keıde japondyq sarykúzen basqa túr retinde erekshelenedi. Kólemi ortasha: atalyqtarynyń salmaǵy 0,65-0,82 kg, analyqtarynyń massasy 0,36-0,43 kg, atalyqtarynyń dene uzyndyǵy 28-39 sm, analyqtarynyń uzyndyǵy 25-30,5 sm, atalyqtarynyń quıryǵy - 15,5-21 sm, analyqtardiki - 13,3-16,4 sm.
Janýar sýsarǵa uqsas, denesi uzyn, aıaqtary qysqa. Terisi bir tústi, sary-jıren.
Ońtústik-shyǵys, Shyǵys jáne Ortalyq Azııada taraǵan. TMD-da Sibirdiń Ońtústik jáne ortalyq beldeýinde jáne eldiń eýropalyq bóliginiń qıyr shyǵysynda mekendeıdi. Karıotıpinde 38 hromosoma bar.
Túrli jerlerdi mekendeıdi, ásirese ózen jáne bulaq alqaptaryn unatady. Polıgam. Kóbine jalǵyz júredi. Ózin jıi qýalaıtyn bulǵynmen araz. Ortasha jáne usaq tyshqan tárizdi kemirgishter, usaq qustar, qaraǵaı jańǵaqtarymen qorektenedi.
Tarbaǵataı ulttyq parki 2018 jyly quryldy. Ulttyq parkti omyrtqaly janýarlardyń 376 túri, sonyń ishinde balyqtyń 19 túri, qosmekendilerdiń eki túri, baýyrymen jorǵalaýshylardyń 23 túri, qustardyń 272 túri, sútqorekti haıýandardyń 60 túri mekendeıdi.
