Tabıǵat qupııasy: Qustyń jumyrtqasy nege kókshil bolady?
ASTANA. QazAqparat - Kókshil jumyrtqa shóptiń arasynda, qara jerde birden kózge túsedi. Kóptegen qustar ómir súretin ortasyna túsi sáıkes keletin kózge shalyna bermeıtin elesiz tústegi jumyrtqa tabady. Soǵan qaramastan keıbir qustardyń jumyrtqasy aqshyl kók tústi. Ǵalymdar osy erekshelikti zerttep shyqty.
The American Naturalist jýrnalynda Nıý-Iork qalalyq ýnıversıtetiniń professory Devıd Lahtı men onyń áriptesteri jarııalaǵan ǵylymı maqalada kókshil jumyrtqanyń syry eki gıpotezamen túsindiriledi.
Ǵalymdardyń tujyrymy boıynsha kún sáýlesi qus jumyrtqasyna ondaǵy ónip kele jatqan embrıonǵa eki túrli qaýip tóndiredi: qabyqqa sińgen ınfraqyzyl tolqyn ony qyzdyryp jiberýi múmkin, al ishke enip ketetin ýltrakúlgin sáýle embrıogenez úderisine kedergi keltiredi.
Maqala avtorlary kók tús óziniń kemshilikterine qaramastan osy eki qaterden saqtandyrady dep boljady. ÝK sáýle uryqqa jetpeıdi ári jumyrtqa tez qyzyp ketpeıtindeı deńgeıde jylý qabyldaıdy.
Ǵalymdar ózderiniń boljamdaryn zerthanada qus jumyrtqalaryna tájirıeb jasaý arqyly dáleldep shyqty.
