Sholpan-Atada Eýrazııalyq úkimetaralyq keńestiń otyrysy ótti: alty qujatqa qol qoıyldy
ASTANA. KAZINFORM – Sholpan-Ata qalasynda ótken Eýrazııalyq úkimetaralyq keńes otyrysy aıasynda Qyrǵyz Respýblıkasynyń Prezıdenti Sadyr Japarov EÚAK-ke múshe memleketter delegatsııalarynyń basshylarymen ujymdyq kezdesý ótkizdi. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Qazaqstan Premer-mınıstri Oljas Bektenov Qyrǵyz Respýblıkasynyń Prezıdenti Sadyr Japarovqa Qazaqstan Respýblıkasynyń Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń jyly yqylasy men izgi tilekterin jetkizdi. Kezedsý barysynda eki eldiń kóshbasshylary arasyndaǵy senimge qurylǵan saıası dıalog pen ózara túsinistikke negizdelgen odaqtastyq qatynastardy odan ári nyǵaıtýǵa yqpal etip otyrǵany atap ótildi. Keıingi 5 jylda qazaq-qyrǵyz taýar aınalymy 2 ese artyp, $2,2 mlrd boldy.
EÚAK-tiń keńeıtilgen quramdaǵy otyrysynda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń ishki naryǵyn odan ári damytý, salalyq ıntegratsııany tereńdetý, tsıfrlyq ózara is-qımyldy keńeıtý, qarjy-ekonomıkalyq tetikterdi jetildirý jáne Odaqqa múshe memleketterdiń birlesken jumysyn úılestirý máseleleri qaraldy. Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń kún tártibindegi máseleler boıynsha baıandamalary tyńdaldy. Atap aıtqanda, júk temirjol tasymaldary men kólik dálizderin tsıfrlandyrý, elektrondyq saýda, klımat salasyndaǵy yntymaqtastyq jáne ózge de baǵyttar talqylandy.
Qazaqstan Premer-mınıstri Prezıdenttiń basshylyǵymen barlyq memleketpen ashyqtyq pen syndarly áriptestikke negizdelgen Ádiletti ári Ozyq Qazaqstandy damytý baǵyty dáıekti túrde juzege asyrylyp jatqanyn atap ótti. Elimizdiń jańa Konstıtýtsııasynda kózdelgen aýqymdy ınstıtýtsıonaldyq reformalar ınvestorlardyń senimin nyǵaıtý, ekonomıkany jańǵyrtý jáne halyqaralyq ózara is-qımyldy keńeıtý úshin qolaıly jaǵdaı qalyptastyrady.
Oljas Bektenov qazirgi syrtqy syn-qaterler jaǵdaıynda ekonomıkalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýdyń mańyzy arta túskenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, 2025 jyly EAEO elderi ishindegi taýar aınalymy $95 mlrd-ty qurady. Bıyl bul kórsetkish 7,3%-ǵa ósip, $102 mlrd-qa deıin jetedi dep josparlanǵan.
EÚAK qyzmetiniń basym baǵyttary qataryna tsıfrlyq saýda tetikterin damytý, EAEO-nyń ıntegratsııalanǵan aqparattyq júıesi aıasynda jasandy ıntellekt tehnologııalaryn engizý, tamaq ónimderiniń múshe memleketterge qoljetimdiligin qamtamasyz etetin tetikterdi jetildirý jatady.
Tamaq ónerkásibi salasynda Qazaqstannyń eksporttyq áleýeti artyp kele jatqany atap ótildi. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha mal jáne ósimdik tektes ónimderdi, sondaı-aq daıyn azyq-túlik taýarlaryn jetkizý kólemi shamamen $7 mlrd-ty qurady.
