ShOPAN ATA QORYMY
Shopan ata qorymy - tarıhı-etnografııalyq mádenı eskertkish. HІІ-HH ǵasyrlardaǵy Batys Qazaqstan jerindegi kóne sáýlet ónerine jatady.
Qazirgi Mańǵystaý oblysyndaǵy Senek aýylynyń soltústik-shyǵysynan 25 shaqyrym jerde ornalasqan. Qorym, ańyz boıynsha Qoja Ahmet ıAssaýıdiń shákirti Shopan ata saldyrǵan meshiti tóńiregine jaıǵasqan.
Shopan ata qorymy jergilikti halyqtyń ertedegi salt-dástúrin, jerleý rásimin tanytatyn dinı sáýletti qurylys túrinde salynǵan. Ol alyp jatqan jer kólemi men eskertkishteriniń sany jaǵynan (2 myńnan astam) Oral-Kaspıı óńirindegi eń iri qorymnyń biri, ári qazaq jáne túrikmen qorymy dep naqty mejelenip, ekige bólingen. Onyń dál ortasyndaǵy ák tastan qashalyp jasalǵan meshit birneshe bólmeden turady. Meshit aýlasynda «qasıetti» tut aǵashy ósken jáne jýynyp shaıynatyn tas sýat bar. Qorymnyń soltústik-shyǵysynda qujyralar, mıhrabtar men namaz oqyp, demalatyn negizgi jaılar, al shyǵys bóliginde kóptegen saǵanatam, kúmbezdi kesene, qulpytas, qoıtas pen sandyqtastar ornalasqan. Mundaǵy eskertkishter sáýletti jáne áshekeı-órnektik sheshimi jaǵynan san túrli: olar áktas, qumtastan qashalyp jasalǵan. Іri qurylystardyń ishinde erekshe kózge túsetini - saǵana tamdar. Olardyń kire berisi keseneler sekildi ońtústikke qaraıdy.
Shopan ata qorymyn 1952 jyly M.Meńdiqulov basqarǵan arhıtektýralyq ekspedıtsııasy, 1977-1978 jyldary Qazaq KSR-i Mádenıet mınıstrliginiń ekspedıtsııasy jáne 1982 jyly Respýblıkalyq eskertkishterdi qorǵaý qoǵamynyń ekspedtsııalary zerttegen.
Derek kózi:
Qazaqstan ulttyq entsıklopedııasy, 9 tom.
