Sot organdary brakonerlikke «onsha eleýli emes qylmys» dep qaraıdy - E. Álzaqov
ALMATY. QazAqparat - Sot organdary brakonerlikke «onsha eleýli emes qylmys» dep qaraıdy. Bul týraly búgin Almatyda aqbókenderdi qorǵaý máseleleri boıynsha ótken kezekti jumys otyrysy barysynda QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi komıtetiniń «Ohotzooprom» óndiristik birlestigi» respýblıkalyq memlekettik qazynalyq kásipornynyń bas dırektory Erzat Álzaqov málim etti.
Onyń aıtýynsha, sottar qylmys quraldaryn jáne ańdardy zańsyz aýlaýǵa qoldanylǵan avtokólikterdi tárkileı bermeıdi eken. «Qylmysqa qatysýshylardyń barlyǵy birdeı qylmystyq jaýapkershilikke tartylmaıdy. Eger qylmysty bir top adam jasaıtyn bolsa, tergeý qylmystyq jaýapkershilikke solardyń tek bireýin ǵana tartady, al qalǵandaryn kýáger retinde qabyldaıdy. Onda da sottalǵandar kóbinese shartty túrde bas bostandyǵynan aıyrylady. Bul jerde ókinishke qaraı, ustalǵandardyń qylmystyq áreketterge qatysý deńgeıi naqty anyqtalmaıdy. Óıtkeni, bir adam ári mashına aıdap, ári aqbókendi atyp, ári onyń múıizin kesip almaıdy ǵoı. Qylmyskerler múıizderdi daıyndaýǵa óte tyńǵylyqty daıyndalady. Bul jerde qatysýshylardyń mindetteri belgilenedi. Tipti olarǵa as pisiretin adam da qylmysqa qatysýshy bolyp esepteledi. Eger, qaskóılerge aýyr jazalar qoldanylar bolsa, kóp adam tabıǵatty qorǵaý zańnamasyn buzýǵa bata almas edi. Sondyqtan, ázirge eń aldymen kıikterdi qyrǵandarǵa qatysty aıyppuldy kóbeıtý qajet. Qazirgi tańda múıizi bar bir aqbókendi óltirgeni úshin salynatyn 200 aılyq eseptik kórsetkish qazirgi talaptarǵa jaýap bere almaıdy», - dedi E. Álzaqov. Ol sonymen qatar, aqbókenderdiń saqtalý-saqtalmaýy birinshi kezekte Qazaqstanǵa baılanysty ekendigin, sol úshin bul saladaǵy ıgi sharalardy búkil álemdik qaýymdastyq jiti baqylap otyrǵandyǵyn jetkizdi. «Aqbókender Mońǵolııada, Qalmaq dalasynda jáne negizinen Qazaqstanda saqtalǵan. Aqbókender - Qazaqstannyń maqtanyshy. Olardy saqtaý, qorǵaý jáne sanyn kóbeıtý memlekettik mańyzy bar sharýa. Biz bolashaq urpaq aldynda jaýaptymyz», - dedi E. Álzaqov. Aıta ketelik, ótken ǵasyrdyń 60-80-shi jyldarynda Qazaqstanda aqbókenderdiń sany mıllıonnan asqany belgili. 40 jyl boıy aqbóken resmı ańshylyq kásiptiń nysanyna jáne el ekonomıkasy úshin tabys kózine aınaldy. Osy jyldar ishinde 5,5 mıllıon aqbóken ustalyp, 90 myń tonna et, eki mıllıon sharshy metrge jýyq óte baǵaly bylǵary jáne taza eksporttyq ónim 250 tonna múıiz alynypty. Al sol ónimderdi ótkizýden túsken jyldyq tabys mıllıondaǵan AQSh dollaryn quraǵan. Al qazirgi tańda Qazaqstanda kıikterdi qorǵaýǵa qatysty qoldanylǵan memlekettik sharalardyń arqasynda olardyń sany jyldan jylǵa artyp keledi. Elimizde kıikter úsh aımaqta ómir súretini belgili. Búgingi tańda resmı derekter boıynsha Betpaqdala tobynda 25-30 myń shamasynda, Ústirt tobynda 2 myńǵa jýyq, al Jaıyq tobynda 51 myńdaı aqbóken ómir súredi.
