Shopandar saryshunaq aıazda asaý túıelerdi úıretti - sheteldegi qazaq baspasózi
Kazinform HAA sheteldegi qazaq tilinde taraıtyn aqparat kózderine aptalyq sholýyn usynady.
Adam pishindi robottar bir jylda neni meńgerdi – CNR
Sońǵy bir jyl ishinde adam pishindi robottar tańǵalarlyq deńgeıde damydy. 2025 jyly «tulǵalyq zerdelý» bolashaǵy zor kásip retinde tanylyp, Qytaıdyń «15-shi besjyldyq» strategııalyq damý josparyna engizildi, dep habarlaıdy Qytaıdyń «Ortalyq halyq radıosy».
Atalǵan BAQ-tyń keltirgen málimetke súıensek, qarapaıym tilmen aıtqanda, tulǵalyq zerdeleý – jasandy zerdeniń tek oılaýmen shektelmeı, tutas dene júıesi arqyly áreket ete alýy. ıAǵnı robot qorshaǵan ortany sezinip, úırenip, sol bilimin naqty is-qımylda qoldanady.
Atap aıtqanda, 2025 jyly adam pishindi robottar kóktem merekesine arnalǵan sahnalyq qoıylymdarda óner kórsetti, marafon jarystaryna qatysty, mektepter men zaýyttarda tájirıbelik qoldanysqa endi. Olar qozǵalysty, tepe-teńdikti, adammen ózara árekettesýdi birtindep meńgerip keledi.
Soǵan sáıkes, Hanchjoýdan Shenchjenge, Shanhaıdan Beıjińge deıin robot jasaý jáne robototehnıkamen aınalysatyn ǵylymı-zertteý ortalyqtary men úıirmeler qarqyndy damyp, jańa tehnologııalyq baǵyttardyń negizin qalap otyr.
Sondaı-aq osy aptada «CNR» basylymynda «2025 jyly Qorǵas halyqaralyq shekaralyq yntymaqtastyq ortalyǵy arqyly shekaradan kirip-shyǵýshylar sany 9 mıllıon 991 myń adamǵa jetti» degen taqyryptaǵy aqparat jaryq kórdi.
Qytaılyq basylymnyń dereginshe, Qorǵas halyqaralyq shekaralyq yntymaqtastyq ortalyǵy kedeniniń 7 qańtardaǵy málimetine sáıkes, 2025 jyly atalǵan ortalyq arqyly ótken jolaýshylardyń jalpy sany 9 mıllıon 991 myń adamdy qurady. Al shekara arqyly ótkizilgen taýar men júk kólemi 5 mıllıon 238 myń danaǵa jetken.
Bul kórsetkishter ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda, jolaýshylar sany boıynsha 33,3 paıyzǵa, al taýar men júk kólemi 55,1 paıyzǵa artqan. Osylaısha, adam sany men júk aınalymy boıynsha Qorǵas halyqaralyq shekaralyq yntymaqtastyq ortalyǵy tarıhyndaǵy eń joǵary deńgeı tirkeldi.
2025 jyly Ózbekstan óz ónimderin 131 elge eksporttady – ÓzA
2025 jyly Ózbekstannyń eksport kólemi 33,4 mlrd AQSh dollaryna jetip, ótken jylmen salystyrǵanda 23 paıyzǵa artty. Al 2026 jylǵa arnalǵan eksporttyq boljam 40 mlrd dollardy quraıdy, bul kórsetkish 55 paıyzdyq ósimge teń, dep jazady «ÓzA».
Habarlamada aıtylǵandaı, ınvestıtsııalar, ónerkásip jáne saýda mınıstrliginiń málimetinshe, Ózbekstan eksportynyń geografııasy 131 memleketti qamtydy.
Eksport kóleminiń artýy, eń aldymen, jańa baǵyttardyń esebinen qamtamasyz etildi. Atap aıtqanda, IT-qyzmetter (940 mln dollar), týrızm (5 mlrd dollar), sondaı-aq azyq-túlik ónimderi men qurylys materıaldary (árqaısysy 1,1 mlrd dollar) eksporttyń negizgi draıverlerine aınaldy.
