SQO-daǵy qoldanystan shyqqan ýran kenishteri turǵyndarǵa qaýip tóndirýde
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda ekologtar jergilikti bılik ókilderimen birge paıdalanylǵan ýran kenishterin aralap, qaýipti nysandardyń qazirgi jaǵdaıymen tanysty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO ekologııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, óńirde qoldanystan shyqqan 6 ýran kenishi bar. Olardyń barlyǵynda ótken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldary jumys toqtady. Alaıda, ýran óndirilmegenimen turǵyndarǵa keler qaýip áli de zor. Kenishterdiń aýmaǵynda aýzy ashyq qudyqtar bar, sondaı-aq munda radıatsııa mólsheri shamadan tys kóp. Qorshalyp, kúzetilýi tıis nysandar ashyq-shashyq jatyr. Aýyldyqtar qorshaýlaryn buzyp áketken.
Osyndaı máselelerdi el boıynsha sheshý maqsatynda QR Premer-mınıstriniń tapsyrmasymen 2018 jyly is-sharalar jospary qabyldandy.
«Paıdalanylǵan kenishterge bógde adamdardyń kirýin boldyrmaý maqsatynda 11 tarmaqtan turatyn is-sharalar jospary bekitilgen. Ǵabıt Músirepov aýdanynda onyń tórteýi, Aıyrtaý aýdanynda toǵyzy oryndalmaǵan. Eń aldymen qorshap, eskertý belgilerin qoıý qajet. Bul kenishter ıesiz qalǵannan keıin talan-tarajǵa tústi», - deıdi SQO ekologııa departamentiniń basshysy Erbolat Omarov.
Grachevskıı ken orny 1965 jyly ashylǵan. Onyń aýmaǵynda 14 ǵımarat, sonyń ishinde jaqyn mańdaǵy eldimekenderdi jylýmen qamtyǵan qazandyǵy bolǵan. 1998 jyly kenishtiń jumysy toqtatyldy, alaıda, birjolata jabylǵan joq.
Ekologtardyń aıtýynsha, osydan 5 jyl buryn Grachevskıı ken ornyndaǵy shahtalyq qudyqtarda radıatsııa tıisti mólsherden 5 ese artyq bolǵan. Bul joly kenishte de, sanıtarlyq-qorǵanys aımaǵynda da onyń deńgeıi qalypty mólsherden aspady.
Aıyrtaý aýdandyq ákimdigi ken ornyn kommýnaldyq menshikke ótkizbek.
«Jobalyq-smetalyq qujatty ázirleý úshin qomaqty soma qajet. Másele qorshaýda ǵana emes. Bul jerde 14 nysan. Onyń barlyǵyn qalaı jabamyz. Memlekettik akti men tehqujatty ázirleýge 3 mln teńge qajet. Qorshaýdy da qoıarmyz. Biraq keıin ony kúzetip, talapqa saı ustaý kerek qoı», - deıdi Aıyrtaý aýdany ákiminiń orynbasary Edres Janapın.
Tekseris júrgizgen ekologtar eki aýdannyń ákimdigine is-sharalar josparyn jyl sońyna deıin tolyq oryndaýǵa ýaqyt berdi.
