SQO-da halyqtyń qartaıý kórsetkishi respýblıkalyq deńgeıden eki ese joǵary
NUR-SULTAN. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda Ádep jónindegi keńes densaýlyq saqtaýdy damytýdyń 2016-2019 jyldarǵa arnalǵan «Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasynyń oryndalý barysyn talqylady, dep habarlaıdy «QazAqparat» HAA tilshisi.
Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Tımýr Sultanǵazıev táýekel kórsetkishterine toqtaldy. Onyń aıtýynsha, jarty jyl ishinde oblysta 3,4 myń ólim tirkelip, kórsetkish 1,8% ósken. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy muny halyqtyń qartaıý deńgeıiniń joǵary bolýymen túsindiredi. Oblysta bul kórsetkish - 55,8, al respýblıka boıynsha ortasha deńgeı - 25.
Alaıda qan aınalym júıesinde derti bar aýrýlardyń ólim-jitim deńgeıi 17,5% tómendedi. T.Sultanǵazıev aldymen kardıologııalyq patologııasy bar naýqastarǵa medıtsınalyq kómek kórsetetin aq halattylardy jáne medıtsınalyq-sanıtarlyq kómek qyzmetkerlerin júıeli oqytý júrgiziletinin aıtty. Búginde kardıotsentr deńgeıinde 52 dáriger jetildirý kýrstarynan ótken. Kardıotsentr kardıologtardy, terapevtterdi jáne jalpy tájirıbelik dárigerlerdi oqytý úshin oblystarǵa baryp, jalpy sany 107 qyzmetkerdi oqytqan.
Jeti aı ishinde qaterli isik aýrýy kóbeıip, ólim-jitim kórsetkishi ósken. Densaýlyq saqtaý departamenti muny qaterli isik aýrýynyń kóbeıýimen jáne ólgender arasynda ókpe obyry dertiniń kóp bolýy jáne ony erte anyqtaý óte qıyn ekenimen túsindirdi.
«Aýrýdyń joǵary deńgeıiniń ǵalamdyq sebebi - bul egde jastaǵy adamdardyń qaterli isik aýrýyna beıimdiligi. Osy jyly qaterli isikterdi erterek anyqtaý úshin oblysta ókpeniń sozylmaly aýrýlary bar adamdardy tómen dozaly ókpe tomografııasyna túsirý jumysy bastaldy. Qaterli isik aýrýyn erte anyqtaý jyl saıyn jetilip keledi. Respýblıkada SQO onkologııalyk aýrýlardyń birinshi jáne ekinshi satylaryn anyqtaýda kóshbasshy. Anyqtalǵan onkologııanyń 60% - erte anyqtaý isiniń júıeli júrgizilgeniniń nátıjesi. Tek 5,7% aldyn-ala anyqtaý múmkin bolmady», - dedi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy.
Týberkýlezben aýyratyn adamdardyń sany 3,6% azaıyp, osy dertten bolatyn ólim-jitim deńgeıi 18% tómendedi.
«Jaraqattanýdan, jazataıym oqıǵalardan jáne ýlanýdan bolatyn ólim-jitim 11% ósti. Sonymen qatar, qylmystyń saldarynan qaza tapqandar 20%, jazataıym oqıǵalardan kóz jumǵan azamattardyń sany 44% azaıdy», - dedi T.Sultanǵazıev.
Óńirde jastar arasyndaǵy sýıtsıd azaıdy. Al orta jastaǵy adamdar arasynda óz-ózine qol jumsaǵandardyń sany ótken jyly 41 bolsa, bıyl - 68.
«Bul psıhıkalyq aýrýdyń aldyn alý úshin keshendi sharalar qodaný qajet. Tek densaýlyq saqtaý jáne bilim basqarmasy bul máseleni sheshpeıdi. Oǵan qoǵamdyq birlestikterdi, oblys ákimdikterin, jergilikti qaýymdastyqtardy jumyldyrý qajet», - dedi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy.
Taǵy bir ózekti másele - náreste ólimi. Alty aıda oblysta bir jasqa tolmaǵan 36 bala qaıtys boldy. Náreste ólimi 4 paıyzǵa tómendedi. T.Sultanǵazıevtiń aıtýynsha, ólimniń 73% negizgi sebep bolatyn – balanyń damýy kezeńde paıda bolatyn jáne áıeldiń densaýlyǵyna baılanysty aýrýlar. Ekinshi orynda týa bitken aýytqýlar, uryq aqaýlary. Úshinshi orynda - tynys joldarynyń aýrýlary. Ótken jylmen salystyrǵanda týa bitken aýytqýlardyń úlesi 24%-dan 19%-ǵa tómendegen.
«Náresteler óliminiń kóp bóligi dene salmaǵy óte tómen balalarda kezdesedi. 60%-dan astamy - salmaǵy 500 gramnan 1,5 kelige deıingi balalar. Bul kúrdeli shala týǵan náresteler, olardyń ókpeleri men júrek-tamyr júıesi damymaǵan. Ótken jyly uryq aqaýlarynan bolatyn ólim deńgeıi joǵary boldy. Munyń sebepteri ýltradybystyq dıagnostıka úshin qajetti qural-jabdyqtardyń jetispeýinen. Bıyl biz 4 klasty ýltradybystyq apparattardy aldyrttyq», - dedi T.Sultanǵazıev.
Bıyl SQO-da ana ólimi tirkelmegen.
