Sońǵy 15 jylda Qazaqstanda jasandy uryqtandyrý ádisimen 5 myńǵa jýyq bala dúnıege keldi
ASTANA. Sáýirdiń 16-sy. QazAqparat /Gúlmıra Álıakparova/ - Sońǵy 15 jylda Qazaqstanda jasandy uryqtandyrý ádisimen 5 myńǵa jýyq bala dúnıege keldi. Bul týraly búgin Astanada ótken halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııada, respýblıkadaǵy deneden tys uryqtandyratyn (DTU) alǵashqy zerthananyń negizin qalaýshy, «Ekomed» emhanasynyń basshysy Saltanat Baıqoshqarova málim etti.
«Osydan 15 jyl buryn biz jalǵyz zerthana bolsaq, qazir Qazaqstanda ondaı 8 zerthana jumys isteıdi. Qazaqstanda bul ǵylym bir orynda turǵan joq. Reprodýktolog mamandardyń kúshimen 5 myńǵa jýyq bala dúnıe esigin ashty», - deıdi ol.
S.Baıqoshqarovanyń aıtýynsha, arnaıy jabdyqtardyń kómegimen jasandy uryqtandyrylǵan embrıonnyń densaýlyǵyn ony jatyrǵa engizbeı turyp kórýge bolady. Sondaı-aq genetıkalyq aýrýlardyq bar-joǵyn anyqtaýǵa múmkindikter bar.
Onyń sózine qaraǵanda, elimizde DTU-ny jasatý quny basqa eldermen, mysalǵa Reseımen salystyrǵanda 4 esege arzan. Máselen, Qazaqstanda DTU-ny jasatý 150-190 myń teńgeniń aınalysynda turady. Biraq onyń syrtynda 100 myńnan 200 myń teńgege deıin baratyn gormonaldyq dáriler taǵy bar. Bul - bir jolǵy em.
S.Baıqoshqarova memleket tarapynan tıisti qoldaý bolǵan jaǵdaıda bul baǵany áli de tómendetýge bolatynyn aıtady.
15 jylda DTU ádisi 20 myńǵa jýyq áıelge qoldanyldy. Olardyń nátıjesinde 5 myńǵa jýyq bala týylǵanyn eskersek, bul ádistiń tıimdiligi 25 paıyzdy qurap otyr. Baıqoshqarovanyń aıtýynsha, bul ádiske júginýshilerdiń sany jyl sanap artyp keledi. Sebebi, tabıǵı jolmen bala kótere alatyn deni saý áıelderdiń sany túrli jaǵdaılarǵa baılanysty jyldan jylǵa azaıyp keledi jáne bul problema tek áıelderge ǵana qatysty emes. Máselen, sońǵy jyldary erlerdiń arasyndaǵy bedeýlik 30-40 paıyzǵa artqan.
Aıta keteıik, Qazaqstanda DTU ádisi alǵash ret 1995 jyly «Ekomed» emhanasynyń bazasynda engizildi. 1996 jylǵy shildeniń 31-inde jasandy uryqtandyrý ádisimen alǵashqy qazaqstandyq bala jaryq dúnıege keldi.
