SQO týlıaremııanyń tabıǵı oshaǵynda ornalasqan: Dárigerler ınfektsııadan qorǵaný joldaryn aıtty
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysy asa qaýipti ınfektsııa – týlıaremııanyń tabıǵı oshaǵynda ornalasqan. Aýrýdy juqtyrmaý joldary jaıynda sanıtar dárigerler aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, týlıaremııa – tabıǵı oshaqtary bar, asa qaýipti zoonozdyq ınfektsııa, ıaǵnı ony aýrý janýarlar tasymaldap, taratady.
«Bul indet ásirese jaz ben kúzde qozady. Maýsymdyq ınfektsııany tyshqandar, sý egeýquıryqtary, sýyrlar, keneler jáne qan soratyn jándikter taratady. Inkýbatsııalyq kezeńniń uzaqtyǵy shamamen 1-20 táýlikti quraıdy, biraq kóbinese – 3-7 táýlik. Ádette aýrý tez bastalady, dene qaltyrap, dene qyzýy kóteriledi, deneniń aýyrsynýy, bas aýrýy, álsizdik paıda bolady», - deıdi SQO SEBD asa qaýipti ınfektsııalardy jáne týberkýlezdi epıdemıologııalyq qadaǵalaý bóliminiń basshysy ıÝlııa Gaısına.
SQO aýmaǵy alqapty-batpaqty jerde týlıaremııanyń tabıǵı oshaǵynda ornalasqan. Mamandardyń aıtýynsha, birneshe on jyl buryn bul aýrý óńirde keń taralǵan, alaıda qazir jaǵdaı qanaǵattanarlyq. Qaýipti ınfektsııany juqtyrǵandar sońǵy ret 5 jyl buryn anyqtalǵan eken.
Týlıaremııa ınfektsııasynyń aldyn alý úshin birqatar is-sharalar atqarylady.
«Adamdardyń aýyrýyna jol beremý tabıǵı oshaqtarda kemirgishter men qan sorǵysh jándiktermen kúres júrgiziledi, kemirgishter sany júıeli túrde baqylanady. Týlıaremııa taralǵan eldi mekenderde sýmen jabdyqtaý kózderiniń, turǵyn úılerdiń, dúkenderdiń, qoımalardyń jáne t.b. sanıtarııalyq jaı-kúıine baqylaý júrgiziledi. Olarǵa kemirgishterdiń kirýine jol berilmeıdi, ashyq sý qoımalarynan sý ishýge jáne onda shomylýǵa tyıym salady», - deıdi ıÝlııa Gaısına.
Infektsııamen kúrestiń eń tıimdi joly – vaktsınatsııa.
«Tabıǵı oshaqtardyń aýmaǵynda turatyndarǵa, ol jerlerge maýsymdyq jumystarǵa baratyn adamdarǵa, týrısterge, sondaı-aq mamandyǵyna baılanysty juqtyrý qaýpi bar adamdarǵa ekpe salynady. Tabıǵat aıasyna demalýǵa shyqqan kezde saqtyq sharalaryn umytpaǵan jón, olar: jeke gıgıena, taza sýdy paıdalaný, taǵamdy daıyndaý jáne saqtaý erejelerin ustaný, baqshada nemese baqta jumys isteý kezinde jeke qorǵanys quraldaryn paıdalaný, ýchaskede tazalyqty saqtaý», - deıdi sanıtar dáriger.
Mamannyń aıtýynsha, týlıaremııany juqtyrý qaýpi artqan aımaqtarǵa barǵan kezde, terini múmkindiginshe jabatyn kıim kııý kerek. Tipti jyly mezgilde tabıǵatqa shyqqanda shalbar men uzyn jeńdi keýdeshelerdi tańdaǵan jón. Jaǵa-jeńder, shalbardyń manjetteri deneni myqtap qysyp turýy kerek. Sondaı-aq, bas kıim kııý kerek. Etik nemese báteńke paıdalaný kerek. Kenege qarsy arnaıy kostıým kıgen de paıdaly.
«Týlıaremııa asa qaýipti ınfektsııa. Aýa-shań arqyly juqtyrmaý úshin respırator, jeke qorǵanys quraldaryn - maqta-dákeli tańǵysh nemese respırator, qolǵap qoldanǵan durys. Jalpy juqtyrý qaýpi joǵary aımaqtarǵa barǵanda saqtyq pen jeke gıgıena erejelerin saqtaý qajet», - deıdi ıÝlııa Gaısına.
