Sot júıesindegi jańashyldyqtar - elektrondy sot isin júrgizýge kóshý

 Óıtkeni búgingi kúni qarapaıym buqara halyq burynǵydaı sot mekemeleriniń tabaldyryǵyn tozdyrmaı, kez kelgen ózine qalaýly ýaqytta elektrondy ınternet júıesi arqyly óz isteriniń qaı satyǵa kelgenin, olardy qaraý tártibimen jáne sotqa kelmeı-aq óz aryz-shaǵymdaryn tirkeýge múmkindikteri bar, degen pikir  bildiredi   Aqtóbe garnızony áskerı sotynyń tóraǵasy Sh.Qadyrov. Bul týraly «Aqtóbe» gazeti jazyyp otyr.

Búgingi kúni sot júıesindegi jańashylyqtardyń biri elektrondy talap-aryz sotqa Elektrondy Úkimet portaly arqyly (www.egov.kz) beriledi. Ol úshin arnaıy berilgen úlgini toltyryp, jaýapkerdiń tirkelgen nemese turǵylyqty mekenjaıy boıynsha aýdandyq (qalalyq nemese olarǵa teńestirilgen) sot tańdalyp, aryz mazmunyn, istiń dárejesin jáne memleket baj salyǵynyń kólemin kórsetý qajet.

 Úlgini toltyrǵan soń, talap qoıýshy elektrondyq qujat nysanynda talap-aryzdyń jáne qujattardyń basqa da kóshirmelerin qosa tirkep, talap-aryzǵa óziniń elektrondy-sandyq qoltańbasyn (endi - «ESQ») qoıady, odan soń talap-aryz  sotqa joldanady. Bul elektrondyq nusqada berilgen talap-aryz sotqa jiberilgen soń, birer mınýtta (shamamen 20-30 mınýt ishinde) ol tıisti sotqa túsip, tirkeýge alynady. Osy talap-aryz tıesili sotta tirkelgen sátte, talapkerge (nemese aryzdanýshyǵa) elektrondyq baqylaý júrgizýge logın men parol beriledi, ıaǵnı oǵan joldanady.

Elimizdiń Joǵarǵy Sotynyń resmı saıtynda osy logın men paroldi engizip, ispen yńǵaıly tanysa alady. Elektrondyq talap-aryz kóshirmelerin tirkegennen keıin ol sotpen qaralyp, qabyldanǵany nemese keıin qaıtarylǵany týraly habarlama aryz ıesine elektrondyq portal arqyly nemese SMS habarlama arqyly eskertiledi. Sonymen qatar bárimizge belgili elimizdiń osy barlyq sottarynda 2013 jyldyń 1 tamyzy men 31 jeltoqsany aralyǵynda atalǵan is júrgizý boıynsha elektrondyq baqylaýdy engizý boıynsha pılottyq joba qolǵa alynǵan bolatyn. Onyń negizgi maqsaty, sot isteri men materıaldarǵa qatysty sot isine qatysýshylarǵa aqparat alýǵa yńǵaıly biryńǵaı jáne birtektes mehanızm qurý bolyp tabyldy.

Elektrondy baqylaý jolymen is júrgizý buryn Respýblıka sot organdarynyń biryńǵaı avtomattandyrylǵan aqparatty taldaý júıesi (BAATJ), al 2015 jylǵy qyrkúıek aıynan beri «Tórelik»  aqparattyq júıesi tutas baǵdarlamanyń sot isteri boıynsha málimetterdi avtomatty túrde usynýǵa halyqqa jaqsy múmkinshilik týǵyzyp otyr jáne olardy qoldaný ádisi de asa kúrdeli emes. Osy elektrondy ınternet-resýrstary arqyly sot isteri boıynsha qujattardy kórý jáne alý úshin, sot isine qatysýshylarǵa kez kelgen málimetti alý úshin ruqsat beretin parol usynylyp, ol avtomatty túrde alýshyny qamtamasyz etedi. Budan keıin sot isteri men materıaldar boıynsha derekterge qol jetkizý osy múddeli azamattar tirkelip, olarǵa tirkeý-baqylaý kartochkasy berilgen ýaqyttan keıin bastalady, al  osy jerdegi eń basty talap osy júıeni paıdalanýshy adamda «ESQ» mindetti túrde bolýy kerek.

Kez kelgen Qazaqstan Respýblıkasynyń jeke sáıkestendirý nomeri bar azamaty osy «ESQ»-ny alýǵa jáne qajetti jerinde ony paıdalanýǵa quqyly. Qazaqstandaǵy jáne álemdik «ESQ»-ny paıdalanýdyń tájirıbesi kórsetip otyrǵandaı, onyń jasandy kóshirmesin jasaý múmkin emes, sebebi «jabyq kilt» qupııa saqtalady jáne onyń málimetteri tek ıesine ǵana belgili bolady. Odan basqa eshkim elektrondyq qolmen qujatqa qol qoıa almaıdy.

Sóz sońynda bizdiń aıryqsha aıtqymyz kelgeni, osyndaı úderisti jáne qarqyndy damý jolynda elimizdiń ary qaraı qaryshtap damýy úshin elektrondy modelge kóshý biz úshin de jáne el úshin de asa qajettilik dep esepteımiz. Memleket basshysy N.Á.Nazarbaevtyń «Nurly jol» atty halyqqa arnaǵan Joldaýynda «ıntegratsııalyq zaman talabyna saı Qazaqstan elin qurýymyz kerek jáne sol jolda eldiń búkil azamattary jaqsy atsalysyp, oǵan óz úlesterin árdaıym tıgizýi qajet» delingen bolatyn.

  Sh.QADYROV,

 Aqtóbe garnızony áskerı

sotynyń tóraǵasy