Tabys túsiretin naýqan emes — Bas múftı Qurban aıtqa daıyndyqta neni eskerý keregin aıtty
ASTANA. KAZINFORM — Bıyl Qurban aıt 27 mamyrda bastalady. Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy, Bas múftı Naýryzbaı qajy Taǵanuly Qurban aıt — tek dinı meıram emes, sondaı-aq qoǵamnyń birligin nyǵaıtatyn, azamattar arasyndaǵy ózara janashyrlyqty arttyratyn mereke ekenin aıtty.
Onyń sózinshe, Qurban aıtta jaqsylyq jáne qaıyrymdylyq jasaý, adamgershilik kórsetý, keńdik tanytý, arazdasqan adamdardyń tatýlasýy tárizdi qundylyqtar kórinis tabýy kerek.
— Baǵzy zamannan beri Islam dinin rýhanı tiregine aınaldyrǵan halqymyz Qurban aıtty aıryqsha daıyndyqpen qarsy alǵan. Maldyń eń úlkenin ári jaqsysyn qurbandyqqa shalyp, qurbandyq etin kómekke muqtaj jandarǵa taratý, qonaq kútip, úlkenniń batasyn alý, syılyq-káde berý, renjitken jandy keshirý, otbasyn qýanyshqa keneltý syndy amaldar — dástúrimizde qalyptasqan izgi qundylyqtar, — deıdi Naýryzbaı qajy Taǵanuly.
Sonymen birge, ol Qurban aıttyń tól mádenıetimiz ben salt-dástúrimizdi nasıhattaýda da mańyzy zor ekenin aıtady. Sebebi, mereke kúnderi elimizdiń ár óńirinde din men dástúr sabaqtastyǵyn kórsetetin is-sharalar ótkiziledi.
— Oblystyq, qalalyq jáne aýdandyq meshitterdiń aýlasynda kıiz úıler tigilip, ulttyq sport túrlerinen arnaıy saıystar uıymdastyrylady. Jer-jerde mádenı-rýhanı keshter ótkiziledi. Osy rette elimizdegi barsha jamaǵatty ulttyq kıimderimizdi kıip, aıt merekesin dástúrimizge saı ulttyq naqyshtarmen ótkizýge, ıgi bastamalarymyzǵa belsendi túrde atsalysýǵa shaqyramyn, — dep úndeý jasady Bas múftı.
Onyń aıtýynsha, Qurban aıt — paıda tabatyn, kiris túsiretin naýqan emes. Kerisinshe, jurt bir-birine túsinistikpen qarap, jeńildik jasaǵany abzal. Ásirese, mal saýdasymen aınalysatyndar baǵany aıaq astynan sharyqtatpaı, ynsap pen adamgershilikti ustanǵany jón.
— Qurban aıt — tek dinı mereke ǵana emes, qoǵamdaǵy birlik pen tatýlyqty nyǵaıtatyn, qaıyrymdylyqty pash etetin rýhanı meıram. Osy oraıda elimizdegi barsha kásipker azamatty Qurban aıtta mal qunyn qoldan kótermeı, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn eskerip, ońtaıly baǵa usynýǵa, jurtymyz kúnde tutynatyn azyq-túlikke múmkindiginshe jeńildik jasaýǵa úndeımin, — deıdi QMDB tóraǵasy.
Odan bólek, Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy halyqqa qolaıly ári ashyq qyzmet kórsetý maqsatynda birneshe jyldan beri elimiz boıynsha qurban.muftyat.kz onlaın qurbandyq platformasyn júzege asyryp keledi. Bul joba QMDB bastamasymen 2020 jyldan beri turaqty túrde jumys istep, jyl saıyn tehnıkalyq turǵyda jańartylyp, jetildiriledi.
Onlaın qurbandyq jobasy azamattarǵa qurban shalý rásimin zamanaýı tsıfrlyq formatta ońaı ári senimdi túrde oryndaýǵa múmkindik beredi. Ol muqtaj otbasylarǵa kómek kórsetýdi júıeli uıymdastyrýda tıimdi qural bolyp otyr.
Platformany qoldaný da óte jeńil. Qurban shalýǵa nıetti azamattar qurban.muftyat.kz saıty arqyly onlaın tapsyrys berip, banktiń mobıldi qosymshasy arqyly tólem jasaıdy. Sodan soń, ótinimniń oryndalý barysyn onlaın baqylaı alady. Qurbandyq shalynǵannan keıin, tapsyrys berýshige SMS habarlama jáne arnaıy beıne esep joldanady. Bas múftıdiń pikirinshe, bul — ashyqtyq pen senimdilikti qamtamasyz etetin mańyzdy qadam.
