Surhandarııadan 4 myń jyl burynǵy jibek óndirisiniń izderi tabyldy — sheteldegi qazaq baspasózi
Kazinform HAA sheteldegi qazaq tilinde taraıtyn aqparat kózderine aptalyq sholýyn usynady.
Tashkentte Abaı eskertkishine gúl shoqtary qoıyldy — ÓzA
Abaı Qunanbaıulynyń týǵan kúnine oraı Tashkent qalasynda uly aqynnyń eskertkishine gúl shoqtaryn qoıý rásimi ótti. Sharaǵa Qazaqstan men Ózbekstannyń zııaly qaýym ókilderi, aqyn-jazýshylar, ádebıettanýshylar, ulttyq mádenı ortalyqtardyń ókilderi, Qazaqstannyń Ózbekstandaǵy Elshiliginiń qyzmetkerleri jáne ádebıet janashyrlary qatysty.
Bul týraly osy aptada «ÓzA» aqparat agenttigi habarlady.
Habarlamada aıtylýynsha, jıynda Abaı murasynyń qazaq jáne ózbek ádebıetindegi ornyna erekshe nazar aýdarylyp, onyń shyǵarmalaryndaǵy adamgershilik, bilim men ǵylymǵa umtylý, eńbekqorlyq, eldik jáne rýhanı kemeldik qundylyqtarynyń búgingi qoǵam úshin mańyzy atap ótildi. Shara barysynda aqyn shyǵarmashylyǵyna arnalǵan múshaıra uıymdastyrylyp, óleńderi oqyldy. Qatysýshylar Abaı murasy men onyń qazaq rýhanııatyna qosqan úlesi, sondaı-aq shyǵarmalarynyń ózbek oqyrmanyna jetýi jóninde pikir almasty.
Qazaq-ózbek ádebı baılanystaryn nyǵaıtýda Abaı shyǵarmashylyǵynyń mańyzy zor. Eki el qalamgerleri men ádebıettanýshylary arasyndaǵy shyǵarmashylyq yntymaqtastyqtyń damyp kele jatqany atap ótildi. Aıta keteıik, jýyrda Abdýlla Rýstamovtyń «Abaı abadııatı» atty ǵylymı-kópshilik monografııasy ózbek tilinde jaryq kórip, uly aqynnyń ómiri men shyǵarmashylyǵyn ózbek oqyrmanyna keńinen tanystyrýǵa jol ashty.
Sondaı-aq osy aptada «ÓzA»-da «Surhandarııadan 4 myń jyldyq jibek óndirisiniń izderi tabyldy» degen taqyryptaǵy aqparat jarııalandy.
Atalǵan BAQ-tyń málimetinshe, Ózbekstannyń Surhandarııa oblysyndaǵy qola dáýirine jatatyn «Sopplıtepa» eskertkishinen shamamen 4 myń jyl buryn bul óńirde jibek óndirisi bolǵanyn kórsetetin arheologııalyq derekter tabyldy. Ózbekstan Ǵylym akademııasynyń Antropologııa ınstıtýty halyqaralyq zertteýshilermen birlesip, qonystan tabylǵan úsh kóne pillá bóligin zerttegen. Mıkromorfologııalyq jáne proteomdyq taldaý olardyń qoldan ósirilgen jibekqurtyna tıesili ekenin rastady. Radıokómirtektik zertteý jádigerlerdiń b. z. b. 1940–1765 jyldarǵa jatatynyn kórsetti. Sonymen qatar osy mádenı qabattan jibek qurtynyń negizgi qoregi sanalatyn tut aǵashynyń qaldyqtary anyqtalǵan.
Ǵalymdardyń pikirinshe, bir jerden pillá men tut aǵashy qaldyqtarynyń tabylýy «Sopplıtepa» turǵyndarynyń qola dáýirinde-aq jibek ósirý jáne óńdeý tehnologııalaryn meńgergen bolýy múmkin ekenin kórsetedi. Bul jańalyq Ortalyq Azııadaǵy jibek óndirisiniń taralý tarıhyna qatysty ǵylymı túsinikterdi tolyqtyrýy yqtımal. Zertteý nátıjeleri Science Advances ǵylymı jýrnalynda jarııalandy.
