Shyńǵyshannyń urpaqtaryna qaldyrǵan ósıetiniń qupııasy sheshildi
ASTANA. QazAqparat - Ǵalymdar A.V. Anohın atyndaǵy Altaı Respýblıkasy Ulttyq Murajaıynda saqtalǵan Shyńǵyshannyń qoljazbasynyń qupııasyn sheshti, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Aqyl kilti» qoljazbasy XIII-XIV ǵasyrlardaǵy kóne mońǵol tilinde jazylǵan. Bul ǵylymǵa belgili eń ejelgi mońǵol qoljazbalarynyń biri, - dep jazdy «Komsomolskaıa pravda».
Taýly altaı murajaıy qyzmetkerleriniń habarlaýynsha, qoljazba sýtra úzindilerin qamtıdy. Kóp paraǵy joǵalyp qalǵan. Ǵalymdardyń pikirinshe, qoljazbany hat jazýǵa jattyǵý úshin paıdalanǵan bolýy múmkin. Paraqshalarda ejelgi mońǵol álipbıi men jazý úlgisi bar.
Mátindi úsh adam jazǵanǵa uqsaıdy. Mysaly, olardyń biriniń jazýy ádemi. Ǵalymdar bul muǵalimniń ne jazýǵa mashyqtanǵan adamnyń jazýy ekenin aıtady. Qalǵan eki jazý jańa jazyp úırengender sııaqty. Mátindi bambýk taıaqshalarymen jáne qylqalammen jazǵan. Joǵarydan tómen qaraı jazylǵan klassıkalyq mońǵol haty, joldar ońnan solǵa qaraı ornalasqan.
Shyńǵyshannyń joldaýyn RǴA SB fılologııa ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri Irına Nevskaıanyń basshylyǵymen ǵylymı dıssertatsııa qorǵaý aıasynda germanııalyq ýnıversıtettiń stýdenti Herlen Bold sheshti.
Sýtra balalardy tárbıeleý kezinde tapsyrma, ósıet túrinde aýyzsha taratylǵan bolýy múmkin. Bastapqyda ony Shyńǵyshannyń ózi aıtqan. Aýyzdan-aýyzǵa tarap, qolbasshynyń joldaýy qatty ózgeriske ushyraǵan.
Jazbada Shyńǵyshannyń keıingi urpaqqa keńesteri jazylǵan, onda «senimsizdik týdyrǵan adamǵa syryńdy ashýdyń qajeti joq» delingen.
Sondaı-aq Shyńǵyshan keńesterinde «áıelderdiń sózine asa senbeýge» úndegen. «Qul arqyly ulyńa buıryq berme», «jaýyz nemese ishi tar adammen keńespe», «kópshilik adam maquldaǵandy teriske shyǵarma» degen úzindiler bar.