Sonymen qatar bıznes ókilderiniń seriktes memleketter naryǵyna qus eti men sút ónimderin jetkizý barysynda týyndaıtyn kedergilerge qatysty ótinishterin eskere otyryp, qazaqstandyq tarap EAEO mindettemeleriniń saqtalýyn qamtamasyz etý maqsatynda tamaq ónimderiniń Odaqqa múshe elder naryǵyna qol jetkizý jaǵdaıyna júıeli túrde keshendi monıtorıng júrgizýdiń oryndy ekenin atap ótti. Týyndaǵan máselelerdi retteýge dáıekti ári obektıvti kózqaras, saýdadaǵy kedergilerdi joıý jónindegi sharalardy ýaqtyly qabyldaý ózara saýdanyń damýyna eleýli serpin beredi.
Budan basqa, ulttyq ekonomıkalardyń ornyqty damý maqsattaryna qol jetkizýdegi tsıfrlandyrýdyń mańyzdylyǵy atap ótildi. Bıyl mamyr aıynda Astanada múshe memleketterdiń basshylary osy saladaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa jáne ozyq tájirıbelermen almasýǵa baǵyttalǵan EAEO sheńberinde jasandy ıntellektini jaýapkershilikpen damytý týraly birlesken málimdemege qol qoıǵan bolatyn. Qazaqstanda tsıfrlyq transformatsııa el damýynyń strategııalyq basymdyqtarynyń biri retinde aıqyndalǵan.
– Qazaqstan Prezıdenti 2026 jyldy resmı túrde Tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly dep jarııalady. Digital Qazaqstan jalpyulttyq strategııasynyń asa mańyzdy baǵyttarynyń qatarynda Ekibastuz qalasyndaǵy «DÓO alqabyn» qurý jobasy bar. Joba halyqaralyq deńgeıdegi tsıfrlyq ınfraqurylymdy qalyptastyrýǵa jáne Qazaqstannyń Eýrazııadaǵy tsıfrlyq habtardyń biri retindegi ornyn nyǵaıtýǵa múmkindik beredi. 125 MVt bolatyn alǵashqy esepteý qýatyn iske qosý kelesi jyldyń maýsym aıyna josparlanǵan. Barlyq múddeli taraptardy, onyń ishinde isker toptar men tehnologııalyq kompanııalardyń ókilderin osy bastamany júzege asyrýǵa belsendi túrde qatysýǵa shaqyramyz, - dep atap ótti Oljas Bektenov.
Qazaqstan tsıfrlyq ekonomıka men jasandy ıntellekt salasynda tájirıbe almasýǵa jáne ózara tıimdi yntymaqtastyqty damytýǵa árdaıym ashyq.
Otyrys barysynda, sondaı-aq Belarýs Respýblıkasy men Armenııa Respýblıkasynyń premer-mınıstrleri, Qyrǵyz Respýblıkasy Mınıstrler kabınetiniń tóraǵasy – Prezıdent Ákimshiliginiń basshysy, Reseı Federatsııasy Úkimetiniń tóraǵasy, EAEO janyndaǵy baqylaýshy memleketter tarapynan Ózbekstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri, Iran Islam Respýblıkasy men Kýba Respýblıkasynyń ókilderi, sondaı-aq sondaı-aq Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa alqasynyń tóraǵasy sóz sóıledi.
EÚAK otyrysynyń qorytyndysy boıynsha alty qujatqa qol qoıyldy. Olardyń ishinde EAEO-daǵy taýarlardyń elektrondyq saýdasy týraly kelisim bar, ony júzege asyrý elektrondyq kommertsııany qarqyndy damytýǵa, bıznes úshin múmkindikterdi keńeıtýge jáne qatysýshylardyń áriptester naryǵyna qol jetkizýde anaǵurlym qolaıly jaǵdaılar qalyptastyrýǵa yqpal etetin bolady. Budan basqa, Odaqqa múshe memleketterdegi ǵylymı ataqtar týraly qujattardy ózara taný týraly kelisim, sondaı-aq yntymaqtastyqty odan ári damytý máseleleri boıynsha birqatar ókimder qabyldandy.
Eýrazııalyq úkimetaralyq keńestiń kezekti otyrysy 1-2 qazanda Mınsk qalasynda (Belarýs) ótedi.
