SQO glıýteni AQSh-qa eksporttalýda

Otyrysta aýyl sharýashylyǵy salasyna erekshe kóńil bólindi. Ol ázirge negizgi sala bolyp tabylyp, óndirilgen ónimniń eń kóp kólemin berip otyr. Byltyr óndirilgen ónim kólemi 520 mıllıard teńgeni qurap, úsh jyldyń ishinde 109 mıllıard teńgege ósken.

Aımaq basshysy kelesi jyly egistik alqaptaryn ártaraptandyrý jumystaryn jalǵastyrýdy tapsyrdy. Q.Aqsaqalovtyń aıtýynsha, bıylǵy jyldyń qorytyndylary agroqurylym kiristeriniń kóbeıgenin kórsetti. Oblys ákimi ár aýdanda ekologııalyq taza ónimdi shyǵarý jumystaryn uıymdastyrý, osyndaı ónimderdi ósirýmen aınalysatyn sharýashylyqtarǵa kómektesýdi tapsyrdy.

Mal sharýashylyǵy salasy men aýylsharýashylyq ónimderin qaıta óndeýge kóp senim bildirilip otyr.

Bıyl oblystyń Mamlıýt, Qyzyljar jáne Aqqaıyń aýdandarynda sút keshenderiniń qurylysy aıaqtalyp jatyr. Oblys ákimi Esil, Ǵ.Músirepov jáne M.Jumabaev atyndaǵy aýdan ákimderine týra osyndaı keshenderdi salýdy tapsyrdy.

«Esil jáne M.Jumabaev atyndaǵy aýdanda mal bordaqylaý alańdaryn qurý qajet. Sút óndirisiniń kólemin 570 myń tonna, et óndirý kólemin - 58 myń tonnaǵa deıin jetkizý kerek. Aýyl sharýashylyǵy basqarmasy shoshqa ósirý, sút jáne et óndirisi boıynsha genetıkalyq ortalyqtardy qurý máselelerin pysyqtasyn. Negizgi sharýashylyqtar bar. Shetelden qymbat maldy satyp alýdy azaıtý kerek», - dep atap ótti Q.Aqsaqalov.

Oblys ákiminiń aıtýynsha, aımaqta qus sharýashylyǵy qalypty damý ústinde. Ótken jyly 809 mıllıon dana jumyrtqa óndirilgen, ósim 16 paıyzdy qurady. Oblys jumyrtqa óndirý kólemi boıynsha respýblıkada úshinshi orynda. Respýblıkalyq kólemniń 14,5 paıyzy aımaqta shyǵarylady. Bul ónimniń eksporty byltyr 74 paıyzǵa ósken.

Q.Aqsaqalov aımaqta óndirilip otyrǵan aýylsharýashylyq ónimderdi barynsha qaıta óńdeý kerek ekenine senimdi. Eger sút óńdeý jumystary jaqsy júrip jatsa - bul baǵyttaǵy kásiporyndar jumyspen 90 paıyzǵa júktelgen. Al et óńdeý kásiporyndarynyń jumyspen júktelýi nebári 32 paıyzdy qurap otyr. Oblys ákimi onyń sebebi kásiporyndardyń toqyraýynda dep sanaıdy.

«Kóptegen kásiporyndar eskirip, jańartylmaı otyr. Et ónimderi óndirisin kóbeıtý úshin kásiporyndardyń menedjmentin jaqsartyp, jabdyqtardy jańartý, et óńdeý kásiporyndaryn memlekettik qoldaý - qarjylandyrý, ınfraqurylymdy salý máselelerin sheshý qajet. Jalpy alǵanda, zamanaýı talaptarǵa saı jańa joǵarytehnologııalyq kásiporyn qurý qajettiligi bar. Jol kartasyn ázirlep, kásipkerler, mamandardy shaqyrý, saýda jelileri men memlekettik qoldaý sharalaryn jumyldyrý qajet. Naqty ári túsinikti júıe qurý kerek», - dedi oblys ákimi.

Jergilikti bılik týra sondaı joldardy bıdaı óńdeý kásiporyndarǵa qatysty qoldanýdy usynyp otyr. Q.Aqsaqalovtyń pikirinshe, soltústikqazaqstandyq dıirmender óz jabdyqtaryn kópten beri jańartpaı, suryptamasyn keńeıtken joq. Osy arada naryq júıesi únemi jetildirilýdi, básekege qabilettilikti arttyrýdy talap etýde. Bul saladaǵy qor úlken - byltyr aımaqta óndirilgen bıdaıdyń tek 17 paıyzy qaıta óńdelgen. Oblys ákimi ár aımaqta dıirmender jaǵdaıyn taldaýdan ótkizip, óndirýshilerdi qyzyqtyryp, kásiporyndardy jańǵyrtýdy, sol arqyly jyl qorytyndylary boıynsha óndirilgen ónimniń qaıta óńdelýin 25 paıyzǵa deıin ósirýdi tapsyrdy.

«Bıdaı dánin qaıta óńdeý - bolashaǵy zor baǵyt. 8 jyl turyp qalǵan «Bıohım» jumysyn qaıta bastady. Onyń qýattylyǵy óndirilgen bıdaıdyń 7 paıyzyn qaıta óńdeýge múmkindik berip otyr. Qazirgi kezde biz glıýten men krahmaldy alyp otyrmyz. Bizdiń glıýtenimiz AQSh naryǵy úshin balaýyz jetkizýshileriniń tiziliminde tirkelip, eksportqa jiberilip otyr. Bir tonna bıdaıdy tereń qaıta óńdeýden biz 343 keli krahmal alamyz, onyń kelisi 120 teńge turady. Sondaı-aq, bir kelisi 645 teńge turatyn 85 keli kleıkovına, 36 myń turatyn 354 keli azyq alamyz. Nátıjesinde bir tonna bıdaıdan shyǵarylatyn daıyn ónimniń baǵasy 108 myń teńgeni quraıdy, bul shıkizatpen salystyrǵanda eki ese kóp, onyń bir tonnasy 56 myńnan. Bul - ary qaraı júrýimiz tıis jol, ınvestorlar izdeýimiz qajet», - dep atap Q.Aqsaqalov.

Avtor: Olesıa Jýkoven