SPORT: Katardan qansha altyn alyp qaıtamyz?

Búgingi AIBA-nyń resmı saıty jarııalaǵan málimetterge súıensek, bıylǵy álem chempıonatyna 77 memleketten 260 boksshy qatysady dep kórsetipti. Onyń ishinde 94 boksshy Eýropadan, 66 boksshy Azııadan, 51 boksshy Amerıka qurlyǵynan, 32 boksshy Afrıka elderinen jáne 17 boksshy Muhıt jaǵalaýy elderinen baq synaıdy.

Birden aıta keteıik, Doha qalasynda keler jyly Rıo-de-Janeıroda ótetin Olımpıada oıyndaryna lıtsenzııa sarapqa salynady. Mine, osy birinshilikte 23 joldama úlestiriledi. Týrnırdiń sharty boıynsha 49, 52, 81 kelidegi salmaqtar boıynsha fınalǵa deıin jetken boksshy Olımpıada joldamasyn qanjyǵasyna baılaıdy. Al 56,60,64,69,75 keli salmaqtarǵa úsh joldama bólingen eken. Atalǵan salmaq dárejelerinde fınalısten bólek, úshinshi oryn alǵan sportshy da joldamaǵa ıelik ete alady. Ol úshin jartylaı fınalda utylǵan eki boksshy bir-birimen kezdesýi kerek. Al aýyr salmaqtaǵy 91 jáne 91 keliden joǵary salmaqta judyryqtasatyn boksshylardan tek chempıon atanǵan boksshylar ǵana Rıo Olımpıadasynyń joldamasyna ıelik ete alady. Sondyqtan kez kelgen sportshyǵa ońaı soqpaıyn dep tur.

On kún boıy álemniń ár qıyrynan jınalǵan boksshylardyń sheberligi tarazyǵa tartylatyn aıtýly básekede Qazaqstan namysyn 8 boksshy qorǵaıdy. Olar:

52 kelige deıin - Oljas Sáttibaev

56 kelige deıin - Qaırat Eralıev

60 kelige deıin - Zákir Safıýllın

69 kelige deıin - Danııar Eleýsinov

75 kelige deıin - Jánibek Álimhanuly

81 kelige deıin - Ádilbek Nııazymbetov

91 kelige deıin - Vasılıı Levıt

91 keliden joǵary - Ivan Dychko

Mine, bokstan Qazaqstan ulttyq quramasyn jattyqtyratyn Myrzaǵalı Aıtjanovtyń senim artqan segiz myqtysy osylar. Qaısysynyń baǵy janyp, jeńis tuǵyrynan nemese joǵaryda atap ótken talaptarǵa saı óner kórsete bilse, sol boksshy kelesi jyly Brazılııada ótetin jazǵy Olımpıada oıyndarynyń joldamasyn qanjyǵasyna baılap qaıtpaq.

Qazirgi tańda bokstan Qazaqstan quramasynyń qorjynynda Olımpıada oıyndarynyń úsh joldamasy bar. Ol joldamalardy Birjan Jaqypov, Berik Ábdirahmanov, Vasılıı Levıt ózge jobalar arqyly ıelik etken bolatyn. Endi qalǵan salmaqtarda óner kórsetetin jigtterimizdiń jolyna úmitpen qaraıtyn bolamyz.

Esterińizde bolsa, osydan eki jyl buryn Almatyda ótken dúnıejúzilik dodada Qazaqstannyń ulttyq quramasy 4 altyn, 2 kúmis jáne 2 qola medaldi oljalap, komandalyq esepte bas juldeni ıelengen bolatyn. Al búgingi álemdik birinshiliktegi basty maqsatymyz barynsha joldamaǵa ıelik etý ekeni aıtpasaq ta túsinikti. Sondaı-aq, óz jerimizde ótken jarystaǵy kórsetkishimizdiń kezdeısoq emes ekenin aıdaı álemge taǵy bir dáleldeý.

Álem birinshiliginiń irikteý kezeńderi 5-9 qazan kúnderi ótedi dep josparlanǵan. Shırek fınal 10 qazanǵa, al jartylaı fınal 11-12 qazan kúnderine belgilense, fınal 14-15 qazan kúnderi ótedi dep kórsetilgen.

Osy oraıda bokstan Qazaqstan quramasy álemdik dodadan qandaı kórsetkishterge qol jetkizgenin oqyrman qaýymnyń esterine sala ketkendi jón kórip otyrmyz. Olaı bolsa, qazaqtyń bylǵary qolǵap sheberleri baǵyndyrǵan bıikterdi birge oqıyq.

