Smaǵul Sádýaqasovtyń máıitiniń kúli elge ákelinip, musylman ǵurpymen jerlenbek
ASTANA. 12 qańtar. QazAqparat /Gúlmıra Álıakparova/ - Qazaqstannyń belgili qaıratkeri Smaǵul Sádýaqasovtyń máıitiniń kúli elge ákelinip, musylman ǵurpymen jerlenbek.
Bul týraly Lev Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń baspasóz qyzmetinen habarlady.
«Alashtyń ardaqty azamaty S.Sadýaqasulynyń órtengen súıeginiń kúli osydan 77 jyl buryn Máskeýdegi "Don zıraty" ("Donskoe kladbışe") bas ǵımaratynyń qabyrǵasyna arnaıy ydysqa salynǵan kúıinde qoıylyp, osy kúnge deıin musylmansha jerlenbegen», - delingen aqparatta.
Osy oraıda jáne S.Sádýaqasovtyń týǵanyna 110 jyl jáne dúnıeden ozǵanyna 77 tolýyna oraı L.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-da «Memlekettik qaıratker Smaǵul Sádýaqasov jáne qazaqstandyq patrıottyq: ulttyq ıdeıa jáne jýapkershilik» taqyrybynda respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııa ótedi.
Sharany uıymdastyrýshylar EUÝ, «Alash» mádenıet jáne rýhanı damý ınstıtýty, Qazaqstan tarıhshylar qaýymdastyǵy. Oǵan QR Parlamentiniń Senaty men Májilisiniń depýtattary, belgili ǵalymdar Ǵarıfolla Esim, Mámbet Qoıgeldıev, Dıqan Qamzabekuly, Talas Omarbekov, Tursyn Jurtbaı, Álıhan Smaıyl, Bekbolat Tileýhan, Kamal Burhanov jáne taǵy basqalar qatysyp, óz oılaryn ortaǵa salmaq.
S.Sadýaqasuly denesiniń jat jerde jatqan kúlin, birinshiden - musylman ǵurpymen jerleý, ekinshiden - Otanyna jetkizý máselesi eń alǵash, 2010 jyldyń sońynda kóterildi. Bul qazaq tarıhynda buryn-sońdy bolmaǵan oqıǵa. ıAǵnı súıek qaıta jerlenýi múmkin, al krematsııadan (arnaıy órtelgennen sońǵy úderis) keıingi súıektiń kúlin elge ákelý nemese dástúrli dinı rásimmen jerleý faktisi kezdesken emes. Sondyqtan da bul asa mańyzdy oqıǵaǵa ǵalymdar «Asa jaýapty, memlekettik mańyzdy shara» degen baǵa berip otyr. Osy istiń basynda júrgen mamandar Smaǵul Sadýaqasuly súıeginiń kúlin jerleıtin eki orynnyń birin tańdaýdy laıyqty kórip otyr. Onyń biri - Kenesary sarbazdary men 30-jyldardyń ashtyq qurbandary jerlengen «Jastar» shaǵynaýdany janyndaǵy musylman qorymy. Ekinshisi - biraz jurt «Qabanbaı batyr zıraty» dep júrgen qaladan 20 shaqyrym jerdegi beıit-tóbeniń mańaıy.
20 jasynda - ult jastarynyń kóshbasshysy, 25 jasynda bilim men mádenıetti úılestirgen Aǵartý mınıstri bolǵan S.Sadýaqasulynyń atqarǵan qyzmeti men tyndyrǵan isi qazaq qaıratkerliginiń etalony ispetti. Ol qazaq jastarynyń tuńǵysh uıymy «Birlik» (1916-1918) pen «Jas azamatta» (1918-1919), Aqmola oblystyq Alashorda komıtetinde (1917-1920), Sibir tóńkeris komıtetinde (1920), Keńestik Kúnshyǵys ulttary jastarynyń ortalyq bıýrosynda (1920), Qazaq avtonomııalyq respýblıkasynyń Jastar odaǵynda (1920), Qazaq OAK tóralqasynda (1920-1921), Búkilreseılik OAK-inde (1920-1921), Semeı gýbernelik tóńkeris komıtetinde (1921), Qazaq OAK Túrkistan avtonomııalyq respýblıkasy ókildiginde (1921), Qazaq avtonomııalyq respýblıkasy Josparlaý komıssııasynda (1923-1924), Halyq aǵartý komıssarıatynda (1925-1927), Qazaq pedagogıka ınstıtýtynda (1927-1928) jaýapty da jetekshi qyzmet atqardy. Jastaı saıasattyń ótinde júrip, otarshyldarmen kúresti.