Stýdentten aýysym basshysyna deıin: jas metallýrgtiń eńbek joly

Arqa tósinde keńinen kósilip jatqan alyp zaýyttyń ónimdi jumysy Eldos Jumabekov sııaqty jigerli jastardyń moınynda tur. Bilikti maman óziniń jastyǵyna qaramastan búginde aýysym basshysy laýazymyn abyroımen atqaryp, áriptesteri arasynda qurmetke bólengen. Aıtýynsha, ol bul zaýytqa 2019 jyly Toraıǵyrov ýnıversıtetiniń úshinshi kýrsynda oqyp júrgende kirgen kórinedi. Talapty jastyń boıyndaǵy ushqyndy ańǵarǵan kásiporyn basshylyǵy ony jumysqa qabyldaýǵa sheshim shyǵarǵan. Eldos alǵashqyda elektrolızer peshterinde alıýmınıı óndirisiniń operatory bolyp eńbek etedi. Qolyna kúrek-saıman ustap, 1000 gradýsqa deıin qyzatyn peshterdiń aınalasyndaǵy qara jumysqa belsene aralasty.

— Arqa tósinde keńinen kósilip, 200 gektarǵa jýyq alqapty alyp jatqan alyp zaýyt alystan kóz tartady. Óndiristik keshen jylyna 250 myń tonna joǵary sapaly alıýmınıı shyǵaratyn jobalyq qýatynda jumys isteı bastaǵany da málim. Sapaly alıýmınıı búginde ózimizdiń memleketti qoıyp, TMD men Eýropa elderine eksporttalyp otyr. Munda jumys isteýdi alǵashqy kúnnen-aq mártebe tuttym. Arada biraz ýaqyt ótken soń kásibı turǵydan ósýim kerek degen oıǵa keldim. Basshylyqqa kirip, «ósýim kerek, meni brıgadırlyqqa úıretińiz» dep edim, talabymdy quptady. Úırene kele brıgadır, odan soń aýysym basshysy laýyzymyn senip tapsyrdy. Qazirgi ýaqytta qaraýymda 17 jumysshy bar. Bir qyzyǵy, alǵash meni alıýmınıı quıýǵa úıretken aǵa býyn qazir meniń aýysymymda isteıdi. Olardyń barlyǵy jaýapty jumysyma túsinistikpen qarap, qoldan kelgenshe járdemdesedi. Mundaı qoldaý meni árdaıym jigerlendiredi, — deıdi jas maman.

Eldos eń áýeli qolastyndaǵy qyzmetkerlerdiń qaýipsizdigine jaýapty. Olardyń tehnıkalyq qaýipsizdigin qadaǵalap, jumys sapasynyń tómendemeýin nazarda ustaıdy. Zaýyt mamandarynyń sózinshe, alıýmınıı óndirisi energııany kóp qajet etetin úderis, bir ózi 420 megavatt elektr energııasyn tutynady. Salystyrý úshin aıtyp óteıik, elektrolız zaýytynyń qýat tutynýy alıýmınıı totyǵy óndirisinen (glınozem) 5 ese joǵary. Bir tonna alıýmınıı óndirýge 1,9 tonna glınozem, 0,54 tonna anod, 13 MVt elektr energııasy qajet eken. Elektrolız zaýytynan shyqqan bastapqy alıýmınııden álem boıynsha kábil-ótkizgish ónimder, metall konstrýktsııalary men qurylys materıaldary, avtomobıl, túrli qural-jabdyqtar men aspaptar jasalady.

Joǵaryda alyp zaýyt E.Jumabekov sııaqty jigerli jastarǵa táýeldi dedik. Jas mamannyń talaby taýdaı. Ol 19 jyldyq tarıhy bar zaýytta alǵashqy bolyp respýblıkalyq «Altyn gefest» syılyǵyn utyp aldy. Sondaı-aq oblystyq deńgeıde ótken «Táýelsizdik urpaqtary» konkýrsynda top jardy.

— Mundaı jetistikter maǵan kúsh-jiger syılap qana qoımaıdy, aldaǵy isterge yntalandyrý der edim. Jumysshy mamandyqtyń qadirli ekenin Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaev talaı mańyzdy jıyndarda atap aıtty. Bizge degen kóptiń ystyq yqylasy, Úkimet pen jergilikti bıliktiń qoldaýy aıqyn sezilip otyr. Byltyr jumysshy mamandar úshin arnaıy ıpotekalyq baǵdarlama qabyldandy. Onyń nátıjesinde meniń kóptegen áriptesim baspanaly boldy. Jumysshylardy qoldaýǵa baǵyttalǵan ózge de jobalar ómirsheń etilip jatyr. Osynyń barlyǵy bizdiń jumysymyzǵa shabyt syılaıdy, — dep atap ótti ol.

Sóz sońynda ol zaýyt ujymy kóp ultty bolǵanymen tatý-tátti jaǵdaıda eńbek etetinin jetkizdi.

— Basshylar, sonyń ishinde tseh basshysy, zaýyt dırektory árqaısymyzdyń oı-pikirimizdi tyńdaýǵa, ıdeıalarymyzdy qoldaýǵa árdaıym daıyn turady. Bizde basshyǵa kirý úshin saǵattap kezek kútý, oıymyzdy ashyq aıta almaý sııaqty bıýrokratııalyq is-áreketter atymen joq. Barlyǵymyz bir otbasynyń músheleri sııaqtymyz. Bireýimiz úlgermeı jatsaq, ózgeleri kómektesýge daıyn turady. Ujymdyq rýh aıqyn seziledi. Al mundaı jerde eńbek etýdiń ózi rahat. Іzimdi basyp kele jatqan jastarǵa aıtarym, eń bastysy maqsatty durys qura bilý kerek. Ekinshiden, kez kelgen iste asyǵystyqqa jol bermeý mańyzdy. Maqsat durys bolsa, kez kelgen qıyndyqtan jol taýyp shyǵýǵa bolady, — dep túıindedi sózin Eldos Muratuly.

Jas maman keleshekte kásibı turǵydan órleýdi jalǵastyra beretin oıda. Ol úshin ózi eńbek etetin kásiporynda barlyq jaǵdaı jasalǵan.

Buǵan deıin Ertis ormany rezervatynda jalpy eńbek ótili 235 jyldy quraıtyn Amanovtar áýleti týraly jazǵanbyz.