SQO turǵyndary jasandy ıntellekt paıdasyn kórip júr me
PETROPAVL. KAZINFORM — Jasandy ıntellekt búginde kúndelikti ómirimizdiń bir bóligine aınalyp, tek belgili bir salaǵa arnalǵan qural bolýdan qaldy. Soltústik Qazaqstan oblysynda ol mektepterdegi qaýipsizdikti baqylaýdan bastap, medıtsınada, kommýnaldyq sharýashylyqta sııaqty túrli baǵytta qoldanylyp jatyr.
Árqaısysyna jeke toqtalsaq.
Bilim berý: mekteptegi qaýipsizdik pen oqý sapasy
Jasandy ıntellekt eń aldymen balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýde qoldanylady. 2025 jyly SQO-da PROTECTOR AI pılottyq jobasy iske qosyldy. Júıe beınekameralardan túsetin aqparatty avtomatty túrde taldap, bilim berý uıymdaryndaǵy agressıvti minez-qulyq belgilerin anyqtaıdy.
Qazir platforma 44 mektep pen «Baldáýren» balabaqshasynda turaqty jumys isteıdi. Oǵan 1,5 myń beınekamera qosylǵan. Júıe oqýshylar men qyzmetkerler tarapynan bolýy múmkin agressııa jaǵdaılaryn anyqtap, bul týraly bilim berý uıymdarynyń basshylyǵyna jedel habarlaıdy.
Óńirdegi bilim berý salasynda Qazaq Digital Mektebi jobasy da pılottyq rejımde júzege asyrylyp jatyr. Onyń maqsaty — shaǵyn jınaqty mektepterdegi bilim sapasyn qashyqtan oqytý jáne jasandy ıntellekt tehnologııalary arqyly arttyrý. Bul joba, SQO Tsıfrlyq tehnologııalar basqarmasynyń málimetinshe, óńirdegi jeti áleýmettik qyzmet kórsetý jáne múgedektigi bar adamdardy ońaltý ortalyǵynda qoldanylyp keledi.
Sonymen qatar «AI USTAZ» jobasy pedagogterdiń jumysynda jasandy ıntellekt quraldaryn qoldanýǵa baǵyttalǵan. Joba aıasynda muǵalimderge semınarlar, kýrstar men ádistemelik qoldaý kórsetiledi.
Medıtsına: EKG-ny birneshe mınýtta taldaý
Densaýlyq saqtaý salasynda jasandy ıntellekttiń múmkindigi eń aldymen dıagnostıkada qoldanylyp otyr. SQO-nyń 8 medıtsınalyq uıymynda SmartECG júıesi engizilgen. Bul — EKG zertteýlerin qashyqtan taldaýǵa múmkindik beretin aqparattyq júıe. Jasandy ıntellekt zertteý parametrlerin avtomatty túrde eseptep, aldyn ala qorytyndy beredi. Mundaı tehnologııa ásirese maman tapshylyǵy jaǵdaıynda qolaıly. Buryn EKG nátıjesin taldaý men bastapqy qorytyndy jasaýǵa medıtsına qyzmetkeriniń ýaqyty ketse, qazir bul jumystyń bir bóligin júıe avtomatty túrde oryndaıdy.
Medıtsınada qoldanylyp otyrǵan taǵy bir qural — Alima atty tsıfrlyq kómekshi. Ol «Damumed» medıtsınalyq aqparattyq júıesine engizilgen. Onyń negizinde standarttar men normatıvtik-quqyqtyq aktilerge súıenip jasalǵan Tsıfrlyq bilim qory jatyr. Júıe medıtsınalyq qujattarmen jumys isteýdi jeńildetip, aqparatty izdeý men qurylymdaýǵa, qajetti jazbalardy qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Sonymen birge daýysty mátinge aınaldyratyn fýnktsııasy bar.