— Bizdiń maqsatymyz — halyqqa barynsha ońtaıly qyzmet kórsetý ǵana emes, qaıyrymdylyq mádenıetin damytý, muqtaj jandarǵa der kezinde kómek jetkizý jáne dinı qyzmetti tsıfrlyq tehnologııalarmen ushtastyrý. Onlaın qurbandyq platformasy búginde el ıgiligine qyzmet etip otyrǵan áleýmettik ári rýhanı mańyzy zor jobaǵa aınaldy. Dinı basqarma janynan qurylǵan arnaıy jumys shtaby aıt kúnderi qurbandyq etterin maqsatty oryndarǵa jetkizip beredi, — deıdi dinbasy.
Al QMDB Sharıǵat jáne pátýá bóliminiń meńgerýshisi Sansyzbaı qajy Qurbanuly qurban shalýdyń negizgi dinı talaptaryn atap ótti. Onyń sózinshe, qurbandyqqa qoı, eshki, sıyr jáne túıe shalynady. Maldyń jasyna qatysty da naqty nusqaýlar bar eken.
— Qurban shalý — dúnıesi jetkilikti, zeket beretin musylman adamǵa ýájip. Sharıǵatymyzǵa saı, qurbandyq — maldy belgilengen ýaqytta shyn nıetpen baýyzdaý. Qurban aıt namazy oqylǵannan keıin, ıaǵnı aıttyń birinshi kúni tańnan bastap, shalýǵa bolady. Qurbandyqqa shalynatyn maldar — qoı, eshki, sıyr jáne túıe. Naqtyraq aıtsaq, qoı men eshki bir jastan asqan bolýy kerek. Sıyr eki jasta, túıe bes jasta bolýy shart, — deıdi Sansyzbaı qajy Qurbanuly.
Taǵy bir aıta ketetin jaıt — merekeniń úshinshi kúni aqshamǵa deıin qurban shalýdy toqtatqan jón. Mamandar rásimdi Qurban aıttyń úshinshi kúni túnde atqarýdy quptamaıdy.
Sansyzbaı qajy Qurbanulynyń málimetinshe, qoı men eshkini bir adam shalsa, al sıyr men túıeni jeti kisi birigip shalýyna sharıǵatta ruqsat etiledi. Biraq bul iske bári de shyn nıetpen atsalysýy mańyzdy.
Sondaı-aq, qurbandyq malynyń etin úshke bólgen durys. Birin ózimiz jep, ekinshisin týǵan-týysqa taratyp, al úshinshi bóligin jetim-jesir men jarly-jaqybaıǵa úlestirý saýapty bolmaq. Kimde-kim barlyq etti túgel taratamyn dese, oǵan tyıym joq.
Qalalarda qurban shalǵanda, mal baýyzdaıtyn arnaıy orynnyń bolýy da ózekti másele. QMDB tóraǵasynyń orynbasary Ermek qajy Qasbolatulynyń sózinshe, ondaı oryndar elimizdiń barlyq aımaǵynda bar. Al Astana qalasynda «Big Shanhaı», «Barakat» jáne «Jaılaý» bazarlarynda qurban shalý rásimi oryndalady.
Sonymen qatar, ol mal quny taqyrybyna da toqtaldy.
— Mal baǵasyna kelsek, ony kásipkerler men sharýalar óz jaǵdaıyna qaraı belgileıdi. Al qurban.muftyat.kz saıtynda tapsyrys berý arqyly onlaın shalynatyn mal baǵasyn biz naryqqa saı qoıdyq. Ol úshin ár oblystan aqparat suratyp, óńirlerde túlik quny qansha bolyp jatqanyn zerttedik. Sonyń nátıjesinde belgilengen baǵalardy qurban.muftyat.kz saıtynan kórýge bolady, — deıdi Ermek qajy Qasbolatuly.
Aıta keteıik, buǵan deıin qurban shalý rásimin qashyqtan ótkizýge arnalǵan saıt iske qosylǵanyn jazǵanbyz.
Sonymen birge, Bas múftı kásipkerlerdi Qurban aıt qarsańynda mal baǵasyn kótermeýge shaqyrdy. alpam
