SQO-da antırabııalyq kómekke júgingen ár ekinshi adamdy ıt qapqan
PETROPAVL. KAZINFORM – Soltústik Qazaqstan oblysynda byltyr qutyrmaǵa qarsy em alǵandardyń sany 2024 jylmen salystyrǵanda 15%-ǵa artqan.
SQO sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Arman Kúshbasovtyń aıtýynsha, byltyr óńirde janýarlar tyrnap, qapqan 1 681 adam antırabııalyq kómekke júgindi. Al 2024 jyly 1 421 turǵyn qutyrmaǵa qarsy vaktsına alǵan. Sondaı-aq antırabııalyq kómek alǵandardyń 1 041-i nemese 62%-y ıtterden zardap shekken. 520 adamdy mysyqtar, 128 adamdy tyshqan-egeýquıryq, tıinder tistep, tyrnaǵan.
– Kóshede ıesiz júrgen ıtterdiń sany azaıar emes. Saldarynan turǵyndar osy ıtterden kóp zardap shegedi. Máselen Petropavlda mundaı jaǵdaı 18%-ǵa ósip, 59 derek tirkeldi. Aqjar aýdanynda 11 adamdy, Shal aqyn aýdanynda – 27, Jambyl aýdanynda – 9, Tımırıazev aýdanynda – 12, Esil aýdanynda – 19, Mamlıýt aýdanynda – 10, Qyzyljar aýdanynda – 20, Ýálıhanov aýdanynda 12 adamdy ıt qapty, - deıdi Arman Kúshbasov.
Mamannyń aıtýynsha, byltyr elimizde qutyrma aýrýyn juqtyrýdyń eki deregi tirkeldi. Olardyń ekeýinde de adamdarǵa indet úı janýarlarynan juqqan. Birinshi jaǵdaıda mysyq tistep alǵan, biraq turǵyn mán bermeı júre bergen.
Al bir aıdan keıin qutyrma aýrýynyń belgileri biline bastaǵan. Bul – emdelmeıtin aýrý, zardap shegýshi kóz jumdy. Ekinshisinde ıt ıesin qaýyp alǵan. Er adam ony óltirgenimen, ózi dárigerge barmaǵan. Saldarynan ol da qutyrmadan qaıtys boldy.
– Jalpy, ıtti bos jiberýge tyıym salynǵan. Ony baılap nemese arnaıy orynda ustaý kerek. Qarǵybaýmen, tumyldyryq kıgizip qana serýendetýge bolady. Olardyń jabaıy janýarlarmen baılanysyna jol bermeý qajet. Sondaı-aq barlyq ıtterge qutyrmaǵa qarsy vaktsına saldyrǵan jón. Bul indet adamǵa, aýyrǵan janýarlardyń tisteýi, tyrnaýy jáne silekeıi arqyly juǵady. Aýrý júıke júıesin zaqymdaıdy. Tynys alý paralıchi ustap, júrek qyzmeti báseńdeıdi. Adam esin bilip jatyp, qatty qınalyp qaıtys bolady, - deıdi Arman Kúshbasov.
Inkýbatsııalyq kezeń birneshe kúnnen úsh aıǵa deıin, sırek jaǵdaıda 1 jyldan artyq ýaqytqa sozylady. Sondyqtan úı janýarlarynan nemese jabaıy haıýandardan zardap shekken jaǵdaıda tistegen jerdi 10-15 mınýt boıy sabyndap jýyp tazartyp, jarany ıod nemese spırtpen óńdep, mindetti túrde tez arada dárigerge qaralǵan jón.
SQO-da byltyr janýarlardan zardap shekken 1,5 myń adam qutyrmaǵa qarsy ekpe alǵanyn jazǵan edik.