Tabys, nesıe jáne baspana: Qazaqstandaǵy Otbasynyń tsıfrlyq kartasy neni qamtıdy
ASTANA. KAZINFORM – QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Otbasynyń tsıfrlyq kartasyn júrgizý jáne tolyqtyrý, sondaı-aq oǵan engiziletin derekterdiń naqtylyǵy men durystyǵyn qamtamasyz etý máseleleri boıynsha memlekettik organdardyń ózara is-qımyl jasaý qaǵıdalaryn bekitti.
Azamattardyń tabysy, nesıelik mindettemeleri, múlki, jumyspen qamtylý mártebesi, densaýlyq jaǵdaıy jáne turǵyn úı jaǵdaılary týraly aqparat memlekettik tsıfrlyq júıelerden avtomatty túrde beriledi.
Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstriniń tıisti buıryǵyna 2026 jylǵy 15 qazanda qol qoıyldy.
Derekter qaıdan alynady?
Qujatqa sáıkes, Otbasynyń tsıfrlyq kartasy azamattardy, otbasylardy jáne úı sharýashylyqtaryn olardyń áleýmettik ál-aýqat deńgeıine qaraı jikteýge múmkindik beretin taldaý quraly qyzmetin atqarady. Bul maqsatta derekter «tsıfrlyq úkimet» platformasynan, memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerinen jáne «Smart Data Ukimet» tsıfrlyq taldaý júıesinen alynatyn bolady.
Derekter birneshe baǵyt boıynsha jınaqtalady. Atap aıtqanda, kartany qalyptastyrý barysynda azamattardyń tabysy, shyǵystary men nesıelik mindettemeleri, avtokólik pen aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyna ıelik etýi, otbasy músheleriniń jumyspen qamtylý mártebesi, sondaı-aq tirkelgen kásipkerlik qyzmeti eskeriledi.
Sonymen qatar júıege otbasynda kámeletke tolmaǵan balalardyń, bilim alyp júrgen jastardyń jáne múgedektigi bar adamdardyń bar-joǵy týraly, otbasynyń áleýmettik qorǵaý qyzmetterine qoljetimdilik deńgeıi jóninde aqparat engiziledi.
Belgili bir kórsetkishter medıtsınalyq jáne bilim berý qyzmetterin alýy jaǵdaıyn kórsetedi. Osy maqsatta azamattardyń medıtsınalyq uıymdarǵa tirkelýi, olardyń mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý júıesine qatysýy, sozylmaly aýrýlardyń bolýy jáne medıtsınalyq baqylaýda (dıspanserlik esepte) turý mártebesi týraly aqparat almasý kózdelgen.
Bilim berý salasynda mektepke deıingi uıymdarǵa baratyn jáne mektepte oqıtyn balalarǵa, sondaı-aq tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdaryndaǵy stýdentterge qatysty derekter nazarǵa alynady.
Turǵyn úı, jer jáne múlikti esepke alý
Taǵy bir baǵyt – turǵyn úı jaǵdaılary men ınfraqurylymdy baǵalaý. Otbasynyń tsıfrlyq kartasyna baspanaǵa jáne kommertsııalyq jyljymaıtyn múlikke menshik quqyǵy, azamattardyń tirkelgen turǵylyqty jeri, sondaı-aq eldi mekenniń mártebesine qatysty derekter engiziledi.
Sonymen qatar jeke qosalqy sharýashylyqtar, jeke menshiktegi jer ýchaskeleri jáne aýyl sharýashylyǵy óndirisi úshin jerdi paıdalaný týraly derekterdi tirkeý qarastyrylǵan. Júıege tirkelgen malǵa qatysty aqparat ta engiziledi.
Bul aqparattyń derekkózderi retinde tıisti memlekettik organdardyń - Ádilet, Qarjy, Densaýlyq saqtaý, Oqý-aǵartý, Aýyl sharýashylyǵy, sondaı-aq Jasandy ıntellekt mınıstrlikteriniń jáne basqa da ýákiletti uıymdardyń tsıfrlyq júıeleri qyzmet etedi.
Aqparat qalaı jańartylady?
— Málimetterdi berý memlekettik organdardyń tsıfrlyq júıelerine jańa málimetter engizilýine nemese buryn engizilgen málimetterdiń ózgerýine qaraı turaqty negizde avtomattandyrylǵan rejımde júzege asyrylady. Memlekettik organdar jańartylǵan málimetterdi tıisti tsıfrlyq júıesine olar engizilgen nemese ózgertilgen kúnnen bastap bir jumys kúninen keshiktirmeı berýdi qamtamasyz etedi, - dep atalyp ótken qujatta.
Sonymen qatar aqparattyń tolyqtyǵy, durystyǵy jáne ózektiligi úshin jaýapkershilik málimet beretin memlekettik organdarǵa júkteledi. Olar anyqtalǵan qatelerdi nemese sáıkessizdikterdi dereý túzetýge mindetti.
Tolyq emes, eskirgen nemese qate aqparatty túzetýge bes jumys kúninen aspaıtyn merzim beriledi. Bul merzim másele mekeme ishinde anyqtalǵan kúnnen bastap nemese áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organnan tıisti suraý kelip túsken kúnnen bastap esepteledi.
Aıta keteıik, áleýmettik qorǵaýǵa jaýapty vedomstvonyń basqa memlekettik organdardyń tsıfrlyq júıelerinen alynǵan derekterdi óz betinshe ózgertýge ókilettigi joq. Túzetýlerdi tıisti júıeniń ıesi engizýi qajet, sodan keıin jańartylǵan aqparat Otbasynyń tsıfrlyq kartasyna avtomatty túrde beriledi.
Jeke derekter qalaı qorǵalady?
Erejede aqparatty qorǵaýǵa qatysty talaptar belgilengen. Otbasynyń tsıfrlyq kartasyn qalyptastyrý kezinde paıdalanylatyn derekterge qol jetkize alatyn laýazymdy tulǵalar jeke derekterge, salyq jáne bank qupııasyna qatysty zańnamany, sondaı-aq shekteý engizilgen aqparatty qorǵaýǵa qatysty basqa da talaptardy saqtaýǵa mindetti.
Mundaı aqparatty paıdalanýǵa jáne jarııa etýge tek Qazaqstan zańnamasynda kózdelgen jaǵdaılarda jáne tıisti tártippen ǵana ruqsat etiledi. Memlekettik organdar kıberqaýipsizdikti jáne derekter beriletin júıelerdiń úzdiksiz jumys isteýin qamtamasyz etýge tıis.
Atap aıtqanda, jańa qaǵıda 2027 jyldyń 1 qańtarynan kúshine enedi.
Eske salsaq, Qazaqstanda 2027 jylǵy 1 qańtardan bastap ataýly áleýmettik qoldaýdyń jańa júıesi tolyq kólemde iske qosylady.
Kelesi jyldan Qazaqstanda otbasynyń muqtajdyǵy deńgeıin baǵalaý kezinde tek tabys qana emes, sonymen qatar shyǵystar da eskeriletin bolady.
Keshendi baǵalaý nátıjesinde ár otbasy áleýmettik ál-aýqat deńgeıine qaraı bes sanattyń birine jatqyzylady:
A sanaty – salamattylyqtyń joǵary deńgeıi;
V sanaty – salamattylyqtyń aýqatty deńgeıi;
S sanaty – salamattylyqtyń qanaǵattanarlyq deńgeıi;
D sanaty – ekonomıkalyq turǵydan osal deńgeıi;
E sanaty – ekonomıkalyq jáne áleýmettik turǵydan osal deńgeıi.