«Bul baǵyttar eksport qurylymynyń turaqty keńeıýi men ártaraptandyrylýyn qamtamasyz etip keledi», – delingen mınıstrlik habarlamasynda.
Irannyń ońtústik-batysynan jartas sýretteri tabyldy - Eurasia Today
Eurasia Today aqparat agenttiginiń habarlaýynsha, Iran taýlarynda antıkalyq Elımeıa (Elımaıda) memleketi ómir súrgen kezeńde qashalǵan jartas sýretteri tabyldy.
Keltirilgen derekterge súıensek, Elımeıa memleketi bizdiń zamanymyzǵa deıingi II ǵasyrdan bastap, bizdiń zamanymyzdyń III ǵasyryna deıin qazirgi Irannyń ońtústik-batysynda ornalasty.
Bul aımaqty sadaq atýǵa sheber, jaýjúrek elımeılikter mekendedi. Tabylǵan jartas sýretteri ǵalymdarǵa osy halyqtyń dinı jáne ǵuryptyq júıesin túsinýge kómektesýi múmkin.
Ejelgi sýretshi tasqa ólshemi 70-ten 81 santımetrge deıingi trapetsııa tárizdi jaqtaýdy oıyp, onyń ishinde úsh fıgýrany beınelegen. Olardyń biri — oń qolyna úlken dóńgelek zatty, múmkin soıyl kóterip turǵan iri deneli adam. Ol sol qolymen ortada turǵan fıgýranyń – úsh basy bar jylan tárizdi tirshilik ıesiniń tamaǵyn qysyp tur. Úshinshi fıgýra dinı qyzmetkerge uqsaıdy.
Mamandardyń aıtýy boıynsha, elımeılik jartas sýretteriniń ǵylymı qundylyǵy óte joǵary.
Shopandar saryshunaq aıazda asaý túıelerdi jýasytty - Halyq gazeti
2026 jyly 8 qańtar kúni Іshki Mońǵol avtonomııalyq ólkesi Sılıngol óńirine qarasty Ýchjýmýsın eldimekeninde qys maýsymyndaǵy dástúrli túıe mádenıeti is-sharasyn ótkizdi, dep jazady Halyq gazeti.
Atalǵan basylymnyń málimetinshe, ol kúni Ýchjýmýsın óńirindegi temperatýra -30℃-den tómen túsip, aıaz turdy. 10 shaqty toptan turatyn shopandar saqyldaǵan saryshunaq aıazda túıe jýasytý ónerin kórsetti.
- Túıeni qolǵa úıretý – bap pen daǵdyny talap etetin mańyzdy óner ǵana emes, sonymen qatar dala mádenıetiniń danalyǵyn boıyna jıǵan qundylyq, dep túıindeıdi qytaılyq BAQ.
Sonymen qatar osy aptada «Halyq gazeti» basylymynda «Qytaı men Ortalyq Azııa shóleıttenýdiń aldyn alý jáne baqylaý salasyndaǵy yntymaqtastyqty tereńdetýde» degen aqparat jaryq kórdi.
Qytaılyq BAQ-tyń málimetinshe, Qytaı men Ortalyq Azııa elderi arasyndaǵy ekologııalyq yntymaqtastyqty tereńdetý jáne shóleıttenýdiń aldyn alý, baqylaý jónindegi Qytaı – Ortalyq Azııa yntymaqtastyq ortalyǵynyń joǵary deńgeıdegi jumysyna járdemdesý maqsatynda Ortalyq delegatsııasy óz jumysyn bastaǵan.
Delegatsııa jaqynda Ózbekstan, Qazaqstan, Tájikstan jáne Qyrǵyzstanǵa baryp, shóleıttenýge qarsy kúres boıynsha pikir almasý jáne zertteýler júrgizip, oń jetistikterge qol jetkizdi.
