Sý máselesi: Qazaqstan men Ózbekctan arasyndaǵy dıalog naqty nátıje berip keledi
ASTANA. KAZINFORM – Búgin Senattyń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Úkimeti men Ózbekstan Úkimeti arasyndaǵy transshekaralyq sý obektilerin birlesip basqarý jáne utymdy paıdalaný týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Zań maquldandy.
Elimizdiń sý resýrstarynyń edáýir bóligi transshekaralyq ózender arqyly qalyptasady. Sondyqtan transshekaralyq sý obektilerin tıimdi paıdalaný, kórshiles memlekettermen ózara senim men teń áriptestikke negizdelgen sý dıplomatııasyn damytý memlekettik saıasattyń basym baǵyttarynyń biri sanalady.
- Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev sý qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne sý resýrstaryn utymdy paıdalaný máselelerine árdaıym erekshe nazar aýdaryp keledi. Osy mindetterdi iske asyrý aıasynda Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men Ózbekstan Respýblıkasy Úkimeti arasyndaǵy transshekaralyq sý obektilerin birlesip basqarý jáne utymdy paıdalaný týraly kelisimge qol qoıyldy. Kelisimniń negizgi maqsaty – transshekaralyq sý resýrstaryn basqarýdyń turaqty ári tıimdi tetikterin qalyptastyrý, memleketaralyq sý sharýashylyǵy nysandarynyń qaýipsiz paıdalanylýyn qamtamasyz etý jáne sý resýrstaryn ádil ári utymdy paıdalaný. Bul qujattyń mańyzdylyǵy elimizdiń ońtústik óńirleri úshin joǵary, - dedi senator Álı Bektaev.
Onyń aıtýynsha, Túrkistan jáne Qyzylorda oblystary men Syrdarııa basseınindegi basqa da aýmaqtardyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy, sonyń ishinde óndiriletin aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń kólemi de, sapasy da sý resýrstarynyń jetkiliktiligine tikeleı baılanysty. Sondyqtan Syrdarııa ózeniniń gıdrologııalyq rejımi tek sý sharýashylyǵynyń máselesi emes. Bul – aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń turaqtylyǵy, sharýalardyń ekonomıkalyq jaǵdaıy jáne óńirdiń áleýmettik damý máselesi. Osy turǵydan alǵanda Qazaqstan men Ózbekstan arasyndaǵy sý salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń mańyzy jyldan-jylǵa artyp keledi.
- Sońǵy jyldary qalyptasqan ózara túsinistik pen turaqty dıalog naqty nátıjeler berip keledi. Sonyń arqasynda vegetatsııalyq kezeńderde sý resýrstaryn bólý, sý qoımalarynyń jumys rejımderin kelisý jáne sý jetkizýdiń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý máseleleri júıeli túrde sheshilip keledi. Bıylǵy vegetatsııalyq kezeńniń barysy da osynyń naqty dáleli. Qazirgi ýaqytta Aral-Syrdarııa basseınindegi sý sharýashylyǵynyń jaǵdaıy turaqty. Shardara sý qoımasynyń tolymdylyǵy 90 paıyzdy quraıdy. Qalyptasqan gıdrologııalyq jaǵdaıdy eskere otyryp, Qyzylorda oblysy úshin 3,2 mlrd tekshe metr jáne Túrkistan oblysy úshin 3,8 mlrd tekshe metr kóleminde sý paıdalaný lımıtteri bekitildi. Kelisim aıasynda Qazaqstan – Ózbekstan Úkimetaralyq komıssııasy qurylyp, sý resýrstaryn basqarý, memleketaralyq gıdrotehnıkalyq qurylystardy paıdalaný jáne olardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý máseleleri júıeli túrde qaralatyn bolady, - dedi depýtat.
Bul óz kezeginde:
– sý tapshylyǵy táýekelderin tómendetýge;
– yqtımal daýlardyń aldyn alýǵa;
– óńirlik turaqtylyqty nyǵaıtýǵa;
– Qazaqstan men Ózbekstan arasyndaǵy strategııalyq áriptestikti odan ári damytýǵa múmkindik beredi.
Aıta keteıik, jaqynda Qazaqstan, Qyrǵyzstan jáne Ózbekstan sý-energetıkalyq yntymaqtastyq máselesin talqylady.