Jalpy, Qazaqstan bokstan álem birinshiligine táýelsiz mem­leket retinde alǵash ret 1993 jyly qatysty. Osy jyly Fınlıandııanyń Tampere qalasynda Vasılıı Jırov (75 keli) táýelsiz Qazaqstannan bokstan shyqqan túńǵysh qola júldegeri atandy.

Al 1995 jyly Berlınde ótken doda da jerlesterimiz júlde sanyn eseledi. Onda Bolat Jumadilov (51 keli) kúmis júldeni, Vasılıı Jırov (81 keli) ekinshi márte qola júldeger atandy.

1997 jyly Býdapeshtte ótken álem birinshiliginde qazaqtyń qos ulany júldegerler qatarynan kórine bildi. Ermahan Ybraıy­mov (71 keli) fınalda nebary eki upaı aıyrmashylyǵymen qarsylasyna jol berip, kúmis júldeger atansa, Bolat Jumadilov bul joly qola júldeni qanjyǵasyna baılady.

1999 jylǵy dúbirli doda AQSh-tyń Hıýston qalasynda ótti. Bul birinshilik qazaq eli úshin Qazaqstan sportynyń tarıhynda altyn áriptermen jazyldy. Olaı deıtinimiz osy birinshilikte qazaqtyń qaradomalaq uly Bolat Jumadilov (51 keli) bokstan tuńǵysh álem chem­pıony atandy. Al Muhtarhan Dil­dábekov (+91 keli) kúmis, Ermahan Ybraıymov (71 keli) qola júldeni jeńip aldy.

2001 jyly Belfasta ótken birinshilikte Qazaqstan qorjyny jalǵyz medalmen tolyqty. Onda Galıb Jafarov (57 keli) kúmis júldemen elge oraldy.

2003 jyly Bangkokta ótken dodada Qazaqstan quramasy sátti óner kórsete bildi. Eki boksshymyz - Galıb Jafarov (57 keli) pen Gennadıı Golovkın (75 keli) álem chempıony ataǵyn jeńip aldy.

2005 jyly Mınıangte ótken álemdik básekede Qazaqstannyń qorjyny birden bes medalmen (2 altyn, 3 qola) tolyqty. Serik Sápıev (64 keli) pen Erdos Jańabergenov (81 keli) álem chempıony atansa, Birjan Jaqypov (48 keli), Mırat Sársembaev (51 keli) jáne Baqtııar Artaev (69 keli) qola júldeni enshiledi.

2007 jyly Chıkagoda Serik Sápıev (64 keli) taǵy da qarsylastarynan óza shaýyp, ekinshi márte álem chempıony ataǵyna qol jetkizdi. Al osy básekede Baqtııar Artaev (75 keli) pen Erkebulan Shynalıev (81 keli) qola medalǵa qol jetkizdi.

2009 jyly Mılanda ótken álem birinshiliginde Qazaqstan qura­masy jalǵyz qola medalmen qaıtty. Onda Serik Sápıev (69 keli) qana júldegerler qatarynan kórindi.

2011 jyly Bakýde ótken álemdik birinshilikte 2 kúmis, 2 qola medal alyp qaıttyq. Eki kúmisti Serik Sápıev (69 keli) pen Ádilbek Nııazymbetov (81 keli) ıelense, eki qolany Ǵanı Jaılaýov (60 keli) pen Ivan Dychko (+91 keli) qanjyǵalaryna baılady.

Al 2013 jylǵy álem birinshiligi Almatyda ótkenin joǵaryda atap óttik. Óz jerimizde ótken álem chem­pıonatynda Birjan Jaqypov (49 keli), Mereı Aqshalov (64 keli), Danııar Eleýsinov (69 keli) jáne Jánibek Álimhanuly (75 keli) jarys jeńimpazy atansa, Ádilbek Nııazymbetov (81 keli) pen Ivan Dychko (+91 keli) qorjynymyzdy kúmis medalmen tolyqtyrdy. Al Qaırat Erálıev (57 keli) pen Berik Ábdirahmanov (60 keli) qola júldeger atandy.

Jer­lesterimiz ózderi táýelsiz el retinde qatysqan 11 álem birinshiliginde 10 altyn, 8 kúmis jáne 14 qola medal (jalpy 32 júlde) oljalady.

Endi Dohada boksshylarymyz osy medaldar sanyn arttyra túsedi degen senimdemiz. Boksshylarymyzǵa sáttilik joldas bolsyn deıik, aǵaıyn...

Kúnsultan Otarbaı