Keltirilgen derekterge súıensek, delegatsııa tórt eldiń ekologııalyq ortasy, aýyl sharýashylyǵy, orman sharýashylyǵy jáne basqa vedomstvolarynyń basshylarymen joǵary deńgeıde dıalog júrgizip, Qytaıdyń ekologııalyq órkenıet qurylysynyń tujyrymdamasymen jáne tájirıbesimen bólisken. Ásirese, Nınsıanyń qumdy baqylaý jáne ekologııa salasyndaǵy tájirıbesine basa nazar aýdaryldy. Taraptar shóleıttenýdiń aldyn alý jáne baqylaý, orman órtinen saqtaný jáne tuzdy-siltili jerlerdi basqarý sııaqty máseleler boıynsha jan-jaqty keńester ótkizip, yntymaqtastyq týraly aldyn ala konsensýsqa qol jetkizdi.
Sapar barysynda delegatsııa Ózbekstannyń tuzdy ósimdikter baǵy, Qazaqstannyń Astanalyq ekologııalyq tosqaýyl beldeýi, Qyrǵyzstannyń orman ósirý aımaǵy sııaqty jobalar boıynsha jergilikti jerlerde zertteýler júrgizgen.
Aryqtatatyn ınektsııalar ólimge ákelýi múmkin – TRT
«Instagram», «TikTok» jáne basqa barlyq jerde osy ınektsııalarǵa qatysty vıdeo, pikir, usynystardy kóremiz. «Tez aryqta!», «Ǵajaıyp sheshim!», «Bar bolǵany bir ıne!».
Al shyndyǵynda bul ne? Bul ınektsııalar rasymen ǵajaıyp pa, álde ishinde jasyryn qaýip bar ma?
«TRT» basylymy osy aptada bul suraqqa jaýap izdep, Ankara oqytý jáne zertteý aýrýhanasynyń endokrınologııa jáne zat almasý aýrýlary jónindegi mamany, professor Mustafa Altaıdyń túsindirmelerin alyp, birneshe taqyryp boıynsha toqtalǵan. Atap aıtqanda «aryqtatatyn ınektsııa degen ne?», «bul ınektsııany kimder qoldana alady?», «janama áserlerge toqtalaıyq» jáne «jalǵan dáriler ólimge aparady» degen taqyryptardy taldaǵan.
Sondaı-aq osy aptada TRT basylymynda «Kórinbeıtin qaýip: Temekiniń qorshaǵan ortaǵa áseri» atty shaǵyn maqala jaryq kórdi.
Atalǵan BAQ-tyń dereginshe, álem boıynsha jyl saıyn tabıǵatqa tastalatyn mıllıardtaǵan temeki qaldyǵy zııansyz qoqys sııaqty kóringenimen, shyn máninde eń qaýipti plastık qaldyqtarynyń biri. Fıltrlerinde qoldanylatyn hımııalyq zattar topyraqty jáne sý kózderin lastap, ekojúıege uzaq jylǵa sozylatyn zalal keltiredi.
Eń oılantatyny kóp adam bilmeýi múmkin, biraq bul qaldyqtar tabıǵatta ondaǵan jyl boıy ydyramaıdy.
«TRT»-nyń málimetinshe, másele tek qaldyqtarmen shektelmeıdi. Temeki tútininiń gazdary ashyq ne jabyq keńistikke qaramaı aýany lastap, qalanyń taza aýasyn azaıtady.
Ásirese halyq tyǵyz shoǵyrlanǵan aımaqtarda anyq baıqalatyn bul lastaný búkil ekojúıeniń tynysyn taryltady. Qysqasy, temeki – tek densaýlyq máselesi emes. Temeki – aýadan sýǵa, topyraqtan tiri organızmderge deıin san túrli qyrdan jerdiń bolashaǵyna qaýip tóndiretin ekologııalyq daǵdarys.
Bul kórinbeıtin qaýip týraly Stambýl Tehnıkalyq Ýnıversıtetinen dotsent doktor Bórte Kóse Mýtlý aıtyp bergen.
Sonymen qatar túrkııalyq basylym temeki – tek densaýlyq máselesi ǵana emes, óte mańyzdy ekologııalyq másele ekendigin aıta kelip, temekiniń qorshaǵan ortaǵa qalaı zııan keltiretinine keńinen toqtalǵan.