SQO-da jyl basynan beri 128 iri mal brýtsellezge shaldyqqan
PETROPAVL. QazAqparat - SQO-da jyl basynan beri 128 iri qara mal brýtsellezge shaldyǵyp, aýrý sıyrlardyń kózi joıyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO veterınarııa basqarmasynyń málimetinshe, aýrý maldardy ustaǵan jerlerden juqpa oshaǵyn joıý úshin dezınfektsııa jáne basqa da is-sharalar júrgizildi. Alaıda, bul - oń nátıjesin bermeýde. Jyl saıyn Aıyrtaý, Qyzyljar, Ǵ.Músirepov, M.Jumabaev,Taıynsha, Esil aýdandarynda aýrý janýarlardyń anyqtalýymen adamdardyń brýtsellezdi juqtyrý qaýpi joǵary kúıinde qalyp otyr. Ásirese, Ýálıhanov aýdany juqpaly aýrýdyń taralýynan alda keledi.
SQO Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý departamenti mamandarynyń aıtýynsha, brýtsellez - qan tamyrlary, júıke jáne basqa da júıelerdiń jáne ásirese tirek-qımyl apparatynyń zaqymdanýyna ákeletin aýyr, qaljyratatyn aýrý. Dert - úı, jabaıy jáne aýylsharýashylyq janýarlarynan adamdarǵa juǵady. Adamdar brýtsellezdi, kóbinese qoılardan, eshki jáne iri qara maldardan, aýrý maldy kútý, soıý jáne etin bólgen kezde teri, aýyz qýysynyń, murynnyń jáne kózdiń shyryshtyq qabyǵy arqyly juqtyrady. Adamǵa aýrý janýarlar ǵana emes, olardan alynatyn ónimder, ásirese shıki sút jáne sút ónimderi sondaı-aq et, jún, mal terisi, eshki túbiti de qaýip týdyrady.
"Aýrý belgileri adamda ádette juqtyrýdan soń 2-3 aptadan keıin paıda bolady. Bastapqyda naýqasta joǵary temperatýra, qaltyraý, tersheńdik, álsizdik baıqalady. Sodan keıin bas aýrýy, uıqysyzdyq, táýlik ishinde temperatýra jıi ózgerip, býyndar zaqymdanady. Der kezinde dıagnoz qoıylmasa jáne emdelmese - aýrý asyqynyp, múgedektikke ákeledi", - deıdi SQO Qoǵamdyq densalyq saqtaý departamentiniń mamany Nurgúl Moldaǵalıeva.
Nurgúl Moldaǵalıevanyń aıtýynsha, janýar aýyrǵan kezde bolatyn negizgi belgileri: túsik tastaý, býyndardyń sırek zaqymdanýy, saýyn sıyrdyń jelininiń isinýi. Aýrý kózge kórinbeýi de múmkin. Adamdar úshin eń qaýipti shaq - aýrý maldardyń buzaýlaý, tóldeý kezeńi. Brýtsellez mıkrobtary topyraqta, qıda, sýda, júnde jáne janýarlar terisinde uzaq saqtalady. Sondyqtan mal baǵatyndar jeke qorǵaný quraldaryn paıdalanyp, qoldy sabynmen jıi jýý qajet.
Mamandardan taǵy bir keńes - aýrýdy juqtyrý qaýpin azaıtý úshin janýarlardy veterınarlyq qujattarymen alý qajet. "Et jáne sút ónimderin belgili saýda oryndarynan satyp alý qajet. Bul erejelerdi saqtamaıtyn adamdar óziniń jáne týystarynyń densaýlyǵyn qaterge tigedi", -deıdi mamandar.