Sóz bostandyǵy men azamattardyń qaýipsizdigi birin-biri tolyqtyrýy kerek – Elmıra Otar
ASTANA. KAZINFORM - Sóz bostandyǵy jýrnalısterdiń qoǵam úshin mańyzdy máselelerdi ashyq jarııalaý múmkindigimen ǵana shektelmeıdi. Ol ár adamnyń óz máselesin erkin aıtý, múddesin qorǵaý jáne qoǵamdyq ómirge qatysý quqyǵyn da qamtıdy.
Varshavada ótken EQYU-nyń Adamı ólshem jónindegi konferentsııasynda áleýmettanýshy, Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty ortalyǵynyń dırektory Elmıra Otar ashyq dıalogtyń, aqparattyń qoljetimdiligi men azamattardy kemsitýshilikten qorǵaýdyń mańyzy týraly aıtty.
Negizgi bostandyqtar men medıa salasynyń damýyna arnalǵan sessııada sarapshy sóz bostandyǵy eń aldymen azamattardyń kúndelikti ómirinen kórinis tabýy kerektigin atap ótti. Bul rette aqparattyń qoljetimdi bolýy jáne qoǵam múddesine qatysty máselelerdi ashyq talqylaý múmkindigi mańyzdy ról atqarady.
Onyń aıtýynsha, búginde Qazaqstanda qazaq, orys jáne basqa tilderde jumys isteıtin 5,4 myńnan astam buqaralyq aqparat quraly tirkelgen. Tildik ártúrlilik aqparatqa qoljetimdilikti keńeıtip, halyqtyń túrli toptarynyń qoǵamdyq pikirtalasqa qatysýyna qosymsha múmkindik beredi.
-Sóz bostandyǵy – jýrnalıstiń suraq qoıý quqyǵy ǵana emes. Bul qarapaıym adamnyń óz máselesin ashyq aıta alýyna da qatysty. Jas áıel, óńir turǵyny, etnostyq qaýymdastyq ókili nemese qıyndyqqa tap bolǵan otbasy óz oıyn erkin jetkize ala ma? – dedi Elmıra Otar.
Áleýmettanýshynyń pikirinshe, ómirlik tájirıbesi, áleýmettik jaǵdaıy men kózqarasy ártúrli adamdar qatyspaıynsha, tolyqqandy qoǵamdyq dıalog qalyptaspaıdy. Ásirese jastardyń, áıelderdiń, óńir turǵyndarynyń jáne qıyn ómirlik jaǵdaıǵa tap bolǵan otbasylardyń óz ustanymyn ashyq aıtyp, keri baılanys alýyna jaǵdaı jasaý mańyzdy.
Sarapshy tsıfrlyq ortanyń damýyna da nazar aýdardy.
Áleýmettik jeliler, messendjerler men onlaın-platformalar azamattardyń aqparat almasý, qoǵamdyq bastamalardy talqylaý jáne ózekti máselelerge nazar aýdartý múmkindikterin edáýir keńeıtti. Sonymen qatar tsıfrlyq kommýnıkatsııanyń damýy medıasaýattylyqqa, quqyqtyq saýatqa jáne paıdalanýshylardyń qaýipsizdigine qoıylatyn talaptardy kúsheıtedi.
Qazaqstanda ınternettegi quqyqqa qaıshy kontentti anyqtaý jáne azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý baǵytynda jumys júrgizilip jatyr. Alaıda spıker sóz bostandyǵy men qaýipsizdikti qamtamasyz etý arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtaý aıryqsha mańyzdy ekenin atap ótti.
-Búgingi basty mindet – sóz bostandyǵy, azamattardyń qaýipsizdigi jáne kemsitýshilik sıpattaǵy rıtorıkadan qorǵaý arasyndaǵy tepe-teńdikti tabý, – dedi ol.
Sóz sońynda áleýmettanýshy medıasaýattylyqty odan ári damytýdyń, quqyqtyq tetikterdi jetildirýdiń jáne ózara qurmet mádenıetin nyǵaıtýdyń mańyzyn aıtty.
Onyń baǵalaýynsha, osy baǵyttardy qatar damytý sóz bostandyǵynyń zań júzinde bekitilýimen shektelmeı, ár adamnyń óz oıyn jetkizip, qoǵamǵa únin estirtýine múmkindik beredi.
Osyǵan deıin «Alternatıva» ózekti zertteýler ortalyǵynyń dırektory Andreı Chebotarev eldegi Konstıtýtsııalyq reformalarǵa qatysty pikir bildirgen bolatyn.
