Sońǵy qońyraý: el mektepterinde oqý jyly aıaqtaldy

- Oqý jylynyń qorytyndysy boıynsha 9-synypty úzdik aıaqtaýǵa úmitkerler sany 31 myńnan astam. Al 11-synypty úzdik aıaqtaýǵa 18 myń oqýshy úmitker. Búginde elimizdiń bilim berý uıymdarynda 420 myńnan astam pedagog eńbek etip jatyr, - dep atalyp ótken Oqý-aǵartý mınıstrligi málimetinde.

Oqý jylynyń aıaqtalýyna oraı 25 mamyr kúni elimizdiń barlyq mektepterinde «Bilimim — Otanyma!» taqyrybynda biryńǵaı synyp saǵaty ótkiziledi. Synyp saǵattarynda oqý jyly qorytyndylanyp, oqýshylardyń jetistikteri men jarqyn sátteri eske alynady. Sondaı-aq «Adal azamat» birtutas tárbıe baǵdarlamasynyń negizgi qundylyqtaryna, bilim men ǵylymǵa qurmetti arttyrýǵa, ınnovatsııalyq oılaýdy damytýǵa Halyqtyq Konstıtýtsııada aıqyndalǵan basty strategııalyq baǵyt retinde erekshe nazar aýdarylady. Oqýshylarǵa jazǵy kanıkýl kezinde oqýǵa usynylatyn ádebıetter men kórýge usynylatyn fılmder tizimi tanystyrylady.

Memleket basshysynyń tapsyrmasymen júzege asyrylyp jatqan «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy aıasynda 217 zamanaýı mektep paıdalanýǵa berildi. Onyń 84-i aýyldyq eldi mekenderde ornalasqan. Qazirgi tańda bul mektepterde 220 myńnan astam oqýshy bilim alyp, 16 myńǵa jýyq pedagog jumys istep jatyr.

Mektep bitirý keshin meıramhanada ótkizýge tyıym salyndy

— Oqý-aǵartý mınıstrligi men jergilikti atqarýshy organdardyń birlesken buıryǵy men qaýlysyna sáıkes mektepke deıingi, orta, tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdarynda saltanatty is-sharalardy meıramhanalarda, dámhanalarda, banket zaldarynda, demalys bazalarynda jáne tabıǵat aıasynda ótkizýge tyıym salynady.

Ata-analardan, zańdy ókilderden jáne bilim alýshylardan saltanatty is-sharalarǵa baılanysty aqsha jınaýǵa, syılyqtar men ózge de materıaldyq qundylyqtar talap etýge jol berilmeıdi. Al attestattar men dıplomdardy saltanatty tabystaý rásimderi tek bilim berý uıymdarynyń qabyrǵasynda uıymdastyrylady, — dep atalyp ótken mınıstrlik habarlamasynda.

Birlesken buıryq bilim alýshylar arasynda mektep bitirý is-sharalaryn ótkizý kezindegi qaýipsizdik pen qoǵamdyq quqyqtyq tártipti qamtamasyz etý, sondaı-aq bilim berý uıymdarynda «Zań men tártip» ıdeologııasyn nyǵaıtýdy kózdeıdi.

Astana qalasy Bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Marjan Qaıyrbaevanyń sózine qaraǵanda, Oqý-aǵartý mınıstrliginiń talabyna sáıkes, mektep bitirý keshteri men attestat tabystaý rásimderi tek mektepte uıymdastyrylýy tıis. Osyǵan baılanysty meıramhanalarda, kafelerde jáne ózge de oıyn-saýyq oryndarynda saltanatty shara ótkizýge ruqsat berilmeıdi.

— Bul talaptar balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Sonymen birge quqyq buzý men jazataıym jaǵdaılardyń aldyn alyp, ata-analarǵa túsetin artyq shyǵyndy azaıtý kózdelgen, — dedi ol.

Sondaı-aq mektep bitirý keshteri kezinde dastarqan jaıýǵa, kólik sherýin uıymdastyrýǵa, anımatorlar men merekelik agenttikterdi tartýǵa tyıym salynady. Muǵalimder men mektep ákimshiligine syılyq alý úshin ata-analardan aqsha jınaýǵa da jol berilmeıdi.

Bilim basqarmasy áleýmettik teńdikti saqtaý jáne oqýshylar arasynda artyq básekelestikke jol bermeý úshin túlekterge mektep úlgisindegi kıim kııýdi usyndy.