Al «Nadejda.AI» ıntellektýaldy modýli medıtsınalyq jáne qarjylyq táýekelderdi anyqtaýǵa kómektesedi. Dáriger, meıirger jáne basqa da paıdalanýshylardyń jumys oryndaryna engizilgen ıntellektýaldy fýnktsııalar jıyntyǵy. Júıe medıtsına qyzmetkerleriniń kúndelikti jumysyna kiriktirilip, medıtsınalyq derekterdi engizý jáne óńdeý kezinde tikeleı qoldanylady. Derekterdi taldap, yqtımal sáıkessizdikter týraly qyzmetkerlerge habarlaıdy. Degenmen sońǵy sheshimdi dáriger qabyldaıdy.
Qazir Petropavldaǵy № 2 emhanada pılottyq rejımde «Spectator» tsıfrlyq medıtsınalyq qosymshasyn, ıaǵnı telemedıtsına júıesin engizý jumystary júrgizilip jatyr. Joba ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti men «Qazaqtelekom» AQ-nyń birlesken bastamasy.
Platforma patsıent pen medıtsınalyq uıym arasyndaǵy baılanysty jaqsartyp, jeńildetýge baǵyttalǵan. Onyń kómegimen medıtsınalyq chat arqyly keńes alý, baılanys ortalyǵyna júginý, qashyqtan dáriger keńesin alý jáne densaýlyq kórsetkishterin onlaın baqylaý múmkindigi qarastyrylǵan. Qazir jobany iske qosýǵa qajetti tehnıkalyq jáne uıymdastyrýshylyq jumystar júrgizilip jatyr.
Sonymen qatar ehokardıogramma qorytyndylaryn óńdeýdi avtomattandyryp, dárigerdiń ýaqytyn únemdeýge múmkindik beretin MedReview jobasyn engizý josparlanǵan. Al taǵy bir joba — PULS AI júıesi medıtsınalyq qujattardyń durys toltyrylýyn jáne klınıkalyq hattamalarǵa sáıkestigin jasandy ıntellekt arqyly tekserýge múmkindik bermek.
Qaýipsizdik: beınekameranyń múmkindigi artqan
Jasandy ıntellekt quqyq qorǵaý salasynda da naqty mindetterdi sheshýge kómektesedi. TargetAI Limited júıesi beınekameralar arqyly izdeýde júrgen adamdardy avtomatty túrde anyqtaýǵa múmkindik beredi. Qazir júıege 100 beınekamera qosylǵan. Jasandy ıntellekt beınejazbany adam sııaqty úzdiksiz qarap otyrmaıdy. Ol aqparatty avtomatty túrde taldap, qajetti belgilerdi anyqtaǵan kezde polıtsııa qyzmetkerlerine habar beredi.Jumys istegen ýaqyt ishinde onyń kómegimen izdeýde júrgen 25 adam anyqtalǵan.
Kommýnaldyq sala: kóshe tazalyǵy
Jasandy ıntellekt kommýnaldyq qyzmetterdiń jumysyn baqylaýǵa da engizilip jatyr.
Petropavlda bıyl pılottyq rejımde SnowOps jobasy synaqtan ótti. Júıe beınebaqylaý, GPS jáne jasandy ıntellekt elementterin biriktiredi. Kameralar qar polıgonyna kelgen kóliktiń nómirin, kýzovyndaǵy júktiń sıpatyn anyqtaıdy. Jasandy ıntellekt jetkizilgen qardyń kólemin baǵalaýǵa kómektesedi. Buǵan deıin qyzmetkerlerge ár kólikti qolmen tekserýge týra kelse, jańa júıe bul protsesti avtomattandyrýǵa múmkindik berdi.
Kommýnaldyq salada «Taza Qala» jobasy da júzege asyrylyp keledi. 2025 jyly onyń aıasynda aýlalarǵa 43 beınekamera ornatyldy. Olar qoqys konteınerleriniń tolý deńgeıin baqylap, iri kólemdi qoqys tastaǵan turǵyndy anyqtaıdy. Bıyl konteıner qoıylǵan alańdarǵa jasandy ıntellekt qoldanylatyn taǵy 495 kamera ornatý josparlanǵan.
Tabıǵatty qorǵaý: orman órtimen kúres
Jasandy ıntellekt ormandardy qorǵaýda da qoldanylyp keledi.
