Shirkeı men shybyn maýsymy: úı men adamdy qalaı qorǵaýǵa bolady
ASTANA. KAZINFORM - Jyly mezgildiń bastalýymen turǵyn úılerde shybyn, shirkeı jáne basqa da ushatyn jándikter jıi paıda bola bastaıdy. Bir qaraǵanda olar tek turmystyq qolaısyzdyq týdyratyn sııaqty kóringenimen, olardyń jappaı kóbeıýi jaı ǵana jaısyzdyq emes, sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq qaýiptermen de baılanysty.
Jándikterdiń belsendiligi aýa temperatýrasy kóterilgende, ylǵaldylyq artqanda, taǵam qaldyqtary, ashyq turǵan azyq-túlik, qoqys jáne úı ishindegi ylǵaldy aımaqtar bolǵan jaǵdaıda kúsheıedi. Shybyndardy taǵam qaldyqtary, organıkalyq qaldyqtar men jaǵymsyz ıister tartsa, shirkeıler kóbine jemis-jıdek, bólme ósimdikteri, ylǵaldy topyraq, rakovına jáne ylǵal kóp jınalatyn oryndar mańynda paıda bolady.
Shybyndardyń ınfektsııalyq jáne parazıttik aýrý qozdyrǵyshtaryn mehanıkalyq jolmen tasymaldaý qabileti erekshe qaýip týdyrady. Qaldyqtarmen, lastanǵan bettermen, nájis massalarymen, shirigen organıkalyq zattarmen jáne taǵam qaldyqtarymen janasqannan keıin jándikter mıkroorganızmderdi azyq-túlikke, ydys-aıaqqa, as úı betterine jáne turmystyq zattarǵa tasymaldaýy múmkin.
Lastanǵan taǵamdar men turmystyq better arqyly dızenterııa, salmonellez, ish súzegi, paratıfter sııaqty ishek ınfektsııalarynyń, sondaı-aq basqa da bakterııalyq jáne vırýstyq aýrýlardyń qozdyrǵyshtary taralýy yqtımal. Sonymen qatar, shybyndar gelmınt jumyrtqalary men qarapaıymdylardyń tsıstalaryn tasymaldaýy múmkin, bul jeke gıgıena jáne taǵam ónimderin sanıtarııalyq óńdeý qaǵıdalary saqtalmaǵan jaǵdaıda parazıttik aýrýlardyń qaýpin arttyrady.
Shybyndardyń keıbir túrleri, sonyń ishinde qan soratyn túrleri, qaýipti ınfektsııalardyń taralý qaýpimen baılanysty bolýy jáne shaqqanda aýyrtatyn bolýy múmkin. Shirkeıler men keıbir shybyn túrleriniń shaǵýy qyshyný, qyzarý, aıqyn isiný jáne toksıko-allergııalyq reaktsııalarǵa ákelýi yqtımal. Bul ásirese balalar, terisi sezimtal adamdar jáne allergııaǵa beıim jandar úshin mańyzdy.
Úı ishinde jándikterdiń kóp bolýy turmystyq jaılylyqty tómendetip qana qoımaı, azyq-túlikti saqtaý kezinde qosymsha qaýipter týǵyzady. Ásirese olardyń daıyn taǵammen, balalar taǵamymen, ashyq turǵan sýmen, as úı ydystarymen jáne taǵam daıyndalatyn bettermen janasýyna jol bermeý mańyzdy.
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Іs basqarmasy Medıtsınalyq ortalyǵynyń Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq saraptama ortalyǵy, dezınsektsııa, deratızatsııa jáne dezınfektsııa bóliminiń basshysy Olesıa Vladımırovna Negrııdiń aıtýynsha, úı men otbasyny qorǵaý úshin keshendi tásil qoldaný qajet. Eń aldymen, jándikterdiń úıge kirý joldaryn shekteý kerek: terezelerge moskıt torlaryn ornatý, qorǵanysh perdelerin paıdalaný, sańylaýlar men basqa da yqtımal kirý joldaryn ýaqytyly jabý qajet.
Sonymen qatar, tazalyqty saqtaý mańyzdy: qoqysty turaqty túrde shyǵarý, azyq-túlikti ashyq qaldyrmaý, as úı betterin jýý, taǵam qaldyqtaryn jınaý, rakovına, sý aǵatyn oryndar men ylǵaldy aımaqtardyń jaǵdaıyn baqylaý qajet.
Maman jemisterge, kókónisterge jáne bólme ósimdikterine erekshe nazar aýdarýdy usynady, sebebi usaq shirkeıler kóbine dál osy oryndarda paıda bolady. Jemisterdi jabyq konteınerlerde nemese tońazytqyshta saqtaǵan jón, al bólme ósimdikteriniń topyraǵyn shamadan tys ylǵaldandyrmaý qajet.
Profılaktıka jándiktermen kúrestiń eń tıimdi tásili bolyp qala beredi. Jyly maýsymda olardyń paıda bolýyn tolyqtaı boldyrmaý qıyn, alaıda turaqty tazalyq saqtaý, azyq-túlikti durys saqtaý, qoqysty ýaqytyly shyǵarý jáne terezelerdi qorǵaý olardyń sanyn edáýir azaıtyp, úıdegi sanıtarııalyq qaýipsizdikti saqtaýǵa múmkindik beredi.
Qarapaıym profılaktıkalyq sharalardy saqtaý azyq-túlikti lastanýdan qorǵaýǵa, ishek jáne parazıttik ınfektsııalardyń taralý qaýpin tómendetýge jáne jaz mezgilinde búkil otbasy úshin qaýipsiz ári jaıly jaǵdaı jasaýǵa kómektesedi.
Osyǵan deıin ǵalym Pavlodardyń keıbir aýyldarynda shybyn-shirkeıdiń ne sebepti qaptap ketkenin túsindirgen bolatyn.
