ShQO ǵalymdary sý tazartatyn súzgi óndire bastady
ÓSKEMEN. KAZINFORM – Óskemendik ǵalymdar ondaǵan jyl boıy júzege asyryp kele jatqan ǵylymı jumysty túıindeýge taıaý qaldy. Búginde olar sý tazartatyn fıltrdi patenttep qoıǵan. Endi qujat jumystaryn aıaqtalǵan soń, satylymǵa da shyǵarmaq.
Qor tarapynan qoldaý
Sý tazartatyn fıltr – on jyldyq tabandy jumystyń jemisi. Jobanyń qalaı iske asqany týraly S. Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan ýnıversıtetiniń ujymdyq qoldanystaǵy ulttyq ǵylymı zerthana meńgerýshisi Qydyrmolla Aqatan aıtyp berdi.
– Sý tazartatyn súzgi jasaý úshin on jyl kóleminde zertteý júrgizdik. Ǵylym qorynyń qarjylandyrýymen súzgi ónimderin shyǵarý boıynsha grant utqan bolatynbyz. Kommertsııalanǵan joba retinde úsh jyl qarjylaı qoldaýǵa ıe boldyq. Biz ázirlegen sý tazartatyn súzgi el kóleminde tanymal sý tazartqyshtaryna uqsas, ıaǵnı úsh satyly. Ereksheligi sol, súzginiń syrtqy plastık qabatynan bastap barlyq bólikterin ózimiz ázirleımiz. Al, syrtqy qabatynyń ishindegi sý tazartatyn negizgi súzgi bólikteri aýyl sharýashylyǵy qaldyqtary jáne ósimdik bıomassalarynan kómirtekti siltilep alýy arqyly jasalady. Osy arqyly sýdy tazartý dárejesin joǵarylatamyz, - dedi zerthana jetekshisi.
Satylymǵa qashan shyǵady?
Budan bólek, quramyna kómirtegi bar ınnovatsııalyq materıaldar da qosylady eken. Osy arqyly sý quramy lastanbaıdy. Hımııalyq túrlendirýden ótken soń fıltrleýshi elementter ázirlenedi. Osyǵan deıin Ǵylym qory bólgen grant esebinen óndiristik tsehqa qajet jabdyqtar satyp alynǵan.
Qýanarlyǵy sol, shıkizat izdep, alysqa tapsyrys berýdiń, shyǵyndalýdyń qajeti joq. Bári jergilikti. Zerthana jetekshisi joǵaryda aıtqandaı, agroqaldyqtardy durys iske jaratsa boldy.
– Máselen, korpýs shyǵarýǵa jumsalatyn polımerlik materıaldar munaı ónimderinen jasalady. Ol ózimizdiń Atyraý óńirinde bar. Pavlodar men Shymkentte de joq emes. Qosymsha ónim retinde shyǵarylatyn polıetılendik túıirshikter qoldanylady. Súzginiń ózin sertıfıkattaýdan ótkizdik. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń sáıkestik sertıfıkatyna qol jetkizip, «Aqua-Saf» taýarlyq belgisin patenttep aldyq. Jasalǵan ónim ataýy osyndaı. Sosyn súzgi elementterin ázirleıtin tehnologııany patenttedik. Barlyǵy osy ýnıversıtet menshiginde. Buıyrsa, bıyldan satylymǵa shyǵaramyz. Kóktem aıaqtalmaı iske asýy tıis, - dedi Qydyrmolla Aqatan.
Ǵalymdar joǵary oqý ornynyń bir korpýsynda júrip, taǵy birneshe baǵytta jańalyq ashýlary ábden múmkin. Taýarlyq belgi alǵan súzgi osynyń bir tarmaǵy ǵana. Jastar osy joly ónim shyǵarýdy birjaqty etti. Áıtpese polımerlik materıaldar sııaqty basqa da tehnologııalar az emes. Ol úshin shıkizatty óńdeıtin stanoktar men ózge de qurylǵylar túrli júktemedegi jumysqa daıyn.
Eske salsaq, osyǵan deıin ǵalymdar júrek qaterli isiginiń nege sırek kezdesetinin anyqtaǵany habarlanǵan.