SQO-daǵy orman sharýashylyqtarynda «Lesohranıtel» júıesi jumys isteıdi. Ol beınebaqylaýǵa ıntellektýaldy taldaý jasaý arqyly tútin men órt oshaqtaryn avtomatty túrde anyqtaıdy.
Bul júıe órt qaýpi joǵary maýsym boıy jumys istep, antenna-dińgek qurylǵylaryna ornalastyrylǵan. Qazir olar 128 myń gektar orman alqabyn qamtyǵan. Budan bólek, oblystaǵy 11 orman sharýashylyǵynda orman qoryn baqylaý úshin 16 ınteraktıvti beınebaqylaý júıesi jumys isteıdi.
Memlekettik qyzmet: qaǵazbastylyq azaıdy
Jasandy ıntellekt memlekettik organdardyń kúndelikti jumysyna da engizilip jatyr.
SQO Tsıfrlyq tehnologııalar basqarmasynyń málimetinshe, memlekettik apparatta Ulttyq jasandy ıntellekt platformasy qoldanylady. Bul platformany Qazaqstan Respýblıkasynyń Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi jasaǵan. Onyń ishinde qujattardy avtomatty aýdarýǵa múmkindik beretin «Aýdarmashy» jáne qoldanystaǵy normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi, olardyń túsindirmeleri men túsiniktemelerin izdeýge arnalǵan Qazaq Law JI-agentteri bar. Bul eń aldymen memlekettik qyzmetshilerdiń kúndelikti qaıtalanatyn jumystarǵa ketetin ýaqytyn qysqartyp, qajetti materıaldardy jedel daıyndaýǵa múmkindik beredi.
Ulttyq platformada memlekettik organdarǵa arnalǵan jasandy ıntellekt agentterin qurý múmkindigi de qarastyrylǵan. Olar qujattarmen jumys isteý, aqparatty taldaý, qajetti materıaldardy ázirleý jáne qaıtalanatyn operatsııalardy avtomattandyrý úshin qoldanylady. Jalpy, memlekettik saıasat aıasynda memlekettik qyzmetshilerdiń kúndelikti jumysynyń bir bóligin birtindep jasandy ıntellekt sheshimderine berý kózdelip otyr.
Aýylǵa da tsıfrlyq tehnologııa kelip jetti
Digital Aimaq jobasy aıasynda aýdandyq IT-ortalyqtar jelisi qurylyp jatyr. Qazir oblysta 11 aýdandyq jáne 4 aýyldyq IT-ortalyq jumys isteıdi. Bıyl olardyń bazasynda oqytý kýrstary, sheberlik sabaqtary, kásibı baǵdar berý kezdesýleri jáne jasandy ıntellekt boıynsha sabaqtar ótkizilgen.
Sonymen birge óńirde SKO Hub ashylǵan. Bıyl 1,7 myń turǵyn jasandy ıntellekt pen tsıfrlyq tehnologııalardy praktıkalyq qoldaný boıynsha bilim aldy.
Mamandardyń aıtýynsha, kommýnaldyq qyzmetterdi de tsıfrlyq formatqa kóshirý jumystary júrgizilip jatyr. Sqoqyzmet.kz biryńǵaı portaly arqyly kommýnaldyq kásiporyndardyń 47 túrli qyzmetin onlaın alýǵa bolady. Búginde portal arqyly 5,9 myńnan astam qyzmet kórsetilgen.
Budan bólek oblystyń 8 aýdanynda kommýnaldyq qyzmetterdi elektrondy túrde usynatyn sk-energo.kz biryńǵaı esep aıyrysý ortalyǵy jumys isteıdi.
Óńirde ózi avtomatty túrde qashyqtan derek jiberetin eseptegish qondyrǵylar ornatylyp jatyr. Búginde osyndaı 55 460 esepteý quraly ornatylǵan. Onyń ishinde 36 424-i elektr energııasyn, 375-i jylýdy, 17 661-i sýdy eseptep, kórsetkishin kompanııaǵa jiberedi.
Buǵan deıin Úkimet Digital Qazaqstan strategııasynyń júzege asý barysyn tanystyryp, JI adamdy almastyrmaıdy, kerisinshe eńbek tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beretindigi týraly jazǵan edik.
