Sý, káriz, jylý jáne elektr jelilerin jańǵyrtý: ulttyq jobada qandaı baǵdarlamalar qarastyrylǵan
ASTANA. KAZINFORM – Búgin Úkimet otyrysy ótip, onda Mınıstrler kabınetiniń músheleri «Energetıka jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasyn júzege asyrý barysyn talqyǵa saldy. Jıynda aıtylǵan negizgi máseleler jóninde sholý daıyndaǵan edik.
Úkimet otyrysynda QR Ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev sý qubyrlaryn jańǵyrtý jumystary jóninde málimdeme jasady.
Onyń sózinshe, búginde sýmen jabdyqtaý jáne sý burý salasy – kommýnaldyq sharýashylyqtyń eń ózekti máselesiniń biri.Óıtkeni, ınjenerlik jelilerdiń tozýy, jıi bolatyn apattar, qýattyń jetkiliksizdigi jáne eskirgen tehnologııalar kommýnaldyq qyzmetterdiń sapasyna keri áserin tıgizip keledi.
– Qazirgi tańda Ulttyq jobanyń platformasynda jalpy quny shamamen 330 mıllıard teńgelik 105 joba ornalastyrylǵan. Onyń ishindegi 20 jobanyń qurylys jumystary bastaldy, 58 joba iske asyrýǵa daıyn, 2 jobanyń tarıfti bekitý rásimi aıaqtalýda, taǵy 25 joba qaralýda. Sonymen qatar, jalpy sıpattaǵy transfertter aıasynda 209 mıllıard teńgege 516 jobany qarjylandyrý kózdelgen, – dedi mınıstr.
Ersaıyn Naǵaspaevtyń aıtýynsha, osy jobalardy iske asyrý nátıjesinde shamamen 1,9 myń shaqyrym sýmen jabdyqtaý jáne sý burý jelisi jańǵyrtylyp, olardyń tozý deńgeıi 43%-ǵa tómendeıdi.
Káriz ınfraqurylymyn jańartý jobalary
QR Ónerkásip jáne qurylys mınıstri káriz-tazartý qurylystaryn jańartý barysyna aıryqsha toqtaldy. Onyń sózinshe, elimizdegi káriz-tazartý qurylystarynyń basym bóligi jarty ǵasyr buryn salynǵan. Olardyń ortasha tozý deńgeıi 65%-dan asady. Bul ekologııa men sanıtarııalyq qaýipsizdikke qaýip tóndiredi.
– Ulttyq joba sheńberinde jalpy quny 800 mıllıard teńgeden asatyn 45 káriz-tazartý qurylysyn iske asyrý kózdelgen. Onyń ishinde 7 joba halyqaralyq qarjy uıymdarynyń qatysýymen, al 38 joba túrli qarjylandyrý kózderimen júzege asyrylady. Sońǵy eki jylda 5 joba aıaqtaldy. Qazir jumystar 3 qalada júrgizilýde. Olardy jyl sońyna deıin aıaqtaý josparlanyp otyr. Barlyq jobalardyń iske asyrylýy mınıstrliktiń turaqty baqylaýynda, – dedi Ersaıyn Naǵaspaev.
Otandyq ónimderge basymdyq beriledi
Elimizdegi tozǵan sý qubyrlary, káriz júıesi t.b. ınfraqurylymdy jańǵyrtýda Qazaqstanda jasalǵan materıaldar paıdalanylady. Úkimet otyrysynda QR Ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaevtyń nazarynan bul másele de tys qalǵan joq.
Onyń málimdeýinshe, ulttyq jobany iske asyrý qurylys materıaldaryna, jabdyqtar men qosalqy bólshekterge aıtarlyqtaı ishki suranys qalyptastyryp, otandyq ónerkásipti damytýǵa qosymsha serpin beredi.
Ulttyq jobanyń negizgi mindetteriniń biri – otandyq ónimdi damytý.
Búginde otandyq óndirýshiler Ulttyq jobanyń qajettiligin keń aýqymda qamtamasyz etýge daıyn.
Aldaǵy eki jylda ulttyq joba aıasynda qurylys materıaldary men jabdyqtarǵa shamamen 900 mıllıard teńge qajet bolady.
– Onyń ishinde elektrmen jabdyqtaýǵa qajettilik 342 mıllıard, jylýmen jabdyqtaýǵa 232 mıllıard, sýmen jabdyqtaýǵa shamamen 200 mıllıard jáne sý burý jobalaryna 177 mıllıar teńgeden astam qarjy kerek. Qazaqstandyq taýar óndirýshilerdiń óndiris qýaty osy qajettiliktiń basym bóligin, ásirese kabel-ótkizgish jáne qubyr ónimder, temirbeton buıymdary men qubyr armatýrasyn qamtamasyz etýge qabiletti, – dedi mınıstr.
