Skrınıng zertteý onkologııany erte anyqtaýǵa múmkindik beredi – onkolog
ALMATY. QazAqparat – Skrınıng aýrýdyń belgisi bolmaǵan kezde erte satydaǵy isikti dıagnostıkalaýǵa múmkindik beredi. Bul týraly Almaty onkologııa ortalyǵynyń onkolog dárigeri Sulý Sadyqova aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Skrınıngtiń maqsaty – belsendi túrde erteden sımptomsyz qaterli isikti anyqtaý jáne ony emdeý. Erte satyda anyqtalǵan qaterli isik tolyǵymen emdeledi. Aýrýdyń sımptomy anyqtalǵan satyda qaterli isiktiń taralý qaýpi týyndap, aýrýdy emdeý qıyndaı túsedi», - deıdi Almaty onkologııalyq ortalyǵynyń dárigeri Sulý Sadyqova.
Jyl saıyn Almaty qalasynda sút beziniń jáne jatyr moınynyń qaterli isigin anyqtaý skrınınginen 30-70 jas aralyǵyndaǵy 100 myńǵa jýyq áıel ótedi, toq ishek pen tik ishektiń qaterli isigi aýryn anyqtaý skrınınginen 40-70 jas aralyǵyndaǵy 100 myń áıel men er adam ótedi.
«Skrınıngten ótýdiń arqasynda sońǵy 3 jylda 200-den asa sút beziniń qaterli isigi, 40 jatyr moınynyń qaterli isigi jáne 50 toq ishek pen tik ishektiń qaterli isigi anyqtaldy. Anyqtalǵan qaterli isiktiń 90% mólsheri aýrýshańdyqtyń 1-2 satyda belgilenip, tıimdi túrde emdelýge múmkindik beredi, keıbiri tipti tolyq emdeledi. Degenmen, skrınıngten ótý degenimiz qaterli isikke bar dep kúdiktený degen maǵynada emes ekenin aıta ketken jón. 40-70 jas aralyǵyndaǵy áıelderdegi sút beziniń qaterli isigine 2 jylda 1 ret mammograf skrınıngi, 30-70 jastaǵy áıelderdegi jatyr moınynyń qaterli isigi jáne qaterli isik aldyndaǵy tsıtologııalyq skrınıng 4 jylda 1 ret; 50-70 jastaǵylarǵa kolonoskopııa, jasyryn qanǵa test jasaý arqyly toq ishek pen tik ishektik qaterli isik aldyndaǵy jáne qaterli isigine skrınıng 2 jylda 1 ret jasalady. Mammografııa – arnaıy mammograf apparatymen eki proektsııadaǵy sút bezine rentgen arqyly jasalatyn zertteý ádisi»,- deıdi onkolog.
Onyń aıtýynsha, mammografııa 0,5sm jáne odan da kishirek sút beziniń isikterin anyqtaý múmkindigin beredi.
«Sút bezinde kúdikti ózgerister anyqtalǵan kezde, tereńdetilgen tekseris júrgiziledi. Sonymen qatar patsıenttiń ózi baryp tekseristen ótýdi umytpaǵany jón. Ol aıyna bir ret belgilengen bir kúnde júrgiziledi. Jynys músheleri jetilgen áıel úshin ondaı tekseris etekkirden bastalǵan kúnnen bastap jetinshi kúnde tekserilýi tıis. sút bezderin baqylaýdy sút beziniń qalypty jaı-kúıin baǵalaý jáne ýaqytynda ózgeristerdi belgileý úshin 20 jastan baryp tekserilýi tıis»,- tıis deıdi dáriger.
Keýdeniń qaterli isigin keýdeni basqan kezde dıametri 1 sm isik bolsa belgilenedi.
«Tsıtologııa nemese pap-testige juǵyndy alý – jatyr moıny jáne qynaptyń ústińgi jaǵynan jasýsha jınaý úderisi bolyp tabylady. Juǵyndyda jasýshanyń mólsheri, qalpy, sany jáne sıpattamasy baqylanady, budan jatyr moınynyń qaterli isik aýrýy men qaterli isik aldyndaǵy, fondy aýrýyn dıagnostıkalaýǵa bolady. Sondaı-aq, APV-ǵa testiden ótý kerek, ol DNK men RNK-nyń vırýstyń onkogendi túrleriniń bolýyna tekserý úshin qoldanylady. Tsıtologııaǵa juǵyndy alý jáne APV test jasaý jatyr moınynyń qaterli isigi aýrýynyń týyndaýy men onyń saldarynan ólimniń az bolýyna septigin tıgizedi», - dedi spıker.
