Smartfonnyń saýsaqtarǵa zııany qandaı jáne odan qalaı saqtanýǵa bolady
ASTANA. KAZINFORM — Smartfondy uzaq ýaqyt paıdalaný saýsaqtar men qol býyndaryna zııan keltirýi múmkin. Ekrandy qaıta-qaıta syrǵytý (svaıp) men úzdiksiz habarlama terý «smartfon saýsaǵy» sındromyna, bilektegi týnnel sındromyna jáne artrıtke ákelýi yqtımal. Dárigerlerdiń aıtýynsha, munyń aldyn alýǵa birneshe qarapaıym ádet kómektesedi, dep habarlaıdy Euronews.
Áleýmettik jelini sheksiz paraqtaý, shot tóleý, serıal kórý — smartfon búginde kúndelikti ómirdiń ajyramas bóligine aınaldy. Alaıda onyń qolaılylyǵynyń da óz quny bar: úzdiksiz habarlama terý men ekrandy syrǵytý qol men saýsaqqa aıtarlyqtaı salmaq túsiredi.
«Smartfon saýsaǵy» (texting thumb) — telefondy jıi paıdalanýdan paıda bolatyn belgilerdiń jıyntyq ataýy. Onyń negizgi belgileri — saýsaqtyń qımylynyń shektelýi, býyn mańyndaǵy solqyldaǵan aýyrsyný jáne bas barmaqty búkkende shyqyrlaǵandaı sezimniń paıda bolýy.
Eger bul belgilerge mán berilmese, ýaqyt óte kele qaıtalanatyn júkteme bilektegi týnnel sındromyna, artrıtke nemese de Kerven tenosınovıtine ulasýy múmkin.
— Bizdiń qolymyz kúni boıy telefon ustaýǵa beıimdelmegen. Sondyqtan smartfondy uzaq paıdalanǵyńyz kelse, qolyńyzdyń saýlyǵyna da mán berýińiz kerek, — deıdi Cedars-Sinai ortopedııa jáne sporttyq medıtsına bóliminiń hırýrgy ıÝdjın Tsaı.
Mamandardyń aıtýynsha, qazirgi smartfondar burynǵydan iri ári aýyr, al adamdar olardy paıdalaný ýaqytyn aıtarlyqtaı arttyrǵan.
Qolyńyzdyń qalpyn jıi ózgertińiz
Bilek pen shyntaqty uzaq ýaqyt bir qalypta ustaý bas barmaqtyń túbi men bilektiń aýyrýyna ákelýi múmkin. Al telefondy uzaq ýaqyt tik qalypta ustaý basqa saýsaqtarǵa da qosymsha kúsh túsiredi.
— Mobıldi qurylǵylar ómirimizden joǵalmaıdy. Sondyqtan «telefondy múlde paıdalanbańyz» deýdiń ornyna, ony qazirgi ómir saltyna barynsha qolaıly ári densaýlyqqa zııany az bolatyndaı qoldanýdy úırenýimiz kerek, — deıdi University of Kentucky HealthCare janyndaǵy qol ortalyǵynyń mamany Morın O’Shonessı.
Mamandardyń aıtýynsha, eń qarapaıym sheshim — ekran aldynda ótkizetin ýaqytty qysqartý nemese telefon paıdalanǵanda qysqa úzilister jasaý.
Eger bul múmkin bolmasa, telefondy kezekpen eki qolmen ustap kórińiz, keıde bas barmaqtyń ornyna suq saýsaqty paıdalanyńyz nemese qurylǵyny ustaý tásilin ózgertip otyryńyz.
Sondaı-aq smartfondaǵy qoljetimdilik fýnktsııalarynyń da paıdasy bar. Daýyspen mátin terý saýsaqqa túsetin júktemeni azaıtsa, qariptiń ólshemin úlkeıtý telefondy betke tym jaqyn ustamaýǵa múmkindik beredi.
Telefonǵa arnalǵan saqına nemese dóńgelek ustaǵyshtar qurylǵynyń salmaǵyn qolǵa birkelki taratyp, beıne kórýge arnalǵan tireýish qyzmetin de atqara alady.
Qolǵa jattyǵý jasańyz
Kúndelikti qarapaıym jattyǵýlar qoldaǵy aýyrsynýdy azaıtýǵa kómektesedi. Bilekti ózińizge qaraı jáne keri qaraı baıaý búgip-jazyńyz, qajet bolsa ekinshi qolmen jeńil ǵana kómektesińiz.
Budan bólek:
- bas barmaqpen shaǵyn sheńberler syzyńyz;
- ár saýsaqty kezekpen sozyp, jeńil ýqalańyz.
Eger bas barmaqtyń túbi aýyrsa, alaqanyńyzdy tegis jerge qoıyp, bas barmaqty basqa saýsaqtardan múmkindiginshe alshaqtatyp, osy qalypta shamamen 30 sekýnd ustańyz.
Eger ekran aldynda ótkizetin ýaqytty qysqartqannan keıin de aýyrsyný, uıý nemese shanshý sezimi basylmasa, muz basý men ıbýprofen sııaqty dáriler kómektespese, dárigerge qaralǵan jón.
Mamandardyń aıtýynsha, smartfondy úzdiksiz paıdalaný burynnan bar artrıttiń asqynýyna, de Kerven tenosınovıtiniń damýyna nemese saýsaq búkken kezde qozǵalysy bógeletin «shertiletin saýsaq» sındromynyń paıda bolýyna yqpal etýi múmkin.
Dárigerlerdiń pikirinshe, telefon paıdalanǵanda ara-tura qysqa úzilis jasap, qoldyń qalpyn ózgertip otyrý qarapaıym kóringenimen, ýaqyt óte kele onyń paıdasy zor.
Aıta keteıik, elimizde densaýlyqqa qaýipti jaǵdaılardy kórsetetin karta iske qosyldy.