Qorytyndy emtıhan merzimi

2025–2026 oqý jylyndaǵy qorytyndy attestatsııany ótkizý tártibi bekitildi. 9-synyp oqýshylary úshin qorytyndy emtıhandar 2026 jylǵy 29 mamyr men 11 maýsym aralyǵynda ótedi. Olar mindetti pánder boıynsha tórt jazbasha emtıhan tapsyrady.

Al 11-synyp túlekterine arnalǵan memlekettik emtıhandar 2026 jylǵy 2 maýsym men 15 maýsym aralyǵynda ótedi. Oqýshylar bes emtıhan tapsyrady, onyń biri aýyzsha formatta ótkiziledi.

Negizgi jáne jalpy orta bilim týraly attestattardy tapsyrý saltanaty bilim berý uıymdarynda 2026 jylǵy 17–18 maýsym aralyǵynda ótedi.

Attestat tapsyrý is-sharasy mektep basshysynyń buıryǵy negizinde, ata-analar komıtetimen kelisý arqyly mektep ǵımaratynda ótkiziledi.

UBT formaty ózgerissiz qaldy

Sáýir aıynda 2026 jylǵy negizgi UBT-ǵa ótinishter qabyldaý aıaqtaldy. Testileý 10 mamyrda bastalyp, 10 shildege deıin jalǵasady. Talapkerler negizgi UBT-ny eki ret tapsyryp, eń úzdik nátıjemen grant konkýrsyna qatysa alady,

– Ótinish berý kezinde talapkerler testileý kúnin, ýaqytyn jáne pýnktin ózderi tańdady. UBT-nyń birinshi kúni búkil elimiz boıynsha 926 adam, onyń ishinde elordada 359 talapker testileýden ótedi. Jalpy UBT 45 testileý pýnktinde uıymdastyrylǵan. Birneshe jyl qatarynan eń kóp tańdalǵan beıindik pánder kombınatsııasy «Matematıka-Fızıka» bolyp qalyp otyr – ony túlekterdiń 17,9%-y tańdady. Bul talapkerlerdiń ınjenerler, muǵalimder, energetıkter, qurylysshylar jáne basqa da tehnıkalyq mamandyqtarǵa degen umtylysyn kórsetedi. Tanymaldyǵy boıynsha kelesi kombınatsııalar: bolashaq medıkterge baǵyttalǵan «Bıologııa-Hımııa» kombınatsııasy (14,5%) jáne shyǵarmashylyq baǵytqa qyzyǵýshylyq tanytqan talapkerlerdi tartatyn «Shyǵarmashylyq emtıhan» kombınatsııasy (12,4%), – dedi Ulttyq testileý ortalyǵynyń dırektory Nurseıit Baıjanov.

2026 jyly ulttyq biryńǵaı testileýdiń formaty ózgerissiz qalady. Talapkerler úsh mindetti jáne tańdaýy boıynsha eki beıindik pándi tapsyrady. UBT tapsyrmalarynyń jalpy sany – 120. Onyń ishinde «Qazaqstan tarıhy» páni boıynsha 20 tapsyrma, «Oqý saýattylyǵy» men «Matematıkalyq saýattylyq» pánderinen 10 tapsyrmadan, sondaı-aq eki beıindik pánniń árqaısysynan 40 tapsyrmadan beriledi. UBT boıynsha eń joǵary ball 140 baldy quraıdy.

Testileý ýaqyty – 4 saǵat (240 mınýt). Bul rette erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalar úshin usynylatyn qosymsha 40 mınýt ýaqyt saqtalatynyn aıta ketý kerek.

Emtıhan kezinde testileý baǵdarlamasynda kalkýlıator, hımııalyq elementterdiń perıodtyq júıesi jáne tuzdardyń erigishtik kestesi qoljetimdi bolady. Sonymen qatar talapkerlerge yńǵaıly bolý úshin kestelerdiń qaǵaz nusqalary da beriledi.

Mınımaldy shekti baldar ózgerissiz qaldy. Ulttyq joǵary oqý oryndaryna túsý shekti baly – 65 ball, basqa JOO-na 50 ball, «Pedagogıkalyq ǵylymdar» bilim berý salasy boıynsha – 75 ball, «Densaýlyq saqtaý» bilim berý salasy boıynsha – 70 ball, «Quqyq» daıarlaý baǵyty boıynsha – 75 ball.