SQO-da Ózbekstan azamaty sirespe dertinen kóz jumdy
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda aıaǵyna shege kirip ketken er adam sirespeden qaıtys boldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Arman Kúshbasovtyń aıtýynsha, oqys oqıǵa Ǵ.Músirepov aýdanynda bolǵan. Jergilikti sanıtarııalyq qyzmetke Novoıshımka eldi mekeninde 1967 jyly týǵan adamnyń sirespe aýrýyn juqtyrýy múmkin degen jedel habarlama túsedi.
Epıdemıologııalyq tergeý kezinde syrqattyń Ózbekstan azamaty ekendigi anyqtaldy. Aýdanǵa ol byltyr jumys boıynsha, qurylysty júrgizýge kelgen eken.
«Syrqattyń qasynda bolǵan adam onyń 21 tamyz kúni qurylysta oń aıaǵyna tat basqan shege kirgizip alǵanyn aıtty. 25 tamyz kúni keshki saǵat 22.00-den keıin aýrýy ýshyǵyp, basy keıkıip, jaǵy qurysyp qalǵan. Ol kúni medıtsınalyq kómek suramaǵan.
26 tamyz kúni jaǵdaıy jaqsarmaǵannan keıin ǵana jedel járdem shaqyrtqan. Naýqas birden aýdandyq aýrýhanaǵa jetkizildi. Jaǵdaıy nashar boldy, aýrý búkil omyrtqasyna tarap úlgergen eken. Oǵan «sirespe» dıagnozy qoıyldy», - deıdi Arman Kúshbasov.
Mamannyń aıtýynsha, syrqatqa birden sirespege qarsy vaktsına qoıylǵan. Alaıda kesh qaralǵandyqtan, em-dom kómektespedi. 28 tamyz kúni er adam qaıtys boldy.
«Er adam 21 tamyz kúni jaraqat alyp, tek 5 kúnnen keıin ǵana dárigerlerdiń kómegine júgingen. Osylaısha ýaqytty ótkizip alǵan. Eger de ol birden aýrýhanaǵa kelip, vaktsına alǵan jaǵdaıda aman qalar edi. Sol sebepti turǵyndardy mundaı jaǵdaılarǵa beıjaı qaramaýǵa shaqyramyz. Óıtkeni osy sirespe sııaqty aýrýlar tek der kezinde vaktsına qoıý arqyly ǵana emdeledi», - deıdi sanıtar dáriger.
Sirespe – Clostridium tetani sporasynyń bakterııalary týdyratyn ınfektsııalyq aýrý. Ol barlyq jerde: qorshaǵan ortada, ásirese, topyraqta, jan-janýardyń tezeginde, kúlde, teriniń ústinde, tat basqan qural-saımandarda, sonyń ishinde shege, ıne, sym jáne taǵy basqalarynda bolady. Infektsııa ystyqqa jáne kóptegen antıseptıkterge tózimdi. Sondyqtan sporalary jyldar boıy saqtalýy múmkin.
«Sirespemen kez-kelgen adam aýyrýy múmkin. Alaıda kóp jaǵdaıda ony vaktsına almaǵandar juqtyrady. Bul ınfektsııanyń ınkýbatsııalyq kezeńi 3-ten 21 kúnge deıin. Alaıda ádette eki aptaǵa sozylady. Negizgi belgileri: jaǵy qarysyp, aýzyn asha almaı qalady, bulshyqetteri qarysyp aýyrady, jutýy qıyndaıdy, denesi qatty qaltyrap, basy aýyrady. Ystyǵy kóterilip, ter qysady, júrek soǵysy kúsheıip, qan qysymynyń kórsetkishteri ózgeredi», - deıdi Arman Kúshbasov.
Sirespeden saqtanýdyń jalǵyz joly – vaktsına alý. Elimizde aýrýǵa qarsy 16 jasqa deıin 6 ekpe jasalsa, keıin vaktsına ár 10 jyl saıyn qoıylady.
