Taldyqorǵandyq Marat Qasenovtyń úıi qundy jádigerlerge toly
TALDYQORǴAN.QazAqparat - Taldyqorǵandyq Marat Qasenovtyń úıine kelgen kez kelgen adam tańdanbaı qaıtpaıdy. Zeınetkerdiń shańyraǵynda tarıhtan syr shertetin kóne jádigerler óte kóp. Tipti ol úıiniń jertólesin murajaıǵa aınaldyrǵan. Ómir boıy traktorshy bolǵan azamat «QazAqparat» HAA tilshisine ár jádigeri jaıly baıandap berdi.
Tilshini esiginiń aldynan qarsy alǵan zeınetker birden jórtóledegi tór bólmege apardy. Bul jer kitapqa tolyp tur. Aqsaqaldyń sózinshe, olardyń sany myńnan asady eken. 
- Keminde 10 memlekettiń ertegileri osy jerde saqtaýly. Basym bóligi orys tiline, birazy qazaqshaǵa aýdarylǵan. Osylardyń barlyǵyn, shirkin, ózimizdiń ana tilimizge aýdarsa, bizdiń óskeleń urpaq úshin bul qundy dúnıe bolar edi. Ana «Gýbka» týraly (Spanch bob - avtor) sııaqty mán-maǵynasyz mýltfılmderdi kórsetkenshe, osyndaı tárbıelik máni bar ertegilerdiń jelisinde týyndylar jasalsa, qandaı tamasha bolar edi dep armandaımyn.
Aqsaqaldyń murajaıynda salmaǵy 5 kelilik útik bar
- Bul útik 1954 jyly shyqqan eken. Salmaǵy bes keli. Kádimgi toqqa qosylady. Al janyndaǵy útikter toqqa qosylmaıdy, kómirdiń shoǵymen qyzdyrylady. Barlyǵy útiktiń kóne túrleri. Bizde aǵylshyn tarazysy da bar. Ózi kishkentaı ǵana temir bolǵanymen, biraq 250 kelige deıin salmaqty ólsheıdi. Osy zatpen pildiń salmaǵyn ólshegen eken. Men sol tarazy jaıly jazylǵan aqparatty da saqtap qoıǵanmyn. Kelgen adamdarǵa naqty dálelmen aıtyp, kórsetemin.
1927 jylǵy patıfon áli istep tur
- Murajaıda mýzykalyq aspaptardyń túr-túri bar. Baıan, qobyz, balalaıka, dombyra, patıfon. Báriniń birneshe túri saqtaýly. Armanym zamandastarym kelip, osy mýzykalyq aspaptarda oınasa, qandaı tamasha.
Jońǵar shapqynshylyǵyndaǵy jebeniń ushy saqtaýly
- Jońǵar shapqynshylyǵyndaǵy jebeniń basy saqtaýly tur. Osyny balalar kórse, ata-babalarymyz qoldanǵan sadaqty ustasa, ol da naǵyz rýhanı jańǵyrý dep bilemin. Meniń jádigerlerimdi kórýge kelgen kez kelgen adamǵa ár zattyń tarıhyn aıtýdan sharshaǵan emespin. Kazaktardyń shashkasy, japondardyń katanasy, aıbalta jáne basqa da sýyq qarý túrlerin jınap kelemin.
Aqshalar orta ǵasyrdan syr shertedi
- Kúmis teńgeler. Arab elderiniń dırhamy, Ekaterına ІІ-shi patshalyq etkendegi aqsha, qytaılardyń alǵashqy tıyndary, ózimizdiń tól teńgelerimiz bas-aıaǵy 50-den astam memlekettiń aqshalary saqtaýly.
18 ǵasyrdaǵy sháýgim
- Meniń qundy jádigerlerimniń ishinde as úı zattary óte kóp. 1812 jyly frantsýzdarmen orystardyń soǵysynda paıdalanylǵan sháýgim de osy jádigerlerdiń ishinde. Samaýryndardyń da óz tarıhy bar. Tipti tabıǵı boıaýlarmen bezendirilgen hohloma jazýlarymen túrli ydystar da bar. Qol dıirmeni, kóne et tartqysh, maı shaıqaıtyn zattardyń túr-túrin kez kelgen adam kóre alady.
Bul mýzeıdiń ózge murajaılardan basty ereksheligi kelgen adam jádigerlerdi óz qolymen ustap, qosyp, tyńdap óte jaqyn tanysa alady. Al basqa murajaılarda zattar kórmede turady. Oǵan eshkimniń qol tıgizýine ruqsat joq. Sondaı-aq, Marat Qasenovtyń mýzeıindegi keıbir zattardy oblystyq ólketaný murajaıy ýaqytsha alyp, kórmege qoıady eken.
Jalpy, Marat Qasenov kóne jádigerlermen qatar, taýyq jáne gúl ósirgendi de jaqsy kóredi. Qazir onyń qorasynda 200-den astam úı qusy bar. Al olardyń ár qaısynyń ózindik ereksheligi bar. Máselen bir ǵana ergejeı taýyq jumyrtqasyn áteshsiz baspaıdy eken. Eger áteshi janynda bolmasa, taýyq jumyrtqany tastap ketedi deıdi. Al balapandardy áteshi ertip júredi eken.
Basty nazar aýdaratyn jaıt, taldyqorǵandyq zeınetker bul dúnıelerdiń barlyǵyn kelgen adamǵa tegin kórsetedi. Shyǵys Qazaqstan oblysynyń týmasy óz sózin «osy jádigerlerdi nasıhattap, rýhanı jańǵyramyn» dep túıindedi.
Marat Qasenovtyń jádigerlerine 50 sharshy metr jertóle tarlyq etýde. Biraq zeınetker qala basshylaryna jalynyshty bolyp, jer nemese ǵımarat suraýǵa arym barmaıdy deıdi. Biraq el jáne álem tarıhy men mádenıetinen syr shertetin mýzeıdi keń ári jaryq bólmede jurt nazaryna usynsa degen armanyn jasyrmady.
