Shveıtsarııada sý astynan IV ǵasyrdaǵy rım kópiriniń qaldyqtary tabyldy
ASTANA. KAZINFORM – Aare ózeniniń Zolotýrn mańyndaǵy bóliginde arheolog-súńgýirler bizdiń zamanymyzdyń IV ǵasyryna jatatyn aǵash kópirdiń qadalaryn tapty, dep habarlaıdy Zolotýrn óńiriniń resmı saıty.
Bul jańalyq ejelgi Salodýrým qonysy mańynda ózen ótkeli bolǵanyn rastaıtyn alǵashqy materıaldyq dálel boldy. Rım dáýirinde qazirgi Zolotýrn qalasy osylaı atalǵan.
Sý astyndaǵy zertteýler ótken jyldyń kókteminen beri Aare ózeni arqyly ótetin jańa temirjol ótkeliniń qurylysyna daıyndyq aıasynda júrgizilip keledi. Kantondyq arheologııa qyzmetiniń tapsyrmasymen jumys istegen súńgýirler Vengı kópirinen joǵaryraq aǵys boıynan birneshe aǵash qadany anyqtady.
Ózenniń ońtústik jaǵalaýynan shamamen on metr jerde uzyndyǵy eki metrge jýyq qadalar qatary saqtalǵan. Zertteýshilerdiń pikirinshe, olar kópir tirekteriniń bir bóligi bolǵan.
Aǵash úlgileri zerthanalyq saraptamaǵa jiberildi. Datalaý nátıjeleri qadalardyń bizdiń zamanymyzdyń IV ǵasyryna tıesili ekenin kórsetti. Sol kezeńde I–III ǵasyrlarda bolǵan rımdik qonys bekinisti áskerı pýnkt – kastrýmǵa aınaldyrylǵan.
Kópir Italııany Úlken Sen-Bernar asýy arqyly Reınmen baılanystyratyn ejelgi joldyń bir bóligi bolǵan. Ótkel orny kezdeısoq tańdalmaǵan. Dál osy jerde ıreleńdep aǵatyn Aare ózeni tar arnaǵa aınalady, bul ony ótkel salýǵa qolaıly núktege aınaldyrǵan. Salodýrým ataýynyń ózi kelt tilindegi «ózen shatqaly» nemese «tolqyn qaqpasy» degen maǵynany bildiretin toponımnen shyqqan.
Ǵalymdardyń aıtýynsha, shamamen 1700 jyl boıy aǵash qurylymdardyń saqtalýy óte sırek kezdesetin jaǵdaı. 1969 jyly ózen arnasyn tereńdetý jumystary kezinde qadalar Vengı kópiriniń qorǵaýynda qalyp, búlinbeı saqtalǵan.
Jańa temirjol ótkeliniń qurylysy bul nysandarǵa áser etpeıdi. Aǵash qurylymdar sý astynda qala beredi, óıtkeni dál osy orta olardy buzylýdan eń jaqsy qorǵaıdy.
Aldaǵy súńgý jumystary barysynda mamandar ejelgi kópirdiń basqa da qadalaryn izdeýdi jalǵastyrady.
Aıta keteıik, buǵan deıin taılandta ǵalymdar salmaǵy 30 tonna bolatyn alyp dınozavrdyń súıegin tapqanyn jazdyq.