Qazaqstan men Iran halyqaralyq uıymdar aıasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa nıetti — Eurasia Today
Qazaqstan men Iran halyqaralyq uıymdar aıasyndaǵy ózara is-qımyldy odan ári nyǵaıtý máselelerin talqylady. 11 tamyz kúni Qazaqstannyń Irandaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Ońtalap Ońalbaev Iran Syrtqy ister mınıstrliginiń Qorshaǵan orta jáne turaqty damý boıynsha halyqaralyq ister departamentiniń Bas dırektory Seıed Muhammad Sadatı Nejadpen kezdesti, dep habarlaıdy Eurasia Today aqparat agenttigi.
Eýrazııa Týdeıdiń habarlaýy boıynsha, kezdesýde BUU, Islam yntymaqtastyǵy uıymy, Azııadaǵy ózara yqpaldastyq jáne senim sharalary jónindegi keńes jáne basqa da kópjaqty alańdar aıasyndaǵy yntymaqtastyq máseleleri qaraldy.
Taraptar halyqaralyq uıymdar sheńberindegi ózara is-qımyldy kúsheıtýge jáne ortaq múddelerdi qorǵaý baǵytynda kúsh-jigerdi úılestirýge daıyn ekenderin rastady. Sondaı-aq jahandyq kún tártibindegi ózekti máseleler boıynsha yntymaqtastyqty jalǵastyrýǵa ýaǵdalasty.
Sondaı-aq osy aptada Eurasia Today basylymynda «Qazaqstan Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Iran Elshisimen Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaı boıynsha pikirlesti» degen taqyryptaǵy aqparat jaryq kórdi.
Atalǵan BAQ-tyń dereginshe, Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Arman Isaǵalıev Iran Islam Respýblıkasynyń Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Álı Akbar Djoýkarmen Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaı boıynsha pikirlesti.
Taraptar ekijaqty qatynastyń qazirgi jaı-kúıin, sondaı-aq zamanaýı syn-qaterler men ózara múddelerdi eskere otyryp, olardy odan ári damytýdyń perspektıvalyq baǵyttaryn talqylaǵan.
— Kezdesýde kólik-logıstıkalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa jáne osy saladaǵy praktıkalyq ózara is-qımyldy odan ári keńeıtýge erekshe nazar aýdaryldy. Taraptar túrli deńgeıdegi turaqty ári mazmundy dıalogty jalǵastyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti, dep jazdy Eurasia Today.
Tıbettegi qodastar báıgesi kórermenge erekshe kóńil-kúı syılady — Halyq gazeti
Qytaıdyń Tsınhaı ólkesindegi ıÝıshý Tıbet avtonomııalyq oblysynda dástúrli at báıgesi festıvali aıasynda qodas (ıak) jarysy ótti. Zashıke jaılaýynda uıymdastyrylǵan dodaǵa ondaǵan shabandoz qatysyp, erekshe jarys kórermenderdiń qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. Qodastardyń tulparlardaı júırik bolmaýy jarysqa ózgeshe sıpat berip, keıbiri jolda toqtap qalsa, endi biri alańdaǵy shópke qaraı burylyp, kópshilikke kóńildi kórinis syılady, dep jazady Qytaıdyń Halyq gazeti basylymy.
Qytaılyq BAQ-tyń málimetinshe, qodas jarysy myń jyl buryn Tıbetke Venchen hanshaıymnyń uzatylyp kelýin qarsy alý rásiminen bastaý alǵan dástúrli halyqtyq sport túri sanalady. Búginde ol ıÝıshý at báıgesi festıvaliniń mańyzdy sharalarynyń birine aınalyp, óńirdiń kóshpeli mádenıeti men dástúrin keńinen tanytýǵa múmkindik berip otyr.
Sonymen qatar osy aptada Halyq gazeti basylymynda «Qytaıdyń avtomatty taksıleri Dýbaıda qyzmet kórsetýde» degen aqparat jaryq kórdi.
Atalǵan BAQ-tyń dereginshe, qytaılyq avtomatty júrgizý kompanııalarynyń robotaksıleri Dýbaı kóshelerinde qyzmet kórsete bastady. Paıdalanýshylar kólikterdi mobıldi qosymsha arqyly shaqyra alady. Jasandy ıntellektpen basqarylatyn kólikter rýldi burý, jolaq aýystyrý, aınalma joldar men baǵdarshamdardan ótý, sondaı-aq kúrdeli jol jaǵdaılarynda qozǵalysty avtomatty túrde júzege asyrady.
