Skrınıngtik zertteýler qaýipti dertti erte anyqtaýǵa múmkindik beredi – dáriger
ALMATY. QazAqparat – Skrınıngti turaqty túrde jáne ýaqytyly ótý – densaýlyq úshin óte mańyzdy. Bul týraly QazAqparat tilshisine Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń terapevt dárigeri Raýshan Qabykenova aıtyp berdi.
Onyń aıtýysha, aýrýlardy erte satysynda anyqtaý jáne olardyń týyndaýyna áser etetin qaýipti faktorlardyń, olardyń órshýin aldyn alý, halyq densaýlyǵyn nyǵaıtý úshin Qazaqstanda Ulttyq skrınıngtik baǵdarlama engizilgen. Ol halyqtyń nysanaly toptarynyń, ıaǵnı naqty aýrýlar boıynsha belgili bir jas tobyndaǵy deni saý tulǵalardyń jappaı profılaktıkalyq medıtsınalyq tekserip-qaraýdan ótýdi qarastyrady.
Skrınıng 2, ıaǵnı 0 jastan 18 jasqa deıingi balalarǵa jáne 30 jastan 70 jasqa deıingi jas sanatyna jasalady. Balalar kámeletke tolǵanǵa deıin jyl saıyn profılaktıkalyq tekserip-qarýdan ótip turýlary tıis.
Tekserip-qaraý eshqandaı sımptomdar bolmaǵan jaǵdaıda da, densaýlyqqa degen senimdiliktiń bolýy úshin jasalady. Skrınıng tegin jasalady. Profılaktıkalyq tekserip-qaraýdy qarjylandyrý Mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qorynyń qarjysy esebinen iske asyrylady, sondyqtan skrınıng ótý úshin saqtandyrylýshy mártebesiniń bolýy qajet.
«Sońǵy jyldary skrınıngtik baǵdarlamalardyń keńeıýine baılanysty Qazaqstanda qanaınalym júıesiniń aýrýlary, onyń ishinde egde jáne qartaıǵan jasta júrektiń ıshemııalyq aýrýlarynyń ósý barysy anyqtaldy. Sondyqtan qanaınalym júıesiniń aýrýlaryn anyqtaý boıynsha ambýlatorııalyq-emhanalyq jumystardyń tıimdiligin arttyrý qajet. Eń mańyzdy problemalardyń biri - qant dıabeti aýrýyna shaldyqqandar sanynyń ósýi. Áleýmettik mańyzdy aýrýlar zor ekonomıkalyq zııan keltiredi jáne ómir súrý uzaqtyǵyn tómendetedi. Sonymen qatar, erte anyqtaý jáne dıagnostıkalaý men emdeýdiń joǵary tehnologııalyq ádisterin keńinen qoldaný qanaınalym júıesiniń aýrýlary jáne qant dıabetinen bolatyn ólim sanynyń kórsetkishterin azaıtýǵa múmkindik beredi»,-deıdi Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dárigeri Raýshan Qabykenova.
Óńirlermen jumys júrgizý bóliminiń basshysy Raýshan Qabykenovanyń aıtýynsha, baǵdarlamany júzege asyrý sheńberinde Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǵylymı-zertteý ınstıtýty toqsan saıyn eresek turǵyndar arasynda qanaınalym júıesiniń aýrýlary jáne qant dıabetin erte anyqtaý boıynsha halyqtyń nysanaly toptaryna skrınıngtik tekserý júrgizedi.
«Respýblıkamyzdyń ambýlatorııalyq-emhanalyq uıymdarynyń belsendi jumysynyń nátıjesinde nysanaly tekserip-qaraýdan ótetinderdiń sany jyl saıyn artyp keledi. Osylaısha, tek 2020 jyldyń 12 aıynda 1,5 mln astam adam, ıaǵnı tekserýge tıisti turǵyndardyń 94%-y qanaınalym júıesiniń aýrýlaryna qaraldy. Halyqtyń nysanaly toptaryn tekserip-qaraýdyń nátıjesinde 65 myńnan astam adamda (4,3%) qanaınalym júıesiniń aýrýynyń erte satysy anyqtaldy, olardyń ishinde 88%-y dıspanserlik esepke alyndy»,-deıdi ol.
Qant dıabetin erte anyqtaý úshin byltyr skrınıngpen 1,6 mln astam adam qamtyldy.
«Bul tekserilýge tıistilerdiń 93%-yn quraıdy. Bul rette 12 myńnan astam qant dıabetimen aýyratyndar (0,78%) anyqtaldy. Olardyń barlyǵyn emhanalar dıspanserlik esepke alyp, turaqty túrde tegin dárimen qamtamasyz etetin bolady. Skrınıngtik zertteýler áleýmettik mańyzy bar aýrýlardy erte kezeńde anyqtaýǵa múmkindik beredi. Sondyqtan profılaktıkalyq maqsatta ony únemi jáne ýaqytyly ótip turý qajet», - dedi Raýshan Qabykenova.
