SQO-da energııa óndirýshi kompanııa tarıfti ósirýge ne sebep bolǵanyn túsindirdi
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysyn elektr qýatymen qamtyp otyrǵan monopolıst kompanııa - «SevKazEnergo» AQ elektr energııasy tarıfin ósirýge ne sebep bolǵanyn túsindirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«SevKazEnergo» AQ baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, 2008 jyly ýákiletti memlekettik organmen ınvestıtsııalyq kelisim jasala otyryp, elektr energııasynyń shekti tarıfi boıynsha zań jobasy ázirlendi. 2009 jyldyń 1 mamyrynan bastap Qazaqstandaǵy elektr stansalary «tarıftiń ornyna ınvestıtsııalar» qaǵıdaty boıynsha jumys istep, tarıfter jyl saıyn eń keminde ınflıatsııa deńgeıinde túzetilip otyrdy. Bul sheshim sol sátte salanyń «kúıreýine» jol bermeıtin jalǵyz jáne májbúrli shara boldy.
Nátıjesinde osy aralyqta energetıkalyq kompanııalar salaǵa 1 trln teńge ınvestıtsııa tartyp, qýatyn qosymsha 3 myń MVt-qa arttyrdy. Shekti tarıfti qoldaný elektr energııasy kólemin arttyrýǵa sep bolyp, qondyrǵylardy jańalaýǵa, energııa resýrsqa jumsalatyn shyǵyndy azaıtýǵa, ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartýǵa múmkindik berdi. Qarjy ınstıtýttary da qyzyǵýshylyq tanytyp, qoldaý kórsetti.
Shekti tarıfter Energetıka mınıstrligimen ınvestıtsııalyq mindettemelerge kelisimshart jasaspaı jáne tarıfti 2015 jyldyń deńgeıinde qaldyrý arqyly 2016-2018 jyldarǵa deıin uzartyldy. Alaıda tarıf jyldan jylǵa qymbattaı berdi. Tarıfterdiń ósýin osylaısha jasandy tejeýdiń saldarynan energetıkalyq kompanııalar shyǵynǵa batty.
2020 jyly kómirdiń quny 10%-ǵa qymbattady, mazýt pen janarmaı baǵasy ósip, temirjol tarıfteri de artty. 2019 jyly tarıfter energııa óndirýshi kompanııalardyń tarıfindegi kiris normasyn alyp tastaý arqyly tómendetildi. Stansalarda 2020 jyldyń shildesine deıin tabystylyq normasy bolǵan joq. Osyǵan baılanysty jóndeý jumystaryna, jańǵyrtýǵa, qaıta qalpyna keltirýge ınvestıtsııa kólemi kemidi. Saldarynan elimizdiń birqatar óńirlerinde 2020-2021 jylǵy qysqy jylytý maýsymynda apattar kóbeıdi, keńestik dáýirden qalǵan stansalardyń tozyǵy jetti.
Resmı statıstıka boıynsha, jylý stansalaryndaǵy qondyrǵylardyń 55%-ynyń qoldanysta júrgenine 30 jyldan asqan, ıaǵnı 10 jyldan keıin olar isten shyǵa bastaıdy.
Energetıka salasyna úlken kólemde metall ónimderi qajet. Temir - jóndeý júrgizýge, jańalaýǵa jáne negizgi, qosalqy qondyrǵylardy qalpyna keltirýge paıdalanylady. 2020 jyly metalprokat quny 3 ret ósken, bul materıaldyń 10%-ǵa qymbattaýyna ákeldi.
Osy máselelerdi saralaı kele, energııa óndirýshi kompanııalar shekti tarıfti ósirýge ótinim berdi. Tarıf 2021 jyldyń 1 sáýirinen ózgermek. Orta eseppen tarıf 20%-ǵa óspek. Al tutynýshy úshin tarıf 6-7 % shamasynda qymbattaıdy.
Mamandardyń aıtýynsha, tarıfti ósirý qordalanǵan kóptegen máseleni sheshýge kómektespek. Óndirýshi qýatty tıisti daıyndyqta ustamaǵan jaǵdaıda elektr qýatyna tapshylyq týyp, ony kórshi Reseıden kVt-saǵatyn 25 teńgege satyp alýǵa týra keledi.