Qytaıdyń birneshe kompanııalary Birikken Arab Ámirlikterinde jumysyn bastap, jergilikti naryqtaǵy qatysýyn keńeıtip keledi. Dýbaı bıliginiń 2030 jylǵa qaraı qalalyq kóliktiń 25 paıyzyn avtomattandyrý jospary bul saladaǵy kompanııalarǵa jańa múmkindikter ashyp otyr.
Túrkııalyq dárigerler qazaqstandyq áriptesterimen tájirıbe almasty — TRT
Almatyda túrkııalyq jáne qazaqstandyq kombýstıologtar tájirıbe almasty. Túrkııadan kelgen bes maman Qazaqstannyń ár óńirinen jınalǵan 40 kombýstıologqa kúıikti baǵalaý jáne emdeý, hırýrgııalyq tásilder, jarany emdeý, teri transplantatsııasy jáne rekonstrýktıvti hırýrgııa boıynsha teorııalyq ári praktıkalyq sabaqtar ótkizdi. Bul týraly osy aptada Túrkııa Radıo Televızııa portaly habarlady.
«TRT»-nyń dereginshe, Túrik yntymaqtastyq jáne úılestirý agenttiginiń (TİKA) qoldaýymen, Medıtsına ǵylymdary ýnıversıteti men Qazaqstannyń Ulttyq medıtsına qaýymdastyǵy uıymdastyrǵan oqytý baǵdarlamasy Balalarǵa shuǵyl medıtsınalyq kómek kórsetý ortalyǵynda ótti.
Baǵdarlama aıasynda túrkııalyq jáne qazaqstandyq dárigerler birlesken operatsııalarǵa qatysyp, klınıkalyq jaǵdaılardy talqylap, naýqastarǵa keńes berdi. Oqý qorytyndysy boıynsha mamandarǵa sertıfıkattar tabystaldy. Sonymen qatar TİKA kúıikti emdeý, jarany kútý jáne teri transplantatsııasy kezinde qoldanylatyn zamanaýı medıtsınalyq jabdyqtardy Balalarǵa shuǵyl medıtsınalyq kómek kórsetý ortalyǵyna tabystady.
Sondaı-aq osy aptada«TRT»-da «Túrik áýe joldary óz tarıhyndaǵy eń uzaq tikeleı reısti oryndady„ degen taqyryptaǵy aqparat jarııalandy.
Turkish Airlines áýe kompanııasy óz tarıhyndaǵy eń uzaq tikeleı reısti oryndady. Arnaıy charterlik reıspen «ıÝventýs» fýtbol klýbynyń delegatsııasyn Avstralııanyń Pert qalasynan Italııanyń Týrın qalasyna jetkizgen Boeing 777-300ER ushaǵy shamamen 13 myń 800 shaqyrym qashyqtyqty 16 saǵat 27 mınýtta eńserdi. Flightradar24 málimetinshe, TC-LJE tirkeý nómirli áýe kemesiniń bul reısi qashyqtyq pen ushý uzaqtyǵy boıynsha kompanııanyń tikeleı reısteri arasyndaǵy jańa rekord boldy.
Aıta keteıik, ushaq «ıÝventýs» komandasyn alyp ketý úshin buǵan deıin Stambuldan Pertke TK3700 reısimen shamamen 14 saǵat 30 mınýt ushyp barǵan. Arnaıy charterlik reıs ıtalııalyq klýbtyń Avstralııadaǵy týrnesi aıasynda uıymdastyryldy.
Iran oqýshylary kompıýterlik olımpıadada tórt júlde jeńip aldy — Parstoday
Irannyń ulttyq kompıýterlik olımpıada komandasy Tashkentte ótken 38-shi Halyqaralyq kompıýterlik olımpıadada (IOI 2026) eki kúmis, bir qola medal jáne bir qurmet dıplomyn jeńip aldy, dep habarlaıdy Parstoday aqparat agenttigi.
Atalǵan BAQ-tyń málimetinshe, baıqaý 9-16 tamyz aralyǵynda ótip, oǵan álemniń 97-den astam elinen 386 oqýshy baq synaǵan.
Iran quramasy halyqaralyq dodaǵa tórt oqýshymen qatysyp, júldeli nátıjege qol jetkizdi. Bul jetistik ırandyq oqýshylardyń ınformatıka salasyndaǵy halyqaralyq jarystardaǵy joǵary áleýetin kórsetken.
