SQO-da orman kúzetinde qyz-kelinshekter de eńbek etedi
PETROPAVL. KAZINFORM — Ormanshy mamandyǵyn kóbine er adamdardyń eńbegimen baılanystyramyz. Alaıda ormandy qorǵaý, kóshet ósirý jáne tabıǵı baılyqty saqtaý isinde áıelderdiń de ózindik orny bar.
Soltústik Qazaqstan oblysy Mamlıýt orman sharýashylyǵynda eńbek etetin Aıdyn Qojantaeva men Polına Kosoýrova kúndelikti jumysymen osyny dáleldep júr. Olardyń biri ujym jumysyn úılestirse, ekinshisi ár kóshettiń jaıqalyp ósýine úles qosady.
Agronom ári fermer bolǵan ákesiniń eńbegin kórip ósken, ári geografııa pánin unatqan Aıdyn Qojantaeva tabıǵatqa jaqyn mamandyqty tańdaǵan. Mekemede ol 2020 jyldan beri jumys isteıdi. Eńbek jolyn ormandy qorǵaý ınjeneri bolyp bastaǵan jas maman eki jyldan beri basshynyń orynbasary qyzmetin atqaryp jatyr. Búginde 60-tan astam adam eńbek etetin ujymnyń jumysyn uıymdastyrýǵa qatysady.
- Kóbi ormanshyny qolyna balta alyp, orman ishinde júretin adam retinde elestetedi. Oqyp júrgende meniń bul kásip týraly túsinigim, shynymdy aıtsam, shamaly boldy. Jumysqa ornalasqan jyly reıdke shyqtyq. Orman mańynda ot jaqqan malshyny kórip, sol jerde oǵan hattama toltyrdyq. Buǵan deıin men tek quqyq qorǵaýshylardyń ǵana ondaı ókilettigi bar dep oılaıtynmyn.
Sondyqtan qazir stýdenttermen jıi kezdesip, jumysymyzdyń qyr-syryn túsindirýge tyrysamyn. Olar oqý bitirgennen keıin qaıda jumys isteıtinin, qandaı mindetter atqaratynyn aldyn ala bilse deımin, — deıdi Aıdyn Qojantaeva.
Aıdynnyń aıtýynsha, búginde bul kásipke jastar arasynda qyzyǵýshylyq bar.
- Men jergilikti ýnıversıtette oqydym, tobymyzda úsh adam — úsh qyz ǵana boldy. Qazir ár topta 40 adamnan. Qazir jańa jyldan bastap bizge taǵy da ormanshynyń kómekshisin berip jatyr. Taǵy vakansııalar bolady, mysaly «ınjener-lesopatolog» degen, — deıdi Aıdyn Qojantaeva.
Al oosy mekemede ınjener bolyp eńbek etetin Polına Kosoýrova aǵash tuqymdaryn daıyndaý, kóshet ósirý jáne ekpe materıaldardy esepke alý jumystaryn uıymdastyrady.
- Bizde qazir alty ýaqytsha tálimbaq bar. 9,2 ga aýmaqty alyp jatyr. Kóshet egý aýqymy artqandyqtan byltyr Belov ormanshylyǵynda ýaqytsha tálimbaqty taǵy 2 ga ulǵaıttyq.
Ujymda negizinen er adamdar, basynda qalaı bolar eken, qalaı til tabysamyz dep qoryqtym. Biraq, áriptesterim meni jaqsy qarsy aldy, bilmegenimdi aıtyp, úıretti, olardyń qoldaýyn áli kúnge kórip júrmin. Bergen tapsyrmalarymda jaýapkershilikpen atqarady, — deıdi Polına Kosoýrova.
Tálimbaqtarda qaıyń, qaraǵash, qaraǵaı, shyrsha, úıeńki, sheten, emen jáne jıde kóshetteri ósiriledi. Aǵash tuqymdary qolmen egiledi. Tuqymdy orman sharýashylyǵy qyzmetkerleri ózderi jınap, daıyndaıdy. Bir-eki jyl ishinde óskinder kóshetke aınalyp, ormandy qalpyna keltirý jumystaryna paıdalanylady.
- Bul — qaıyń kóshetteri. Byltyr kúzde ektik. Qazirgi ýaqytta standartqa saı, ıaǵnı bólip otyrǵyzýǵa jaramdy. Biraq biz bul kóshetterdi kelesi kóktemge qaldyrdyq.
Daıyndalǵan jerge búgin jıde aǵashynyń tuqymyn egip jatyrmyn. Tálimbaqtarda aǵash tuqymyn qolmen bir-birden egemiz, tehnıka qoldanylmaıdy.
Ekkenimiz bir-eki jylda ósip, kóshet bolady. Ádette ekpe materıaldyń bıiktigi 10 sm-den bastalyp, 60 sm-ge deıin jetedi, — deıdi mekeme ınjeneri.
Mamlıýt orman sharýashylyǵynyń jalpy aýmaǵy 40 myń gektardan asady. Munda ormandy qorǵaý, aǵash qoryn esepke alý, kóshet ósirý jáne tabıǵı resýrstardy molaıtý baǵytynda jumystar júrgiziledi. Mamandar orman órtteriniń aldyn alyp, zańsyz aǵash kesýge qarsy sharalarǵa da qatysady. Osyndaı mindetterdi oryndaýda ár mamannyń óz orny bar.
- Bizdiń oblys boıynsha orman sharýashylyqtarynda basshynyń orynbasary bolyp otyrǵan áıel adam bireý ǵana, ol bizde eńbek etedi.
Ujymymyzda áıel adamdardyń bolǵanynyń ózindik artyqshylyqtary bar. Olar ár iske jaýapkershilikpen qaraıdy. Eńbekqor, olar úshin usaq-túıek degen túsinik joq. Kóshet ósirse de, qujattardy daıyndap, esep berse de óte uqypty atqarady, — deıdi mekeme basshysy Dmıtrıı Remmıh.
Sońǵy jyldary sala qyzmetkerleriniń eńbek jaǵdaıyn jaqsartýǵa jáne materıaldyq-tehnıkalyq bazany jańartýǵa da kóńil bólingen. Dmıtrıı Remmıhtyń aıtýynsha, 2024 jyldan bastap qyzmetkerlerdiń jalaqysy 100% ósken. Buǵan qosa, sońǵy úsh-tórt jylda arnaıy tehnıkalar parki tolyq jańartylǵan. Bıyl mekemege úsh órt sóndirý kóligi men tirkemesi bar tórt traktor berilgen.
Qazan aıynyń úshinshi jeksenbisinde orman sharýashylyǵy qyzmetkerleri kásibı merekesin atap ótedi. Tabıǵat baılyǵyn qorǵap, orman qoryn molaıtýǵa úles qosyp júrgen mamandardyń eńbegi osyndaı merekede ǵana emes, kúndelikti ómirde de mańyzdy.
Buǵan deıin Aqtóbedegi ormanshylardyń bir kúni týraly jazǵan edik.