Qýaty 7,3 GVt jańa generatsııa kózderi iske qosylady
Al QR Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov Úkimet otyrysynda paıdalanýǵa beriletin jańa elektr qýaty kózderi jóninde málimdeme jasady.
– El ekonomıkasynyń ósip kele jatqan qajettilikterin qamtamasyz etý jáne eksporttyq áleýetti arttyrý maqsatynda «Energetıkalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasy sheńberinde 2029 jylǵa deıin jalpy somasy 6,2 trln teńge bolatyn jalpy kólemi 7,3 GVt jańa generatsııa kózderin iske qosý, onyń ishinde qoldanystaǵy qýattardy almastyrýǵa baǵyttalǵan jobalar kózdelgen, – dedi ol.
Osylaısha, ulttyq joba sheńberinde jańa qýattardyń ósimi 6 484 MVt bolsa, al qolda bar qýattardy almastyrý kólemi qazirdiń ózinde 825 MVt-qa jetken.
Sonymen qatar, bıyl ulttyq joba sheńberinde shamamen 2 418 MVt qýatty iske qosý josparlanyp otyr.
Al 2027 jyly shamamen 825 MVt jańa qýat iske qosylmaq. Onyń ishinde Jambyl MAES-inde jalpy qýaty 210 MVt bolatyn 5 gaz-týrbınalyq qondyrǵyny jáne «MAEK» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginde qýaty 160 MVt bý-gaz qondyrǵysyn iske qosý josparda bar.
– Atalǵan qýattardy iske qosý 2027 jyldyń basynan bastap ekonomıkanyń elektr energııasyna degen qajettiligin tolyq qamtamasyz etýge múmkindik beredi, al 2027 jyldyń sońyna qaraı elektr energııasynyń shamamen 1,3 mlrd kVt/saǵ kóleminde profıtsıtin qalyptastyrady. Sonymen qatar Ulttyq joba sheńberinde 2028–2029 jyldary 4 000 MVt-tan astam qýatty iske qosý kózdelgen, – dedi Erlan Aqkenjenov.
Osylaısha, 2029 jyly Qazaqstannyń energııa júıesinde 20% kólemindegi qýat rezervi qalyptasady. Sodan keıingi jyldarda da turaqty túrde elektr energııasynyń profıtsıti, ıaǵnı respýblıkaǵa qajetti deńgeıden artyq qýat qory bolady dep boljanyp otyr. Mundaı jaǵdaı elimizdiń eksporttyq áleýetin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Jelilerdi jańǵyrtýǵa 4 trln teńge jumsalady
«Energetıka jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasynda jylý jáne elektr jelilerin jańǵyrtý jumystary da qarastyrylǵan. Bul jóninde de Erlan Aqkenjenov málimdedi.
Atap aıtqanda, 1,6 myń shaqyrym jylý jelisi jańartylyp, oǵan 1,3 trln teńge jumsalmaq. Al 77,5 myń shaqyrym elektr jelisin jańǵyrtýdyń quny 2,7 trln teńge bolmaq.
– Bul jumystar 2029 jylǵa qaraı el boıynsha jylý jáne elektr jelileriniń ortasha tozý deńgeıin tıisinshe 52%-dan 42% -ǵa jáne 74%-dan 45%-ǵa tómendetýge múmkindik beredi, – dedi mınıstr.
Erlan Aqkenjenovtyń málimdeýinshe, búgingi tańda Energetıka mınıstrligi uzyndyǵy 11 561 shaqyrym elektr jelilerin jańǵyrtý jáne rekonstrýktsııalaý boıynsha somasy 514,5 mlrd teńgelik 246 jobany iske asyrýdy qoldady.
Qazir 70,2 mlrd teńgeniń 61 jobasy qurylys-montajdaý jumystarynyń ártúrli satysynda. Al 269,7 mlrd teńgeniń 113 jobasy boıynsha EPC-merdigerdi jáne tehnıkalyq qadaǵalaýdy anyqtaý boıynsha satyp alý rásimderi ótip jatyr.
– Quny 11,2 mlrd teńgelik 1 jobanyń tarıfi anyqtalýda. Sonymen qatar, 163,4 mlrd teńgeniń 71 jobasyn iske asyrýǵa mınıstrlik kelisti jáne ol jobalar qaraýdyń 1-shi kezeńinde, – dedi ol.
Aıta keteıik, buǵan deıin Bektenov Energetıka men kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý jobasy Prezıdenttiń baqylaýynda ekenin málimdegen edi.
